SA7889/KY13-AO293: Tahrif Edilmiş İslam Algısı ve Sığınak Olarak Algılanan Deizm

"Toplum, İslamiyet'e değil, İslamiyet diye yapılanan şeye karşı çıkmakta, bunu reddetmek için Deizm'i bir sığınak olarak görmektedir."

Deizm'in yaygınlaşmasının nedenleri yanlış zeminde tartışılıyor. Deizm'in yaygınlaşmasının ana nedeni; dinin toplum gerçeklerinden ve insani değerlerden uzaklaşır şekilde toplumda yerleşmesiyle ilgilidir.

Batı’da Kilise'nin oluşturduğu din anlayışının devletin eliyle korunur ve yaygınlaştırılır hale gelmesi, bundan güç alan tarikatların, dini ekollerin toplum içinde güçlenmesi geride kalan halkı bu cendereden kurtulma yoluna itmiştir.

SA7136/KY60-ES91: Diyanet Deizm'e Kısa Filmlerle Cevap Verecek

Diyanet İşleri Başkan Yardımcısı Prof. Huriye Martı, gençlik çağının kendine has bir dönem olduğunu bildiklerini ve gençlere ulaşmak için onların yoğun şekilde kullandıkları sosyal medyada ve internet ortamında var olmaya çalıştıklarını söylüyor. Prof. Martı, gençlerin zihninde soru işaretleri oluşturan ve sosyal medyada yaygın şekilde propagandası yapılan deizm, ateizm gibi akımlara ait iddiaları cevaplandırmak için de kısa videolar ve kitapçıklar hazırladıklarını ifade ediyor.

SA7100/AS70: Çocuklarınız ve Hurâfeler'den Deizm'e Şeytan'ın Yolu

"Şimdi söyleyin; çocuklarınız soru sordukları ve sizi günahlarınızda suçüstü yakaladıkları için mi suçlular, yoksa aslında birer müşrik olarak, Allah'a iftira atanlar olarak bu günahlarınızı çocuklarınıza da taşımaya çalıştığınız için siz mi suçlusunuz?"

Gençlerin sorularını ciddiye almazsanız, ezberlerinizle, yanlışlarınızla, maslahat kaygınızdan dolayı saçma olduklarını bile bile kabullendiğiniz Hurâfelerle onlara karşı çıkarsanız, onlar da sizi ciddiye almazlar. Ne sizi ne de inandığınız her şeyi kendilerine ait kılmayı düşünürler. O halde, Allah'ın yarattığı fıtratın gereği olarak davranan gençlerinize, Allah'tan korkarak, doğru olan Din'i, Kur'an'ın anlattığı dini öğretin ki, onları inkar edemeyecekleri Allah'ın varlığını sorgulamaya sürüklemiş olmayın. 

SA6213/KY13-AO175: Ateizm ve Deizm Yaygınlaşıyor mu?

"Böylesi bir toplum yapısı içinde ibadetlerden uzaklaşmak ve içinde bulunulan duruma mantıksal izah getirmek için hiç eleştirilmez sanılan dinlerin şurasına, burasına dokunanların kendilerini 'deist' olarak tanımlamaları elbet doğal."

Ak Parti Genel Başkanı Erdoğan’ın İmam-Hatipli ve Milli Görüş geleneğinden gelen biri olmasına dayanarak iktidarı 'İslamcı bir iktidar' olarak nitelendirenlerden bazıları bu iktidarın dindar nesil yetiştirmek için gayret sarf etmesine rağmen halkın ve bilhassa gençliğin giderek dinden uzaklaştığını iddia ediyor.

Gerçekten bu iddialar doğru mu ve bu iddiaları gerçekçi kılan faktörler neler?

Bu iddiaların doğruluk derecesi var, ancak bunun siyasi iktidarla değil, değişen toplumsal yaşamla ilgisi var. 

SA6132/KY58-GÖKA100: Deizm Tartışmalarını Bırak, Gençlerine İyi Bak?

"Tekrar çocuklarımızla karşılaşmalı ve kendi dünya görüşümüzü, kendi maneviyat anlayışımızı, sohbet kıvamında onlara aktarmalıyız. Çünkü gençler dikte edilen her şeyden nefret ederler."

Gençlerimiz arasında “Deizm yükseliyor!” diye bir kaygı taşımadığımızı, gençlerde kimlik arayışının gayet normal olduğunu, dini söylemin ve dindarlığın kamusal alanda daha görünür hale gelmesi, mütedeyyin ailelerin çocuklarının söz ile eylemin birbirini tutmaması hallerine tepki vermesinin olağan ve sağlıklı diye değerlendirilmesi gerektiği şeklindeki görüşlerimiz malum. 

Emeti Saruhan’ın bizim görüşlerimize de yer vererek konuyu fevkalade bir biçimde işlediği Gerçek Hayat dergisinin mezkûr sayısında pek kıymetli iki ilahiyatçı dostumuz, çözüm hakkında şöyle görüşler dile getirmişler:

SA6120/KY58-GÖKA99: Gençlerimiz Deist mi Oluyor?

"Bizi korkutması gereken, kimlik arayışı içindeki gençlerde görülen dalgalanmalar değil bu dalgalanmalarının nasıl neticeleneceği ile ilgili eski öngörülerimizi artık yapamamamız…"

Deizm tartışmalarını bir köşeden izliyordum. Benim gözlemlerime göre, gençlerimizde altı çizilerek, “yükseliyor!” diye feryat edilecek yeni bir inanç arayışı falan yoktu. Üstelik akademideki modernlik-sonrası (post-modern) teorilerinin ardından insan-sonrası (post-human) teorilerinin parlatılmasına ve “Homo Sapiens”, “Homo Deux” gibi doğrudan doğruya Deizme yol açan, nispeten popüler hale gelmeyi başarmış kitaplara rağmen… 

Tamam, çok kıymetli İhsan Fazlıoğlu Hocanın tespitleri bir manaya geliyordu ama bağlamı içinde ele almak şartıyla… Bize düşen, susmak ve işin nereye doğru gideceğini sessizce takibe almaktı. Ta ki yine pek kıymetli Şükrü Hanioğlu Hoca yazana kadar…

SA5998/KY26-CA185: Deizm mi, Durulanma İhtiyacı mı?

"Riya ile dürüst düşünce bir araya gelmez, linç kültürüyle de eleştirel düşünce. 15 Temmuz’dan sonra en yüksek sesle düşman listeleyenin hiç de en bağlı, en inanmış, en darbe karşıtı olmadığını öğretti bize olaylar."

Mütedeyyin ailelere mensup gençlerin sekülerleştiği, deist temayüller edindiği sıklıkla dile getirilen bir konu. İnsanın düşünsel macerasına ve hidayet olgusuna şematik bir bakışla yapılan tespitler birbirini izliyor bu bağlamda. Gençliğin soru ve itiraz, tutku ve şüphe çağı olduğunu unutan kimi ebeveynler, gerçekliğine inanmaya hazır oldukları gençliğin “elden gitmişliği” kabulünü kendi inanç mücadeleleri bağlamında haksızlığa uğradıkları hissiyle tartışıyorlar. Nankör mü gençler, şaşkın mı, yoksa aldatılıyorlar mı? Neleri eksik, yedikleri önlerinde yemedikleri arkalarında…

Oysaki gençlik işte bu tür hesapların kitapların çağı değil, yoksa nasıl da taşlaşmış, kendisini yenileyemeyen bir toplum olurduk!

SA5978/KY60-ES56: Din Dilini Yeniden Kurmak Zorundayız

Gençler arasında Deizm eğilimi olup olmadığı tartışmaları tüm hızıyla devam ediyor, ancak bir türlü bu tartışmanın ötesine geçip gençlere odaklanamıyoruz.  Deizm topuna girme sebebimiz gençlere ulaşma zorunluluğumuza dikkat çekmekti. Bu nedenle bu hafta uzmanlara gençlerle nasıl iletişim kurabileceğimizi, üstümüze düşen sorumluluğun ne olduğunu sorduk. Ortak kanı din dilinin yenilenmesi ve tebliğ boyutundan temsil boyutuna geçmemiz gerektiği.

Anne Ben Deist Oldum dosyamızın yayınlanmasının hemen ardından çok sayıda geri dönüş aldım. Bunlardan bir kısmı “Böyle bir dosya yapmaya ne gerek vardı. İnanç krizi yaşayan gençler varsa, dini bütün çok sayıda gencimiz de var” bağlamındaydı. Diğer taraftan gençlerle iletişim halindeki bazı kişiler de vak'anın gerçekliğine şahitlik ettiklerini ve sorunu ortaya koyma anlamında dosyanın faydalı olduğunu iletti. 

SA5898/KY60-ES54: "Anne Ben Deist Oldum"

Son dönemde sıkça dindar ailelerin çocuklarının deist ya da ateist olduklarına şahitlik ediyoruz. Bizi afallatan, dindar bir aile ortamında yetişen, tesettür, namaz, oruç gibi ibadetlerini yerine getiren gençlerin deist ya da ateist olamayacağı ezberimiz. Aileler kendilerine nerede yanlış yaptık diye sorarken, bazen sebep “Yolda şarkı söylerken seke seke yürüyebilmek istiyorum. İslam buna izin vermiyor’ sözleriyle ifade edilebilecek kadar basit olabiliyor.

Profesör Dr. İhsan Fazlıoğlu, geçtiğimiz günlerde bir panelde yaptığı konuşmada, odasına gelerek inanç konularında konuşmak isteyen, başörtülü oldukları halde kendilerini ateist olarak nitelendiren öğrencilerden bahsetti. 

SA5095/KY38-SevDur95: Namaz'dan Kaçmanın Adı; DEİZM

Takdim

Son yıllarda sıklıkla duyduğumuz bir terim olan Deizm, kendisini yaratan bir varlığa inanıp, tanrıyı yaşamına müdahale ettirmeyenlerin, yani dinin gerektirdiği bir hayatı yaşamayanların şiar edindikleri bir anlayış. 

Özellikle dindar ailelerin çocukları arasında yaygın olmasının sebebi, dindar olmayan ailelerin çocuklarında Allah inancı olsa bile, dini yaşamak konusunda gerekçeli bir anlayışa ihtiyaç duymamaları gösterilebilir. Tüm dünyada benzer sebeplerle Deizm'e yönelim olsa bile, Türkiye’deki en önemli sebeplerden bir tanesi olarak, dindar insanların gençlere ulaşmaktaki sorunlarını gösterebiliriz.