Sonsuz Ark/ Evrensel Çerçeveye Yolculuk
Sonsuz Ark'ın Notu:
Çevirisini yayınladığımız metin,
Amerika Birleşik Devletleri Barış Enstitüsü kıdemli danışmanı Payton Knopf ve John C. Whitehead Uluslararası Diplomasi - Dış Politika, Güvenlik, Strateji ve Teknoloji Merkezi misafir araştırmacısı Jeffrey Feltman'ın ortak çalışmasıdır ve eski ABD Başkanı Donald Trump'ın başlattığı Abraham (İbrahim) Anlaşmaları kapsamında Arap ülkelerinin İsrail ile imzaladıkları normalleşme anlaşmasına Sudan'ın dahil edilmesine odaklanmaktadır. 24 Eylül 2020 tarihli bu analizin yazılmasına neden olan gelişme bir kırılma noktasının somut olarak ortaya çıktığı 23 Eylül 2020'de yaşanmıştı. Sudan, Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki hükümet heyetinin orada bulunan ABD heyetiyle İsrail ile normalleşmeyi görüşmeye yetkili olmadığını
açıklamış, Sudan Geçici Hükümeti Sözcüsü Faysal Muhammed Salih, düzenlediği basın toplantısında çok net bir tutum ortaya koymuştu:
"Egemenlik Konseyi başkanına (Orgeneral Abdulfettah el-Burhan) eşlik eden hükümet heyetinin İsrail ile normalleşmeyi görüşmek için yetkisi bulunmuyor."
Analistlerin, Sudan'ın İsrail ile normalleşme anlaşması imzalanması karşılığında teröre destek veren ülkeler listesinden(*) çıkarılacağı ve zor durumdaki Sudan ekonomisine BAE tarafından finansal destek sağlanacağı vaadi ile yaşanacak normalleşmenin, halk desteği olmayan bir yönetim tarafından sağlanması durumunda Sudan'daki geçiş sürecinin bozulacağını ve ABD-BAE-Suud-Avrupa ve İsrail'in desteklediği Başbakan Abdullah Hamdok'un zor durumda kalacağını ileri sürerek normalleşmenin ertelenmesini önermektedirler. (Brookins Enstitüsü'nün analistlerinin katkıda bulunduğu ABD politikalarının Sudan'ı nasıl karıştırdığını, halkı nasıl manipüle ederek askerî darbeye ortam sağlandığını anlamak için lütfen Zach Vertin imzalı, 10 Nisan 2019 tarihli "Sudan'ın Değişim Anını Yakalamak: Kongre Nasıl Yardımcı Olabilir?" başlıklı yayınını okuyunuz ve eğer Türkiye'de aynı şekilde 2012, 2013, 2014, 2015 ve 2016'da planladıkları terör, kaos ve askerî darbe gerçekleşse idi ne olacağını dikkatle irdeleyiniz) ABD Başkanı Donald Trump, analizin yayınlanmasından bir ay sonra,
24 Ekim 2020'de Sudan'ı "teröre destek veren ülkeler" listesinden çıkarma kararını imzaladığını Kongre'ye bildirdi. "Sudan Kudüs'e ihanet etmeyecek", "Siyonist İsraille barışa hayır", "Lideri Hazreti Muhammed olan ümmet boyun eğmeyecek", "Aksa inancımızdır" yazılı pankartlar taşıyan, "Normalleşmeye karşı Sudanlılar Hareketi"nin çağrısıyla başkentteki Hartum Üniversitesi Tıp Fakültesi önünde toplanan çoğunluğu üniversite öğrencilerinden oluşan göstericiler, hükümetin İsrail ile diplomatik ve ticari ilişkileri yeniden başlatma kararını protesto ettiler.
26 Ekim 2020'de Sudan Dışişleri Bakanı Ömer Kameruddin, geçiş hükümetinin İsrail ile ilişkilerin normalleştirilmesini kabul ettiğini ancak anlaşmanın yürürlüğe girmesinin yasama meclisinin kurulması ile anayasal yapının tamamlanmasının ardından gerçekleşeceğini, konunun parlamentonun onayına bağlı olduğunu belirtti.
14 Aralık 2020'de ABD Hartum Büyükelçiliği, Sudan’ın teröre destek veren devletler listesinden çıkartılma kararının yürürlüğe girdiğini açıkladı.
6 Ocak 2021'de, İsrail ile Sudan arasında varılan normalleşme anlaşması için ABD Hazine Bakanı Steven Mnuchin, Sudan Maliye Bakanı Hibe Muhammed Ali ve Sudan Adalet Bakanı Nasruddin Abdulbari'nin katıldığı resmi imza töreni, başkent Hartum’da ABD Büyükelçiliğinin ev sahipliğinde yapıldı. Mnuchin ile Abdulbari, "Abraham Accords (İbrahim Anlaşması)" adı verilen metni imzaladı. Anlaşmaya imza atan Sudan, böylece Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Bahreyn’in ardından İsrail ile ilişkilerini resmen normalleştirdi. Sudan'daki protestolar, Sisi-Suud-BAE liderliğindeki Türkiye-Katar karşıtı cephenin Katar'a yönelik yaptırımlarda geri adım atması ile kısmen durmuş olsa da, Sudan her an patlamaya hazır bir bomba durumundadır. Türkiye'nin Sudan konusunda gerektiği zaman aktif ve açık diplomasi uygulamalarını sıklaştırması, önceki yönetim döneminde yapılan anlaşmalara binaen askerî opsiyonları masada tutacağını belli etmesi gerekmektedir.
Seçkin Deniz, 26.01.2021
Normalizing Sudan-Israel relations now is a dangerous gameBirleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Bahreyn, İsrail'le barış ilan ederek Mısır ve Ürdün'e katılırken, "sırada kim var?" sorusu genellikle coşkuyla batıya, Hartum'a doğru bakıyor. Abraham (İbrahim) Anlaşmalarına yeni bölümler eklemek ABD'nin çıkarına, ancak Sudan'da başarılı bir geçiş de öyle. Ve atılan bu adımların sırası kritiktir. Popüler (halktan gelen) bir yetkiye sahip birleşik bir Sudan hükümeti, İsrail ile daha iyi sıcak ve sürdürülebilir bir barış oluşturabilecek iken, aceleye getirilmiş bir İsrail-Sudan anlaşması Sudan'daki geçiş dönemini bozma ve Sudan'ın İslamcıları ve yabancı destekçileri için yenilenmiş bir destek oluşturma potansiyeline sahiptir.