SA12088/SD3853: Türk Cumhuriyeti'nin İlk Yıllarında Sufi Liderler: Meslek, Ayrıcalık ve Zulüm (1925– 1950)

Sonsuz Ark/ Evrensel Çerçeveye Yolculuk

Sonsuz Ark'ın Notu:

Çevirisini yayınladığımız makale, Viyana, Orta Avrupa Üniversitesi, Tarih Çalışmaları ve Kamu Politikası, Türkiye Üzerine Yeni Bakış Açıları (2026), çerçevesinde M. Brett Wilson tarafından kaleme alınmıştır ve Cumhuriyet'in ilk yıllarında Tasavvuf'a/Sufizm'e ve Sufi Şeyhlerine yönelik politikalara odaklanmaktadır.

Seçkin Deniz, 28.07.2026, Sonsuz Ark 

Sufi leaders in the early Turkish Republic: profession, privilege, and persecutio

Özet:

Bu makale, 1925 yılında Türk devletinin Sufizmi yasaklamasının ardından Sufi liderlerin yaşamlarını incelemektedir. Sufi şeyhlerinin mesleklerini ve kariyer yollarını inceleyen makale, şeyhlerin resmi olarak manevi şarlatanlar ve parazitler olarak kınanmasına rağmen, Sufi ustalarının ağırlıklı olarak devlet işlerinde ve kurumlarında çalıştıklarını ve yeni ulus devlet içinde nispeten yüksek bir sosyal statülerini koruduklarını ortaya koymaktadır. 

SA12021/SD3816: Uydu Görüntüleriyle Dev Ölçekli Yapay Zeka Veri Merkezlerinin Büyümesini İzlemek

Sonsuz Ark/ Evrensel Çerçeveye Yolculuk

Sonsuz Ark'ın Notu:

Çevirisini yayınladığımız makale, daha önce Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı, ABD Savunma Bakanlığı, Google ve çeşitli araştırma odaklı kuruluşlarda çalışan, King's College London'dan Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi ve Uluslararası Güvenlik alanında yüksek lisans derecesine ve Stanford Üniversitesi'nden Uluslararası İlişkiler ve Müzik alanında lisans derecesine sahip, nükleer silahların yayılmasının önlenmesi, güvenlik önlemleri, yapay zeka politikası ve uzay konularında uzmanlaşmış uluslararası güvenlik profesyoneli, ABD laboratuvar sistemi, düşünce kuruluşları, teknoloji şirketleri ve akademi gibi çeşitli alanlardaki müşterilerine açık kaynak ve uydu görüntüleri analizi uzmanlığı sağlayan bağımsız bir danışmanlık şirketi olan Earthnote LLC'nin kurucusu Christina Krawec'e aittir ve küresel tabanlı dev Yapay Zeka Veri Merkezlerinin gelişimine odaklanmaktadır. Türkiye'nin stratejik değeri yüksek olan bu alanda çok dikkatle çalışması ve veri merkezlerinin gizliliğini sağlaması geleceğin tehditlerine hazırlı olması gerekmektedir. (Google, geliştirdiği yapay zeka ürünlerine gelen aşırı talebi mevcut donanımlarıyla karşılayamayınca aylık 920 milyon dolar karşılığında SpaceX'in devasa veri merkezlerini kiralama anlaşması imzalamıştır.) 

Seçkin Deniz, 09.06.2026, Sonsuz Ark 

Tracking Hyperscale AI Data Center Growth with Satellite Imagery

Yapay zekanın gelişimi, fiziksel temelleriyle ayrılmaz bir şekilde bağlantılıdır. Hiper ölçekli veri merkezleri, dünyanın en gelişmiş yapay zeka modellerine güç veriyor ve bu tesislere olan talep hızlanmaya devam ediyor. Hükümetler ve öncü yapay zeka geliştiricileri, hiper ölçekli veri merkezi kurulumlarına on milyarlarca ila yüz milyarlarca dolar yatırım yapıyor ve bu da söz konusu çabaların ekonomik, çevresel ve jeostratejik etkileri üzerine tartışmaları tetikliyor. 

SA8091/KY13-AO313: Hâlâ Cumhuriyeti Tartışmak

"Temennim odur ki; Cumhuriyetimiz, Millet olarak her şeyiyle sahip çıkacağımız bir Cumhuriyet olsun."

Her cumhuriyet bayramında tarih üzerinden tartışarak ille de ayrı saflar tutmak genetik hastalıklarımızın yansıması gibi. Birçok devlet kurup, kendi elleriyle bu devletleri yıkıp, yenisini kurmak için çırpınanların nesli olarak uzlaşmazlık genlerimizde var..

Tekrarda yarar var; Cumhuriyet, Osmanlı'yı yıkmanın aracı değildi, Osmanlı Devleti yıkıldığı için yeni bir devlet kuruldu ve bu yeni devlet Cumhuriyeti benimsedi.. Eğer bugün yeni bir devlet kurmaya kalksaydık kuşkusuz yine Cumhuriyet ilkesini benimseyecektik.

SA7061/KY13-AO211: Kendilerine 'Solcu' Diyen Çok Bilmiş Cahillere Dair...

"Bu tipler cahil cesaretiyle her yerde bilgiçlik taslarlar ve sürekli okumaktan bahsederler."

Kendilerine solcu diyen veya öyle tanımlayan kimi çok bilmiş cahiller, oldum olası kendilerini ‘Okumuş, bilmiş’, geride kalanları ise cahillikle suçlarlar.

Bu gibiler, kendi görüşlerinde olmayan herkese cahil gözüyle bakıp ‘kitap okumuyorlar ki gerçeği görsünler' suçlamasında bulunurlar.

Bu tepeden bakmalardan sanırsınız ki, bunlar çoook kitap okuyorlar!

SA7045/KY13-AO210: Cumhuriyetimiz 95. Yaşında

"Cumhuriyet bir gönüllü tercih olmalı ve ileri demokrasiyle birlikte yol almalıdır ki bir anlamı olsun.."

Üzerinden geçen bunca yılın ardından en solundan, en sağına kadar siyasetle ilgili olanlar cumhuriyeti kutsamada birleşmiş durumdalar.

Bunun bir uzlaşı zemini olduğunu sanabiliriz; ancak gerçek hiç de öyle değil. Birçok şey gibi cumhuriyet de çeşitli kesimlerce bir 'truva atı' gibi kullanılıyor.

SA5128/KY38-SevDur97: Cumhuriyet 1000 Yaşında

Takdim

Geçen hafta 94. yılını kutladığımız Cumhuriyet, Osmanlı’nın, hatta ondan da önce Anadolu’da kurulan ilk Türk devleti Selçuklu’nun bir devamı mıdır değil midir konusu öteden beri tartışılagelmiştir. Tarihin en büyük imparatorluğu olan Osmanlı imparatorluğu dağıldıktan sonra yaklaşık 35 devlete bölünen coğrafya ise, imparatorluk yıkıldığı halde uluslararası arenada her zaman için Türkiye ile ilişkilendirilir. Buna rağmen tarihini yok sayıp Cumhuriyetle birlikte yeni bir doğuştan bahsedenlerin sayısı da az değildir. 

SA706/SD133: Genişletilmiş Sultanlık Mekanizması ve Sürü Manipülasyonu

"Cumhuriyet, sürü karanlığını azaltma hedefine, sultanlar mekanizmasına rağmen, ulaşmaktan vazgeçmeyecektir..."

Uzun yıllar boyu son Osmanlı Padişahı'na atfedilen ,"Bu millet sürü gibidir, ona bir çoban lâzım; o da benim." ifadesi, bir çok satıhda acımasızca eleştirildi. Aslında halkı sürü olarak görmek Sultan'a has özelliklerden biri değildi, zira; binlerce yıl halklar sürü telakki edildi ve siyasi figürler ve memurlar halklara bu bakış açısına göre davrandılar. Sultan'ın bunu bu bahiste beyan edişi, sadece sıradan bir vaka idi...

Siyasetin ve siyasi kurumların -elçiler ve ilahi bildirgeler dışında - temel işlevi, sıradan bireylerden oluşan halkı önemsemek ve yüceltmek değildi; hiç olmadı da. Bunu bilmelerine rağmen cumhuriyet seçkinleri de Sultan'ı kötülemek adına "sürü" mekanizmasına karşı halk yararına eleştiriler yaptılar. Kuşkusuz cumhuriyetin yerleşik temeller oluşturması adına, bu eleştirilerin kaçınılmaz olduğunu kabul etmek mümkündür. Ancak; sürü karanlığına küfreden Cumhuriyet aynı karanlığı derinleştirmeye çalışan yönetici unsurları içermemeliydi...