SA12112/MT498: Bir Avuç Dolusu Metal, Afganistan’ın Unutulmuş İmparatorlukları Hakkında Neler Ortaya Çıkarıyor?

   Sonsuz Ark/ Evrensel Çerçeveye Yolculuk

Sonsuz Ark'ın Notu:

Çevirisini yayınladığımız analiz, Afganistan, İran ve Güney Asya'nın tarihi, siyaseti ve kültürü üzerine odaklanan gazeteci ve yazar Shabnam Nasimi'ye aittir ve Britanya Müzesi'ndeki sikke koleksiyonundan yola çıkarak Afganistan'da kurulan medeniyetlere ve imparatorluklara odaklanmaktadır.

Seçkin Deniz, 14.08.2026, Sonsuz Ark

What a Pocketful of Metal Reveals About Afghanistan’s Forgotten Empires

"Britanya Müzesi'ndeki sikke koleksiyonu, bölgenin zengin, kozmopolit ve kültürel açıdan özgüvenli olduğu bir döneme tanıklık ediyor."

Paralar beklediğimden daha küçük. Küratör, kadife kaplı tepsiyi British Museum'un çalışma odasındaki masaya dikkatlice yerleştirirken ilk düşüncem bu oldu. Bu randevu için üç hafta bekledim, formlar doldurdum, araştırma ilgi alanımı açıkladım, referanslar verdim. Bütün bunlar, 1830'larda Afganistan'da seyahat eden, Doğu Hindistan Şirketi için toprakları ve halkları haritalandıran İskoç subay ve diplomat Alexander Burnes'e ait bir koleksiyonu görmek içindi; o sırada Britanya ve Rusya arasındaki Büyük Oyun henüz şekillenmeye başlıyordu. 

SA11878/MT450: İki Müze Sergisi Amazon Uygarlıklarını Yeniden Tanımlıyor

     Sonsuz Ark/ Evrensel Çerçeveye Yolculuk

Sonsuz Ark'ın Notu:

Çevirisini yayınladığımız iki ayrı analiz, New York'ta yaşayan bir yazar Carolina Abbott Galvão ve The Guardian'ın Latin Amerika ve Karayipler editörü Andrei Netto'ya aittir ve New York ve Paris'te sergilenen Amazon Uygarlıklarına ait Amazonia Açu ve Amazônia sergilerine odaklanmaktadır. "Bu sergiler, antropologların ve arkeologların uzun zamandır yazdığı ve yerli halkların da uzun süredir bildiği ortak bir gerçeği ortaya koyuyor: Orman, el değmemiş bir vahşi doğa değil, yönetilen bir yaşam alanıdır ve medeniyetleri, Batı kültürlerinin daha önce hayal ettiğinden çok daha karmaşıktır." şeklindeki vurgu Amazon medeniyetleri için yeni bakış açılarına ihtiyaç duyduğunu göstermektedir.

Seçkin Deniz, 27.02.2026, Sonsuz Ark

Two Museum Exhibitions Reframe Amazon Civilizations

"Paris ve New York'ta küratörler, kritik bir bölgeden yepyeni bir sanat seçkisi sunuyor."

Amazonia Açu, New York'ta Sergileniyor | Carolina Abbott Galvão 

Amazon hakkındaki konuşmalar genellikle fiziksel dünyaya, yani pratik veya bilimsel konulara odaklanır. İnsanlar yağmur ormanlarından bahsettiklerinde, yasadışı ağaç kesimi, su kıtlığı, kuraklık veya ormansızlaşmadan söz ederler. Nehirlerden, bitkilerden veya zehirli kurbağalardan bahsederler. Ancak orada yaşayan insanları nadiren merkeze alırlar.

SA8660/KY73-PH22: Tornavidayla Trafoya Saldıran Don Kişotlar'dan Bugüne

"Bu çağda 'ileri toplum' ve 'gelişmiş medeniyet' derken kastettiğimiz ölçü, geldiğimiz en üst nokta; insanların barış ve huzur içinde yaşayabildiği, can güvenliklerinden endişe etmedikleri toplumlar ve ülkeler tasarlamak konusundaki başarımızdır, diye düşünüyorum. Bugün eğer kötü niyet yoksa ölümden gayrı her derde çare bulunan bir çağı yaşıyoruz. "

Bugün size anlatacağım hikâyede belirli yaşın üstündekiler için şaşılacak bir şey bulunmuyor. Onlar anılarını tazeleyecekler ama 30 yaş altındakilere ‘vay be!’ dedirtecektir. Hikâyenin kahramanı bir yakınım ancak izni olmadığından gerçek ismini (Mehmet, diyelim) yazmayacağım.

SA6891/KY73-PH2: Türkçe'nin Salası!

Banarlı gayet açık bir Türkçeyle; “Türk milletini içinden yıkmak isteyenler onun önce dilini ve arkasından da dinini devirmek yolundadırlar.” der.

Nihad Sami Banarlı’nın 1978’de basılan ‘Türkçenin Sırları’ kitabının kapağında el yazısıyla yazılmış ‘sırları’ kelimesi, göz yanılmasıyla ‘salası’ gibi okunuyor. Belki de bilinçaltımın etkisiyle bana öyle geliyor. Küçükken okuduğum ve pek bir şey hatırlamadığım kitaba yeniden göz atınca, aslında pek de abartmadığımı anladım. Türkçe'yi öldürmüşler de selâsını/salasını veriyorlar demeye getirmiş Banarlı Hoca.

SA6854/KY73-PH1: Biraz ‘Medenî' Ol!

"Söylemek istediğim şurada yemek, az ileride uyumak şeklindeki bir hayat; bilinçli bir gayret, fikir, organize olma, felsefe, mantık, matematik, coğrafya kullanmaya lüzum görmez."

Kültür; insanın kendi his ve ihtiyaçlarından hareketle, tabiattan da yardım alarak (Bir bakıma, güneşin altında ne varsa kullanarak) yapıp ettiği, ürettiği her şey. Medeniyet; bir toplumun başka kültürlerden de etki alarak, sanat, dil, bilim, siyaset, mimari gibi kısaca insanın sosyal hayatına dokunan, çoğunlukla konfor sunan ve dünya tarihinde varlık göstermesine yarayan tavırlar, yönelişler, kurallar. Bir bakıma toplumların markası.  

Medeniyet kavramı, bildiğimiz gibi ‘Medine/ şehir’ sözcüğünden türetilmiş. Şehirli, organize olmuş, sistemli bir yaşama işaret ediyor.