SA11673/AF91: Altın 5.000 Dolar: Dolarsızlaşan Bir Dünyada Delilik Değil, Mantık

 Sonsuz Ark/ Evrensel Çerçeveye Yolculuk

Sonsuz Ark'ın Notu: 
Çevirisini yayınladığımız analiz, Tokyo'da yaşayan Asia Times yazarı William Pesek'e aittir ve Dolarsızlaşan dünyada altının yükselişine odaklanmaktadır.
Seçkin Deniz, 23.10.2025, Sonsuz Ark 

$5,000 gold: logic, not lunacy, in a de-dollarizing world

"Altının baş döndürücü yükselişinin sürmesi muhtemel çünkü Trump doları itibarsızlaştırmak ve değersizleştirmek için akla gelebilecek her şeyi yapıyor."

Altının stratosfere yükselişinin mantıksız bir coşku olduğunu düşünenler, Yedi Ülke Grubu (G7) ekonomilerinin perişan durumuna dikkat etmiyor.

SA11407/SD3476: Amerika 4.0'a Doğru

  Sonsuz Ark/ Evrensel Çerçeveye Yolculuk

Sonsuz Ark'ın Notu:

Çevirisini yayınladığımız analiz, Crude Volatility: The History and the Future of Boom-Bust Oil Prices (Ham Petrol Volatilitesi: Boom-Bust Petrol Fiyatlarının Geçmişi ve Geleceği) kitabının yazarı, 2001-03 yılları arasında Ulusal Ekonomi Konseyi'nde başkanın özel asistanı olarak görev yapan enerji danışmanı Robert McNally'ye aittir ve ABD'nin ulusal borca bağlı dördüncü dönüşümüne odaklanmaktadır. Analistin, "Kabaca her seksen yılda bir, Amerika Birleşik Devletleri belirleyici bir meta krizin ardından kendini yeniden keşfeder: Devrim, İç Savaş ve İkinci Dünya Savaşı. Daha önceki bu üç belirleyici meta-kriz, temel ulusal anlaşmazlıkları karşıt ideolojik gruplar arasında ikili seçimlere zorlayarak çözmüştür: vatanseverler sadıklara karşı, kölelik karşıtları ve birlikçiler ayrılıkçılara karşı ve enternasyonalistler izolasyonistlere karşı." şeklinde detaylandırdığı üç dönüşüm sonrası geldiği noktada artık hiçbir şey saklanamaz hale gelmiştir, ABD çökmektedir.

Seçkin Deniz, 05.05.2025, Sonsuz Ark   

Toward America 4.0 

"Amerika Birleşik Devletleri dördüncü ulus tanımlayıcı krizine doğru ilerliyor. Bu kez söz konusu olan ulusal borç."

İngiliz yönetimine karşı silahlı sömürge isyanının başlamasının 250. yıldönümünde, ABD siyasi tarihindeki uzun döngüleri ve bunların Amerika'nın mevcut koşulları ve beklentileri üzerindeki etkilerini değerlendirmek için uygun bir zemin.

SA10953/AF32: Para Politikasının Etkisini Yanlış Okumak

Sonsuz Ark/ Evrensel Çerçeveye Yolculuk

Sonsuz Ark'ın Notu:
Çevirisini yayınladığımız analiz, Peterson Uluslararası Ekonomi Enstitüsü Başkanı Adam Posen'a aittir ve Amerikan Merzkez Bankası FED'in uyguladığı para politikalarına odaklanmaktadır. Analistin önerisi şöyle özetlenebilir: "ABD para politikasının birçok kişinin düşündüğünden daha gevşek olması, Fed'i Eylül ve Kasım aylarında faiz indirimine gitmekten vazgeçirmemelidir. Risk yönetimi perspektifinden bakıldığında, enflasyonun düşüş eğilimini sürdürmesi ve işsizliğin artması halinde, resesyonist bir kaymayı önlemek için politikayı gevşetmek ihtiyatlı bir yaklaşım olacaktır (en azından Kasım ayındaki ABD seçimlerinin ekonomik etkileri gelecek yıl netleşene kadar)." 
Seçkin Deniz, 05.09.2024, Sonsuz Ark 

Misreading the Impact of Monetary Policy

"ABD Merkez Bankası'nın ekonomiyi aşağı çektiği uyarısında bulunanlar büyük bir yanılgı içindedir. Çok kısıtlayıcı olmaktan uzak olan ABD para politikası, 500 baz puanlık faiz artışından sonra bile finansal piyasaların ve daha geniş ekonomik koşulların sağlamlığına bakılırsa, neredeyse kesinlikle çok gevşektir."

Dünyanın dört bir yanından merkez bankacılarının katıldığı bu yılki Jackson Hole Ekonomi Sempozyumu, para politikasının daha geniş ekonomik ve finansal koşulları etkilediği kanal olan parasal aktarım mekanizmasına odaklanmakta haklıdır. ABD Merkez Bankası Mart 2022 ile Temmuz 2023 arasında faiz oranlarını 500 baz puan artırmış olsa da, ABD reel ekonomisine veya finansal sistemine çok az zarar verilmiş gibi görünüyor.

SA10919/EK46: Biden'ın Ekonomisi 'Güçlü' Olsaydı, Ticaret Ortaklarımız Dolarsızlaşmaya Gitmezdi

   Sonsuz Ark/ Evrensel Çerçeveye Yolculuk

Sonsuz Ark'ın Notu:

Çevirisini yayınladığımız analiz, İngilizce öğretmeni ve Right Side Broadcasting Network ve Mid Rivers Newsmagazine için America First muhabiri Jessica Marie Baumgartner'a aittir ve 9 Haziran 2024'te sona eren ABD-Suudi Arabistan arasındaki petrodolar anlaşması sonrası artan dolarsızlaşmaya (de-dollarization) odaklanmaktadır...

Seçkin Deniz, 19.08.2024, Sonsuz Ark 

If Biden’s Economy Were ‘Strong,’ Our Trade Partners Wouldn’t Be De-Dollarizing

"ABD dolarını petrol satışları için küresel ticaret para birimi olarak belirleyen ABD-Suudi anlaşması sona erdi ve dolarsızlaşma daha da ilerledi."

ABD ile Suudi Arabistan arasında 50 yıldır devam eden ve ABD dolarını petrol satışlarında küresel ticaret para birimi olarak belirleyen petrodolar anlaşması 9 Haziran'da sona erdi. ABD doları esasen küresel petrol ticaretinin "altın standardı" idi. Artık böyle bir şeyin söz konusu olmaması, "dolarsızlaşma" ve Amerikan ekonomisinin geleceğine ilişkin endişeleri yeniden gündeme getirdi.

SA10860/SD3184: BRICS ve De-Dolarizasyon (Dolarsızlaşma); Ne Kadar İleri Gidebilir?

 Sonsuz Ark/ Evrensel Çerçeveye Yolculuk

Sonsuz Ark'ın Notu:

Çevirisini yayınladığımız analiz,  akademide, federal hükümette ve çeşitli düşünce kuruluşlarında Rusya ve Avrasya ile ilgili ticaret ve ekonomi ile ilgili yaklaşık 30 yıllık çalışmaları bulunan Michael Corbin'e aittir ve BRICS merkezli de-dolarizasyona (dolarsızlaşma) odaklanmaktadır. Analistin, "Her ne kadar dolarsızlaşma ve dijital bir BRICS para birimi tehdidi yakın görünmese de, özellikle Çin ve Rusya'nın ABD doları tarafından desteklenen mevcut finansal mimariye bir alternatif üretme konusundaki kararlılığından şüphe duyulmamaktadır." şeklindeki cümlesi bir teselliden ziyade bir tespite yönelmektedir.

Seçkin Deniz, 16.07.2024, Sonsuz Ark 

BRICS and de-dollarization, how far can it go?

"Rusya, Çin, Hindistan ve diğer Küresel Güney ülkelerinin para birimi ve ticaret hareketlerini takip ediyoruz."

BRICS'in şu anki başkanı olan Rusya, üye ülkelerin uluslararası para ve finans sistemindeki rolünün arttırılması ve bankalar arası işbirliğinin ve ulusal para birimlerinde mutabakatın geliştirilmesini de içeren finansla ilgili oldukça kapsamlı bir gündem izliyor.

SA10338/SD2851: AfD'nin Yasaklanması Demokrasiye Karşı Acımasız Bir Saldırı Olur

 Sonsuz Ark/ Evrensel Çerçeveye Yolculuk

Sonsuz Ark'ın Notu:

Çevirisini yayınladığımız analiz, siyaset, kültür ve toplum konularına odaklanan İngiliz İnternet dergisi Spiked'ın (*) editör yardımcısı ve spiked podcast'in sunucusu Fraser Myers'a aittir ve Alman Cumhurbaşkanı'nın ve Hükümetinin yasaklanmasından bahsettiği, gizli servis Bundesverfassungsschutz (Federal Anayasayı Koruma Dairesi ya da BfV) BfV başkanının seçmenleri AfD'ye oy vermeden önce dikkatlice düşünmeye çağırırken AfD'nin demokrasi için oluşturduğu tehdidi öne sürerek siyasete müdahale ettiği, Yahudi sermayenin yönettiği Der Spiegel gibi ana akım Alman medyasının aleyhine yürüttüğü kampanyaların hedefi olan sağcı AfD partisinin kapatılmasına gerekçe yapılan 'faşizm'e odaklanmaktadır. Analist, Hitler vurgulu faşizmin halk tarafından değil Alman elitler tarafından teşvik edildiğini belirtmekte "AfD'nin yasaklanmasına yönelik bu talepler, elitlerin partiyi ve destekçilerini şeytanlaştırma ve çoğu zaman el altından yürütülen yöntemlerle iktidardan uzak tutma çabalarının mantıksal doruk noktasıdır. AfD seçmenleri, siyasi sınıf ve medya tarafından ırkçı, faşist ve Rus dezenformasyonunun kuklaları olarak karalanıyor ve bu nedenle seslerini duyurmaya layık görülmüyor" diyor ve düşüncelerini şöyle netleştiriyor: "Elitler demokrasiyi savunduklarını söylüyorlar. Ancak amaçları sorunlu seçmenleri tekrar sandığa göndermek. Hiç kuşkunuz olmasın, Alman demokrasisine yönelik asıl tehdit popülist sağdan değil, giderek otoriterleşen müesses nizamdan geliyor." Bir İngiliz dergisinin ırkçı ve İslam düşmanı Alman AfD partisine demokrasi adına verdiği destek dikkat çekicidir.

Seçkin Deniz, 01.09.2023, Sonsuz Ark 

Banning the AfD would be a brutal assault on democracy

"Sağcı partinin yasaklanması için koparılan yaygara, Alman elitlerinin otoriterliğini ortaya koymaktadır."

Almanya Cumhurbaşkanı Frank-Walter Steinmeier geçtiğimiz hafta sıra dışı bir müdahalede bulundu. Modern Alman anayasasının ilk taslağının ortaya çıkmasını sağlayan Herrenchiemsee Konvansiyonu'nun 75. yıldönümünde yaptığı konuşmada, demokrasinin 'düşmanlarının' yakında Almanların özgürlüklerini aşındıracak ve toplumu 'vahşileştirecek' bir konuma gelebilecekleri konusunda sert bir uyarıda bulundu. Aynı zamanda bu tehlikelere karşı bir çözüm önerdi. Almanlar, 'demokrasiyi küçümseyenlere hadlerini bildirmek bizim elimizde' dedi.

SA10336/SD2850: Polikrizde Gezinmek: Çalkantılı Dönemlerde Yaşam

 Sonsuz Ark/ Evrensel Çerçeveye Yolculuk

Sonsuz Ark'ın Notu:

Çevirisini yayınladığımız analiz, Tikkun www.tikkun.org dergisinin editörü, Emek ve Ruh Sağlığı Enstitüsü'nün yönetici direktörü, Berkeley'deki Duvarları Olmayan Beyt Tikkun Sinagogu'nun hahamı, Uluslararası Ruhsal İlericiler Ağı'nın başkanı ve sonuncusu California Üniversitesi Yayınları tarafından yayımlanan Devrimci Aşk olmak üzere 12 kitabın yazarı Haham Michael Lerner'a aittir ve dünyanın içinde bulunduğu Polikriz-çoklu krize odaklanmaktadır. Analistin, "Çevresel, sosyal, teknolojik, finansal-ekonomik, doğal ve diğer güçlerin bir araya gelerek giderek artan bir öngörülemezlik, hız ve güçle etkileşime girdiğine inanıyoruz. Bu öngörülemez etkileşimlerin gelecekte daha büyük sıklık ve genlikte şoklara neden olacağına inanıyoruz." şeklindeki cümleleri 'Küresel Satanist Sistem'den ve Satanist Batı'nın çöküşünden kaynaklanan küresel krizlere yönelik her türlü medyadaki 'yaygın yaygara' türlerinin bir toplamı olarak değerlendirilebilir; analist Haham Michael Lerner'in "Polikriz, bilgilendirilmiş medya ve kamu zihninde sağlam bir şekilde yerleştikten sonra, yeni gelişmeler küresel değişimin artan hızını ve polikriz gerçeğini doğrulamaya devam etti." şeklindeki bu ifadesi de yankı odalarına tıktıkları insanlığı çaresiz hissettirerek baskı altına almayı ve köleleştirmeyi amaçlayan 'yaygın yaygara'nın Küresel Satanist Sistem tarafından tasarlanmış olduğunu kanıtlamaktadır. Bununla birlikte, "Dünya artık Amerikan anlatısını yutmuyor." diyen yazarın "Amerikan hegemonyasının sona ermesi, Batı'nın dünya üzerindeki 500 yıllık hakimiyetinin sona ermesiyle aynı zamana denk geliyor. Aynı zamanda Batı sömürgeciliğinin ve emperyalizminin de sonuna denk geliyor. Birbiriyle bağlantılı bu egemenlik biçimleri on yıllardır aşınıyor olsa da, şu anda yaşanan gelişmelerin hızı şaşırtıcıdır." şeklindeki tespiti inanılmaz ölçüde gerçekçidir. Ne var ki 'dişileşmeyi' öneren hahamın da erkekleri kadınsılaştırmayı hedefleyerek insanlığı korumasız bırakmayı tasarlayan Küresel Satanist Sistem'in bir parçası olduğunu görebiliyoruz: "Bu dünyada inşa ettiğimiz zenginlik ve güç yapıları çoğunlukla eril tasarıma sahiptir. Aurobindo'yu değiştirerek diyebiliriz ki, eğer gelecek şefkatli bir gelecek olacaksa, Toprak Ana'yı onurlandırmalı ve hepimizin içinde dişil olanı uyandırmalıdır."

Seçkin Deniz, 31.08.2023, Sonsuz Ark 

Navigating the Polycrisis: Life in Turbulent Times

Geçtiğimiz yıl (2022-2023) çoklu krize ilişkin küresel farkındalığın hızla artmasını nasıl açıklayabiliriz? Üç yıl önce neredeyse hiç kimse polikrizi duymamıştı.

Ne oldu?

SA10158/SD2742: Dolar Öldü, Yaşasın Dolar

 Sonsuz Ark/ Evrensel Çerçeveye Yolculuk

Sonsuz Ark'ın Notu:

Çevirisini yayınladığımız analiz, Columbia Sipa öğreti̇m üyesi̇, Time'da köşe yazarı, Eurasia Group'un başkanı ve Gzero Media yazarı ve si̇yaset bi̇li̇mci̇ Ian Bremmer'a aittir ve Amerikan Doları'nın yaşadığı sarsıntıya odaklanmaktadır. Analistin "Çoğu para birimi yalnızca yurt içinde veya para birimini ihraç eden ülkenin doğrudan dahil olduğu sınır ötesi işlemlerde kullanılırken, dolar ABD'nin dahil olmadığı durumlarda bile fonlama, fiyatlandırma, ticari faturalama ve uzlaşma ile sınır ötesi borçlanma ve borç verme için yaygın olarak kullanılmaya devam etmektedir." şeklinde Doların egemenliğine yönelik ortaya çıkan paniği bastırma çabasına karşılık Nisan 2023'te Fransa'dan sonra Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), doğal gazı ilk defa Çin'in para birimi Yuan ile fiyatlandırmıştır. Ian Bremmer'ın "Doların egemenliğine yönelik en ciddi tehdit dışarıdan (Avrupa, Çin) ya da ötesinden (siber uzay) değil, içeriden gelebilir. Amerika Birleşik Devletleri hala dünyanın en güçlü ülkesi, ancak aynı zamanda tüm büyük endüstriyel demokrasiler arasında siyasi olarak en bölünmüş ve işlevsiz olanıdır. Doların küresel statüsüne yönelik en büyük risk, artan eşitsizlik, kabilecilik, kutuplaşma ve tıkanıklığın sonunda Amerika'nın istikrarına ve güvenilirliğine olan güveni sarsmasıdır." şeklindeki tespiti gerçeğin sadece yarısını gösterme çabasına denk gelmektedir. Nitekim 16 Nisan 2023'te ABD Hazine Bakanı Janet Yellen, “Finansal yaptırımları kullandığımızda zaman içinde ABD dolarının egemenliğini zayıflatma riski var” demek zorunda kalmıştır. 

Seçkin Deniz, 04.05.2023, Sonsuz Ark 

The dollar is dead, long live the dollar

Arada sırada, ABD dolarından uzaklaşmak isteyen bir ülkeyle ilgili bir haber, dolar egemenliğinin kaçınılmaz çöküşüyle ilgili bir çılgınlık başlatıyor. Son zamanlarda bu tür birkaç manşetten daha fazlası atıldı:

SA10146/SD2735: BRICS Dolar için Bir Tehdit mi?

 Sonsuz Ark/ Evrensel Çerçeveye Yolculuk

Sonsuz Ark'ın Notu:

Çevirisini yayınladığımız analiz, Goldman Sachs Asset Management'ın eski başkanı ve eski bir Birleşik Krallık hazine bakanı olan, Pan-Avrupa Sağlık ve Sürdürülebilir Kalkınma Komisyonu üyesi Jim O'Neill'a aittir ve Dolar'ın küresel hakimiyetine karşı dünyada gelişen yapılanmalara odaklanmaktadır.

Seçkin Deniz, 28.04.2023, Sonsuz Ark 

A BRICS Threat to the Dollar?

"Doların küresel finans sistemindeki rolüne yönelik algılanan tehditler yeni değil; 1980'lerden bu yana sık sık karşılaşılan bir durum. Ancak rakipler kendi tasarrufları için dolara inandırıcı bir alternatif bulana kadar, doların hakimiyetinden şüphe duyulmayacaktır."

Rusya'nın Ukrayna'daki savaşı, Vladimir Putin ve Xi Jinping'in Moskova'daki son görüşmesi ve Çin'in İran ile Suudi Arabistan arasında diplomatik bir yakınlaşmaya aracılık etmedeki görünür başarısı, ABD'nin küresel üstünlüğüne ve özellikle de ABD dolarına yönelik tehditlerle ilgili söylemleri yeniden alevlendirdi.

SA9226/SD2090: Avrupa; "Stratejik Özerklik 3.0" İşe Yarayacak mı?

Sonsuz Ark/ Evrensel Çerçeveye Yolculuk

Sonsuz Ark'ın Notu:

Çevirisini yayınladığımız analiz, Manchester Metropolitan Üniversitesi uluslararası ilişkiler ve politik ekonomi alanlarında öğretim görevlisi Davide Schmid ve Sheffield Üniversitesi siyaset öğretim görevlisi, Sheffield Politik Ekonomi Araştırma Enstitüsü'nde (SPERI) araştırma görevlisi Scott Lavery'in ortak çalışmasıdır ve  ABD-Çin-Rusya rekabetinde, Avrupa Birliği'nin yeni dış politikasının nasıl olması gerektiğine odaklanmaktadır. Türkiye Avrupa Birliği'ndeki 'Stratejik Özerlik' tartışmalarını dikkatle izlemeli ve ABD ile ilişkilerinde olduğu gibi Avrupa ile ilişkilerini Rusya-Çin ekseninde dengeleyici bir çerçeveye oturtmalıdır. Bu tarihi dönemeç 'Güçlü Türkiye' için kaçırılmayacak fırsatlarla doludur.

Seçkin Deniz, 01.06.2021

Will ‘strategic autonomy 3.0’ deliver?
"Özerk bir küresel aktör olarak Avrupa vizyonunun lehine pek çok şey var; daha önce burada olmamız dışında."

Avrupa'ya küresel sahnede "stratejik özerklik" gündemi izlemesi için gittikçe artan çağrılar var. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Almanya Başbakanı Angela Merkel ve Avrupa Komisyonu tarafından dile getirilen hırs, giderek tahmin edilemez olan ve çok kutuplu bir gale gelen dünyada Avrupa'nın jeopolitik, teknolojik ve ekonomik bağımsızlığını güçlendirmektir.

SA9199/SD2066: Prens Philip; Bir Hayatın Ederi Nedir?

Sonsuz Ark/ Evrensel Çerçeveye Yolculuk

Sonsuz Ark'ın Notu:

Çevirisini yayınladığımız analiz, Wellbeing Economy Alliance'ın mütevelli heyeti üyesi ve Equality Trust'ın koruyucusu, York Üniversitesi epidemiyoloji profesörü, Geleceğin Sağlığı Merkezi'nin ve Leverhulme Antroposen Biyoçeşitlilik Merkezi'nin direktör yardımcısı Kate Picket'a aittir ve İngiltere Kraliçesi Elizabeth'in kocası Prens Philip'in (99) ölümü sonrası, saatlerce süren BBC'deki Prens Philip'in ölüm haberlerini ve yayınlarını temel alarak, seçkinlerin ve sıradan insanların hayatlarına verilen önemdeki ve ayrılan zamandaki kesin ayrıma odaklanmaktadır. Kate Picket'ın uzun süredir Batı'da görmediğimiz bir duyarlılıkla telif ettiği metnindeki, "Ancak, 'sıradan' hayatların sona ermesinin işareti, zenginlere ve ünlülere ayırdığımız zaman ve ilgiye kıyasla her zaman geçici ve kısa olmasıdır. Ünlülerin hayatlarını hatırlamaya ayırdığımız geniş yayın süresi ve sütun inçleri, onlara verdiğimiz keskin zıt değerin bir göstergesidir." şeklindeki itirafı dikkat çekicidir. İnsanlığın sorgulayan aklının İngiliz Kraliyet hanedanının sonunu getirmeye gücünün yetip yetmeyeceğini bilmiyoruz, ancak süregiden değersizleşmenin, hanedanlık türünden tarihî, psiko-sosyolojik ve politik 'değer' kalıntılarını da hırpalayacağını artık biliyoruz. Batı'ya ve Batı'nın desteğiyle yaşamaya devam eden dünyadaki bütün hanedanlıklara karşı herkese bu anlamda başarılar diliyoruz.

Seçkin Deniz, 18.05.2021

What price a life?

"Kate Pickett, Prens Philip'in ölümüyle ilgili Britanya'daki her şeyi kapsayan haberlere dayanarak insan yaşamının ve emeğinin neden bu kadar farklı değerlerde olduğunu sorarak panoramayı genişletiyor."

9 Nisan'da İngiltere kraliçesinin kocası 99 yaşında öldü. Birleşik Krallık kraliçesinin hiçbir siyasi veya yürütme rolü yoktur; bunun yerine anayasal ve temsili görevleri vardır ve kraliyet web sitesine göre 'ulusal kimlik, birlik ve gurur için bir odak noktası görevi görür; istikrar ve süreklilik hissi verir; resmi olarak başarı ve mükemmelliği tanır; ve gönüllü hizmet idealini destekler'.

SA9179/SD2048: Avrupa'nın Kayıtsızlık (Memnuniyet) Tuzağı

Sonsuz Ark/ Evrensel Çerçeveye Yolculuk

Sonsuz Ark'ın Notu:

Çevirisini yayınladığımız analiz, Queen Mary, Londra Üniversitesi'nde Uluslararası Ekonomi ve Ekonomi Politikası profesörü ve 'What Ails France?'ın yazarı Brigitte Granville'e aittir ve Avrupa Birliği'ndeki kurumsal başarısızlıklara odaklanmakta ve popülist hükümetlerin oluşumundan çıkarılacak dersleri irdelemektedir. Yazarın, "Nispeten canlı bir ekonominin arka planında ABD faiz oranları yükseldikçe, AMB bir kez daha artık bilindik bir konuma indirilecek. Sermayenin daha yüksek getirili dolar enstrümanlarına akışı Euro'yu zayıflatacak ve Avrupa bu değer kaybını, iç talebi maddi olarak artırmak yerine dış talebi kullanarak büyümeyi sağlamak için kullanacak. Avrupa vatandaşları bu yorgun durumla yaşamaya hazır olsalar bile, Amerika Birleşik Devletleri ve diğerlerinin buna sonsuza kadar tahammül etmesi beklenemez." şeklindeki uyarısı önemlidir. Türkiye, yeni dönemde Dolar-Euro rekabetini doğru bir şekilde analiz etmeli ve bunu bir fırsata çevirmenin yollarını bulmalıdır.

Seçkin Deniz, 04.05.2021

Europe’s Complacency Trap
"AB'nin kurucu üyeleri, “popülist” yönetişimin başarısızlıklarını çok fazla okumamalıdır. Birlik tutarlı, adil büyümeye izin veren kurumsal düzenlemeler yapana kadar, krizler gelmeye devam edecek ve aynı zamanda düzen karşıtı meydan okuyucular da olacaktır."

COVID-19 neredeyse her gelişmiş ülkeyi yaraladı, ancak gerçek şu ki, birçok gelişmiş ülkedeki yaşam standartları yıllardır durgunlaşmıştı veya geriliyordu. Birçok ölçüm bu eğilimi vurgulamaktadır, ancak belki de en önemli olanı, 2010'dan bu yana üye ülkelerde hanehalkı medyan net servetinde % 4'lük bir düşüş bildiren OECD'den gelmektedir.

SA8901/SD1836: 'Yüce Dolar' Kayıyor mu?

Sonsuz Ark/ Evrensel Çerçeveye Yolculuk

Sonsuz Ark'ın Notu:

Çevirisini yayınladığımız analiz, Clinton Yönetimi sırasında Beyaz Saray Ekonomi Danışmanları Konseyi'nde Uluslararası İlişkiler Kıdemli Ekonomisti, Uluslararası Para Fonu, ABD Federal Rezervi ve Dünya Bankası eski çalışanı, New York Üniversitesi Stern İşletme Fakültesi Ekonomi Profesörü ve Roubini Macro Associates'in Başkanı olan Nouriel Roubini'ye aittir ve Dolar'ın küresel egemenliğine odaklanmaktadır. Analiz Dolar'ın ve Dolar'a bağlı olarak yaşayan ABD'nin net bir küresel fotoğrafını çekmektedir; Türkiye'nin ya da herhangi bir gelişmiş ya da gelişmekte olan ülkenin nasıl bir 'Militarist Dolar' tarafından tehdit edildiğini görmenizi sağlayacaktır.

Seçkin Deniz, 13.10.2020

Is the Almighty Dollar Slipping?

"Doların ana küresel rezerv para birimi olarak yaklaşan çöküşünün sinyalini vermekten çok, mevcut makroekonomik bağlamda doların keskin değer kaybı beklenebilir. Doların hegemonyasını aşındırabilecek güçler daha yavaş hareket ediyor ve uzaklaşıyor."

ABD dolarının son dönemlerdeki keskin değer kaybı, ana küresel rezerv para birimi olma rolünü kaybedebileceği endişelerine yol açtı. Sonuçta, ABD Merkez Bankası’nın - dünyanın kilit para birimini daha da düşürmekle tehdit eden agresif parasal genişlemesine ek olarak - altın fiyatları ve enflasyon beklentileri de yükseliyor.

SA8872/SD1819: Gelişen Piyasalar Para Politikası'nda Sessiz Devrim

Sonsuz Ark/ Evrensel Çerçeveye Yolculuk

Sonsuz Ark'ın Notu:

Çevirisini yayınladığımız analiz,  London School of Economics Küresel İlişkiler Enstitüsü Program Direktörü ve Kıdemli Araştırmacı Piroska Nagy-Mohacsi'ye aittir ve Covid-19 salgını nedeniyle durgunluğa giren ekonomilerini kurtarmak için gelişmiş ülkelerin merkez bankalarının parasal genişleme (para basma) politikalarına ve bu politikaların risklerine odaklanmaktadır. Analistin, gelişmiş ülkelerin parasal genişleme ile gelişmekte olan ülkelere krizi aşmada destek vermiş olsalar bile kriz sona ererken bunun bedelini ağır bir şekilde ödeyebileceklerini düşünerek uyarılarda bulunmaktadır: "Sonuçta, QE ve uzun süreli bir durgunluk kaçınılmaz olarak şirketlerin, hanehalklarının ve nihayetinde bankaların bilançolarını vuracaktır. Bu gerçekleştiğinde, iflaslar ve tahsili gecikmiş krediler hızla artacak ve gelişmekte olan piyasalardaki hükümetler, bu tür sorunları çözmek için gelişmiş ekonomideki emsallerinden çok daha az mali alana sahip olduklarını görecekler." Türkiye'ye uygulanan ekonomik ambargo dolayısıyla, Türkiye Dolar ve Euro'daki parasal genişlemeden yararlanmadı ve doğal olarak analistin bahsettiği riskleri yaşama problemi olmayacak, fakat buna karşılık dünyada tam tersi olmasına rağmen kasten yükseltilen döviz kurları dolayısıyla kriz süresince baskı altına alındı ve rahat hareket etmesi engellendi, Türkiye bu zorlu süreci aştığında parasal genişlemenin bedelini ödeyen ülkeler arasında ayakta kalan tek ülke olacaktır. Ekonomi yönetiminin soğukkanlılığını korumaya devam etmesi şarttır. Avrupa Merkez Bankası, Euro Bölgesi'ndeki bankalara, pandeminin etkisi altındaki ekonomiye kredi vermeleri için mümkün olan her türlü kolaylığı sağlarken, bankalar yeni bir ultra ucuz fonlamaya hazırlanıyor. TLTRO olarak bilinen hedefli kredilerin Perşembe günkü turu bankalara eksi yüzde 1'e varan faizli uzun vadeli krediler verecek. Yani bunun anlamı AMB'nin, şirketlere ve tüketicilere kredi vermek üzere borçlandıkları sürece bankalara para ödeyeceği anlamına geliyor. Türkiye ise iç politik baskılara daha fazla dayanamayarak kredi vadelerini 60 aydan 36 aya indirdi ve kamu bankalarının düşük faizli kredilerinden vazgeçti. Bu kararın yeniden gözden geçirilmesi gerekiyor.

Seçkin Deniz, 25.09.2020

The Quiet Revolution in Emerging-Market Monetary Policy

"Gelişmekte olan piyasalar, bugün geçmişte olduğundan daha az gelişmiş ekonomilerin insafına kalmış olsalar da, mevcut kriz bağlamında büyük yayılmanın etkilerinden yararlanmaktadırlar. Sonuç olarak, gelişmiş ekonomilerde öncülük edilen aşırı genişlemeci para politikaları artık hemen hemen herkes tarafından kullanılabilir durumdadır."

Yükselen piyasalardaki merkez bankacılığı, COVID-19 salgını sırasında sessiz bir devrim geçirdi. Geçmiş krizlerden farklı olarak, gelişmiş ekonomilerdeki merkez bankalarının uyguladıklarını taklit edebildiler: nicel genişleme (Parasal genişleme-QE) ile döngüsel karşıtı politikalar, yerel para biriminden varlık alımları, faiz oranı kesintileri ve devlet açıklarının paraya çevrilmesi.

SA8725/SD1751: Geç Sovyet Amerika

Sonsuz Ark'ın Notu:

Aşağıda çevirisini yayınladığımız analiz, Princeton Üniversitesi Tarih ve Uluslararası İlişkiler profesörü, Uluslararası Yönetişim İnovasyon Merkezi kıdemli üyesi ve Alman ekonomik tarihi ve küreselleşme uzmanı Harold James'a aittir ve ABD'nin şu anki halini Geç Sovyet olarak tanımlanan ve dağılmak üzere olan Sovyetler Birliği'ne benzeterek, ABD'nin küresel rolündeki bozulmaya odaklanmaktadır. Harold James'in bugünkü kan gölüne dönmüş, dinsiz, ahlaksız ve katil dünyanın sorumlusu olan Küresel Satanist Çete'nin bir üyesi olarak yas tutmasının ve günah keçisi olarak ABD Başkanı Trump'ı suçlamasının en eğlendirici ve sevindirici tarafı ABD'nin gerçekten çökmekte olduğu ve Dolar'ın hegemonyasını kaybetmeye başladığı gerçeğinin itiraf edilmeye başlanmasıdır. Bu kan emici yapının yaşadığı derin üzüntünün dünyanın geri kalanı için 'iyi' olduğu düşünülürse, aşağıdaki analiz Türkiye'nin neden daha fazlasını yapmak zorunda olduğunu anlamasına yarayacaktır. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın 15 Temmuz FETÖ-NATO-ABD-AB darbesinin durduruluşunun 4. yıl dönümünde, "TBMM, ülkemizdeki 83 milyon vatandaşımızla birlikte, bölgemizdeki ve dünyadaki yüz milyonlarca kardeşimizin de umut kapısıdır. Aldığımız her karar, sarf ettiğimiz her söz, sergilediğimiz her duruş, çarpan etkisiyle dalga dalga geniş bir coğrafyaya yayılmaktadır. Meclisiyle, Cumhurbaşkanlığıyla, diplomasisiyle, ordusuyla, altyapısıyla hem kendimiz hem tüm dostlarımız için çok daha güçlü ve kararlı şekilde yolumuza devam ediyoruz." şeklindeki söylemi de bu farkındalığa işaret etmektedir.

Seçkin Deniz, 17.07.2020

Late Soviet America

"Son yıllarındaki Sovyetler Birliği gibi, ABD de liderliğin yıkıcı başarısızlıklarından ve uzun süredir bastırılmış sosyoekonomik gerilimlerin kaynamaya başlamasından dolayı ayaklanıyor. Dünyanın geri kalanı için en önemli gelişme, ABD dolarının hegemonyasının nihayet sona ermesidir."

Sovyetler Birliği, Amerika Birleşik Devletleri'nde gece yarısı komedilerinde olduğu gibi kültürde de dikkat çeken siyasi şakalar için verimli bir zemindi. Popüler bir hikayeye göre, Kızıl Meydan'da eski Sovyet lideri Leonid Brejnev'in aptal olduğunu söyleyen genç bir adam, 25 yıl 6 aylık hapis cezasına çarptırılır; altı aylık ceza Yüksek Sovyet Başkanlığı'na hakaret ettiği, 25  yılda devlet sırlarını açığa çıkardığı için.

SA7828/SD1424: ABD'nin Ağır Borç Krizi; Modern Parasal Kaçınılmazlıklar

Sonsuz Ark'ın Notu:

Aşağıda çevirisini yayınladığımız analiz, bir finans şirketinin ortağı olan Robert H. Dugger'a aittir ve ABD'nin yaşadığı Ağır Borç Krizi'nden çıkmak için üretilen Modern Para Teorisi-Modern Monetary Theory (MMT)'ye yönelik olumlayıcı değerlendirmeler içermektedir. "MMT, gerekli değişiklikleri yapmanın bir yolu olarak görülmektedir. Bir hükümetin kendi para birimiyle borç alırsa istediği kadar harcama yapabileceği ve merkez bankasının hükümetin borcunu, kabul edilemez ölçüde yüksek bir enflasyon üretmediği sürece gerektiği kadar satın alabildiği kanısındadır." diyen Dugger, FED'in Hükümet'in borçlarını satın alabilmesinin koşullarını izah etmeye çalışmaktadır. ABD devleti borçlarını ödemekten ziyade, kendi parası cinsinden borçlanma özgürlüğünü kullanmaya zorlanmakta, ABD ekonomisi de parasal olarak sonsuza dek genişleme riski altında her geçen gün daha da çökmektedir. Dünyanın en iyi ekonomistlerinin herhangi bir çözüm bulamadığı bu derin krizin savaşlarla atlatılmaya çalışılması dünya için gerçek bir tehdittir. Bugün Başkan Trump'ın dünyayı açık şantajlarla ve yaptırım tehditleriyle alt üst etmesinin açıkça Suud hanedanı gibi diktatör yapılardan para istemesi ABD'nin yaşadığı sefaletin en net örneklerinden biridir. Türkiye, S400'leri teslim aldığı bugünlerde ABD'nin tehditlerine karşı aldığı/alacağı tedbirleri dikkatle planlamalıdır.

Seçkin Deniz, 13.07.2019

Modern Monetary Inevitabilities

"Cesur ve yeni bir sınırı temsil eden Modern Para Teorisi ile ilgili tüm söylemler için, ABD Federal Rezerv Bankası (FED)'in 1940'larda savaş harcamalarını finanse ettiğini, ABD'nin daha önce bu yoldan geçtiğini unutmak kolaydır. O zaman, şimdi olduğu gibi, sorun devlet borcu ile ilgili değil, borcun amacı ve gerekçesiyle ilgiliydi."

Yakın tarihli bir Proje Syndicate yorumunda, Austin'deki Teksas Üniversitesi'nden James K. Galbraith, Modern Para Teorisi-Modern Monetary Theory (MMT)'ni savunuyor ve MMT, federal açıklar ve merkez bankası bağımsızlığı arasındaki ilişkiler hakkındaki yanlış anlamaları düzeltiyor. Ancak Galbraith, belki de en önemli olanı araştırmıyor: MMT'yi etkili bir şekilde uygulamak için gereken politik koşullar.

SA7564/SD1341: Dolar Rezerv Para Birimi Olarak Kalacak mı?

Sonsuz Ark'ın Notu:
 2007'de Lehman Brothers'in başlattığı çöküş sonrası ABD'nin ve Avrupa'nın yaşadığı ekonomik krizin başlangıcında yazdığım, 27.12.2007 tarihli "SA1141/SD215: Para ve USD" başlıklı sistematik analizimde, "ABD'nin eridiği doğru, ama tükenmiş değil, sadece tükenişe doğru ilerliyor. ABD en azından elli yıldan önce çökecek gibi görünmüyor. Ayrıca paranın (doların) efendileri yeni bir güç kazanma hamlesinden kârlı çıkmış durumdalar... Irak'ın İşgâli doların egemenliğini hiç değilse bir on yıl daha sürdürmeye yetecek" öngörüsünde bulunmuş olarak, aşağıda çevrisini yaparak yayınladığım, İspanya Resmi Ekonomist Birliği'nin eski dekanı, Barselona belediye başkan yardımcısı ve Barselona'nın geleceği için Ekonomik ve Sosyal Stratejik Plan'ın yazarlarından biri olan Francesc Raventós'a ait analiz 12 yıl sonra Dolar'ın yaşadığı travmanın dönemlik fotoğrafını çekiyor diyebilirim. Gelecek planlamaları için Dolar'ın yaşadığı bu sürekli genişlemeye ve çoğalmaya olan derin bağımlılığı temel alarak, Dolar dışında yeni stratejiler geliştiren Rusya, Çin ve Avrupa Birliği gibi ülkeler vardır, Türkiye de alternatif rezerv para birimi yerine ulusal para birimleri ile ticaret ve dolar dışı ticaret sistemi arayışı içerisindedir. ABD'nin Dolar'ın hegemonyasını kullanarak dünyanın hemen yarısına ambargo uygulama alışkanlığı sürdükçe Dolar'ın ölümü daha da hızlanacaktır. 2030 ABD'nin ve Dolar'ın erken ölüm ilanı olabilir.
Seçkin Deniz, 07.04.2019

Could the dollar be in default?

"ABD, rezerv para birimi olarak daha fazla dolar basarak, artan bütçe açıklarını yönetmeyi başardı. Çok merkezli bir dünyada hoşgörü sona ererse, Amerika'nın yaşayacağı şok büyük olabilir."

1944'te II. Dünya Savaşı'nın sonunda yeni bir uluslararası para sistemi üzerinde anlaşmaya varıldı. Bu sistem, para birimlerini altın fiyatına sabitledi ve ABD doları, altının fiyatına bağlı olarak altına dönüştürülebilen bir rezerv para birimi olarak kabul edildi.

SA7375/SD1249: CFR'den Görselleştirilen 2019: İzlenecek Trendler- Visualizing 2019: Trends to Watch-

Sonsuz Ark'ın Notu:
Aşağıda çevirisini yayınladığımız metin Council on Foreign Relations- ABD Dış İlişkiler Konseyi-CFR editörleri'nin beş yazarına yazdırdığı 2019 tahminlerini içermektedir. Okuyacağınız gibi beş yazar beş ayrı konu ile 2019'u sınırlamışlardır, eğer satanist küresel mekanizmaların ne tür küresel olaylar ürettiğine dair bir fikriniz varsa, beş yazarın konu edindiği beş faktörün gerçekten değer verildiği kadar önemli ve etkili bir şekilde küresel gündemde yer alıp almayacağına kolayca karar verebilirsiniz... Bu faktörler, çok daha büyük sorunların üstünü örtmek için gündemde tutulacak olan olayları inşa etmek için tasarlanmıştır ve insanların dikkatlerini dağıtmak için öne çıkarılmıştır... Türkiye'nin bu sahne oyunlarını dikkatle izlemesi gerekmektedir...
Seçkin Deniz, 17.01.2019

Visualizing 2019: Trends to Watch

Geçtiğimiz yıl (2018) vergi tarife savaşları, benzeri görülmemiş siber saldırılar ve nükleer kılıç tıkırtıları yaşandı. CFR editörleri, beş kıdemli yazardan çizelgelerle ilgili çalışma yapmalarını istedi ve onlar da 2019'da siyasi, ekonomik, çevre ve güvenlik ile ilgili gelişmelerin nasıl ortaya çıkacağını anlattılar:

SA7361/SD1243: “Petroyuan” ın Yükselişi -The Rise of the “Petroyuan”-

Sonsuz Ark'ın Notu:
Aşağıda çevirisini yayınladığımız analiz, Sydney Macquarie Üniversitesi İşletme ve Ekonomi Fakültesi Profesörü John A. Mathews ve Doğu Asya Programı, Cornell Üniversitesi ve The Asia-Pacific Journal: Japan Focus dergisinin editörü Mark Selden'e aittir ve ABD yaptırımlarının Rusya-İran ve Çin'i küresel ticarette dolar hegemonyasına karşı yerel para birimleri ile ticarete zorladığını ve Çin'in 2018'de Şanghay Uluslararası Enerji Borsasında renminbi cinsi petrol ticaretinin piyasaya sürmesinin küresel ticarette dolarsızlaştırmaya devam etmekte kararlı olduğunu değerlendirmektedir. 10 Ağustos 2018'de ABD Başkanı Trump'ın doğrudan açıklamalarıyla yaptırımlarla muhatap olan Türkiye'nin de dolar hegemonyasına karşı ikili ticari ilişkilerde milli paraların kullanılmasına yönelik Rusya-İran-Çin ve AB'yi de içine alan arayışlarının sürdüğü bilinmektedir... yirminci yüzyılda kurulan dolar hegemonyasının yirmibirinci yüzyılda devam etmeyeceği artık aşikardır, kendi dış ticaret açıklarını kapatmaya odaklanan ABD yönetimi  küresel ticaretin dolarsızlaştırılmasına karşı sessiz kalacağı düşünülmemelidir. Ancak her şeye rağmen dolar doğal ömrünün sonuna gelmiştir, bu konuda ABD'nin de yapabileceği başka bir şey olduğu iddiası sadece bir sanrıdır; çöken ekonomisi ve biten siyasi itibarı ile ABD küresel ticareti tıkamıştır ve bu tahammül edilebilecek bir şey değildir. 
Seçkin Deniz, 10.01.2019

The Rise of the “Petroyuan”

"Geçtiğimiz on yıl boyunca, Çin'in renminbiyi uluslararasılaştırma stratejisi, IMF'nin Özel Çekme Haklarına alternatif bir uluslararası rezerv para birimi olarak kabul edilmesine dayanıyordu. Ancak, bu yıl renminbi cinsi petrol ticaretinin piyasaya sürülmesi, Çin'in şimdi de-dolarizasyona (dolarsızlaştırma) devam edeceğini gösteriyor."

Çin, Şanghay Uluslararası Enerji Borsası'nda yuan (renminbi) cinsinden petrol vadeli işlem sözleşmesini başlatmasından bu yana sadece on ay geçti. Şaşkınlıklara ve cırtlak seslere rağmen, petrol piyasaları çalışmaya devam ediyor ve  Çin’in vadeli işlem sözleşmeleri yerleşmiş ve Singapur ve Dubai’de işlem gören dolar cinsinden petrol vadeli işlemlerini hacimli olarak üstlenmişlerdir.

SA7348/SD1237: Batı'nın Krizi, GSYİH'nin Ötesinde - Beyond GDP-

Sonsuz Ark'ın Notu:

Aşağıda çevirisini yayınladığımız analiz, Columbia Üniversitesi Profesör'ü ve Roosevelt Enstitüsü'nün Baş Ekonomisti, Ekonomi alanında Nobel ödülü sahibi Joseph E. Stiglitz'e aittir ve kapitalizmin insanı sömüren stratejilerine uygun olarak tasarlanan ölçümlerin maddî refaha odaklandığını, sağlık, eğitim ve çevre yerine, malların üretimini önemsediğini ve bunun da çeşitli ölçüm hatalarına ve çarpıtmalarına neden olduğunu, aynı zamanda bu durumun gerçeklerin zamanında görülmesine ve gerekli tedbirlerin alınmasına engel olduğunu söylemektedir. Özetle; Joseph E. Stiglitz, insanî usnur ve ahlak başta olmak üzere, sağlık, eğitim ve çevre açısından Batı'nın artık bir umut vaat etmediğini, daha materyalist olmayı sağlayan GSYİH(*) verilerinin daha ötesinde sorunları olduğunu itiraf etmekte ve bu rahatsız edici durumu irdelemektedir. Batı'nın genel durumu hakkında fikir vermesi açısından bir fotoğraf çekmiş olan bu analizin dikkatle okunması gerektiğini, Türkiye-Batı karşılaştırmalarında her geçen gün Türkiye lehine artan ölçümleri sağlayan Erdoğan liderliğindeki politika yapıcıların sağlık, eğitim ve çevre merkezli çabalarının fark edilmesinde yardımcı olacağını düşünüyoruz.

Seçkin Deniz, 03.01.2019

Beyond GDP

"Ölçtüğümüz şey yaptığımızı etkiler. Yalnızca maddi refaha- yani sağlık, eğitim ve çevre yerine, malların üretimine- odaklanırsak, bu ölçümler çarpıtıldıkları kadar bizi de yanıltırlar; daha materyalist oluruz."

Sadece on yıldan az bir zaman önce, Ekonomik Performans ve Sosyal İlerleme Ölçümü Uluslararası Komisyonu, 'Hayatımızın yanlış ölçümleri; Neden GSYİH'e eklenmiyor?  başlıklı raporunu yayınladı. Rapor özeti şöyleydi: "GSYİH iyi bir refah ölçütü değildir. Ölçtüğümüz şey, yaptığımız işi etkiler ve eğer yanlış şeyi ölçersek, yanlış şeyi yaparız. Yalnızca maddi refaha- yani sağlık, eğitim ve çevre yerine, malların üretimine- odaklanırsak, bu ölçümler çarpıtıldıkları kadar bizi de yanıltırlar; daha materyalist oluruz."