Sonsuz Ark/ Evrensel Çerçeveye Yolculuk
"Yeni bir araştırma, bazı çocuk giysilerinin, özellikle parlak renkli kumaşlarda, tehlikeli seviyelerde kurşun içerdiğini ortaya koydu. Bu giysilerin kısa süreliğine bile çiğnenmesi, çocukları güvenli olmayan miktarlarda kurşuna maruz bırakabilir."
Your Child’s Clothes Could Contain Toxic Lead, Study Finds
Parlak ve renkli çocuk kıyafetleri, gizli bir risk taşıyabilir: zehirli kurşun.
Hızlı moda, hızla büyüyen ve kıyafetlerini kısa sürede aşan çocuklar için giyim eşyası temin etmeyi daha kolay ve uygun fiyatlı hale getirdi. Ancak, yapılan ilk araştırmalar, bu giysilerin bazılarının gizli bir tehlike içerebileceğini gösteriyor: kurşun. Birkaç perakendeciden alınan tişörtleri test eden lisans öğrencisi araştırmacılar, her örneğin ABD federal güvenlik sınırlarını aştığını buldu. Analizleri ayrıca, bu kumaşları kısa süreliğine çiğnemenin bile (ki küçük çocuklar bunu yapmaya eğilimlidir) çocukları zararlı seviyelerde kurşuna maruz bırakabileceğini gösteriyor.
(Görsel: Shutterstock)
Bulgular, Amerikan Kimya Derneği'nin (ACS) bahar toplantısında sunuldu.
Kurşun Maruziyetiyle İlgili Soruşturmayı Başlatan Şey Neydi?
Araştırmayı yürüten Kamila Deavers, küçük kızının oyuncak kaplamalarıyla bağlantılı olarak kısa süreliğine yüksek kurşun seviyeleri göstermesinin ardından kurşun kirliliğine ilgi duymaya başladı. Bu durum, daha katı federal sınırlar getirilmeden önce gerçekleşti. Bugün, ABD Tüketici Ürün Güvenliği Komisyonu, oyuncak ve giyim gibi çocuk ürünlerinde kurşun için 100 ppm (milyonda bir kısım) sınır belirlemiştir.
Deavers şu anda Marian Üniversitesi'ndeki kimya laboratuvarında lisans öğrencisi araştırmacılarla birlikte ağır metallere maruz kalmanın günlük kaynaklarını belirlemek ve bulgularını yerel toplulukla paylaşmak için çalışıyor.
Deavers, "Hızlı moda sektöründeki giysilerde kurşun bulunmasıyla ilgili birçok makale görmeye başladım," diyor. "Ve çok az ebeveynin bu sorundan haberdar olduğunu fark ettim."
Parlak renkli kumaşlar daha fazla biyolojik olarak erişilebilir kurşun salınımı yapar.
Burada gösterilen sarı (ortadaki) ve kırmızı (sağdaki) örnekler gibi parlak renkli gömleklerden elde edilen kumaşlar, soluk renkli kumaşlara kıyasla tekstillerden daha fazla biyolojik olarak erişilebilir kurşun salma eğilimindeydi. (Fotoğraf: Cristina Avello ve Priscila Espinoza)
Kurşun Giysilere Nasıl Bulaşabilir?
Daha önceki araştırmalar, kurşunun fermuarlar, düğmeler ve çıtçıtlar da dahil olmak üzere çocuk giysilerinin metal bileşenlerinde bulunabileceğini ve bazen ürün geri çağırmalarına yol açabileceğini göstermiştir. Ancak kurşun, yetişkinlere satılan ürünler de dahil olmak üzere kumaşlarda da doğrudan tespit edilmiştir.
Deavers'a göre, bazı üreticiler boyaların kumaşa yapışmasına yardımcı olmak ve parlak, uzun ömürlü renkler elde etmek için düşük maliyetli bir yöntem olarak kurşun(II) asetat kullanmaktadır.
Kurşun Maruziyeti Çocuklar İçin Neden Özellikle Tehlikelidir?
Marian Üniversitesi'nde tıp öncesi öğrencisi olan Cristina Avello ve Priscila Espinoza, hızlı modanın çocuk sağlığını nasıl etkileyebileceğini incelemek için projeye katıldılar. Ayrıca bu çalışmayı, genellikle göz ardı edilen bir konuda bilimsel araştırmayı toplumsal eğitimle birleştirme fırsatı olarak gördüler.
Kurşun maruziyeti her seviyede zararlıdır ve davranış sorunları, beyin ve merkezi sinir sistemi hasarı ve diğer sağlık sorunlarıyla ilişkilendirilmiştir. ABD Çevre Koruma Ajansı'na göre, 6 yaşın altındaki çocuklar en yüksek risk altındadır.
Avello, "Çocuklar sadece kurşunun etkilerine karşı en savunmasız grup değil, aynı zamanda kıyafetlerini ağızlarına götürecek olan nüfus kesimidir" diyor.
Yapılan testler, tişörtlerde yüksek kurşun seviyeleri tespit edildiğini ortaya koydu.
Araştırmacılar, hızlı moda ve indirimli markaları da içeren dört perakendeciden satın alınan, kırmızı, pembe, turuncu, sarı, gri ve mavi dahil olmak üzere çeşitli renklerdeki 11 tişörtü inceledi.
Espinoza, "Test ettiğimiz tişörtlerin hepsinde kurşun seviyesinin izin verilen 100 ppm sınırının üzerinde olduğunu gördük," diyor.
Tüm markalarda, kırmızı ve sarı gibi daha canlı renklerdeki kumaşların, daha soluk tonlardaki kumaşlara göre daha yüksek kurşun seviyeleri içerdiği gözlemlendi. Örneklem büyüklüğü sınırlı olmasına rağmen, test edilen ürünlerin hiçbiri ABD federal güvenlik standartlarını karşılamadı.
Kumaş Çiğneyerek Kurşun Maruziyetini Simüle Etme
Çalışmanın ikinci aşamasında, ekip çocukların giysilerini ağızlarına götürmeleri veya çiğnemeleri durumunda vücudun kurşunu nasıl emebileceğini simüle etti. Ne kadar kurşunun emilime hazır hale gelebileceğini tahmin etmek için mide koşullarını yeniden oluşturdular.
Araştırmacılar bu sonuçları kullanarak, ağızla temas etme davranışı (örneğin, kumaşı emme, tutma veya çiğneme) sırasında potansiyel maruziyeti modellediler. Bulguları, bu tür bir maruziyetin, ABD Gıda ve İlaç İdaresi tarafından çocuklar için belirlenen günlük kurşun alım limitini aşabileceğini göstermektedir.
Deavers, bu tahminlerin muhtemelen muhafazakar olduğunu belirtiyor. Yine de, zaman içinde tekrarlanan maruz kalma, bir çocuğun kanındaki kurşun seviyesini klinik izleme gerektirecek kadar yükseltebilir.
Yıkama sırasında oluşan mikroplar diğer kıyafetlere de bulaşabilir mi?
Ekip, daha fazla giysiyi test ederek ve kumaştaki daha yüksek kurşun içeriğinin daha fazla emilime yol açıp açmadığını analiz ederek çalışmalarını genişletmeyi planlıyor.
Ayrıca çamaşır yıkamanın kurşun(II) asetatı nasıl etkilediğini de incelemek istiyorlar. Bu, kirlenmiş giysilerin yıkama sırasında kurşunu diğer eşyalara aktarıp aktaramayacağını ve farklı deterjanların bu kimyasal maddeyle nasıl etkileşime girdiğini içeriyor. Bir endişe de, yıkamanın çamaşır makinelerinin içinde kurşun içeren bir kalıntı oluşturabileceği ve bu kalıntının atık suya bulaşmasını önlemek için temizlenmesi gerekeceğidir.
Tekstil Boyama İçin Daha Güvenli Alternatiflere Yönelik Çağrılar
Araştırmacılar, elde ettikleri ilk bulguların, giysilerin tüketicilere ulaşmadan önce daha kapsamlı bir şekilde incelenmesini teşvik edeceğini ve tekstil endüstrisini daha güvenli boyama yöntemlerini benimsemeye iteceğini umuyorlar.
Kumaşlara boyayı sabitlemenin ve canlı rengi korumanın alternatif yolları zaten mevcut. Bunlar arasında meşe kabuğu, nar kabuğu ve biberiye gibi tanen bakımından zengin bitkilerden elde edilen doğal mordanlar ve çevre açısından güvenli kabul edilen şap yer alıyor.
"Ancak giyim sektörünün teknolojisini değiştirmek isterseniz, bu çok paraya mal olur," diyor Deavers. Tüketicilerden veya politika yapıcılardan baskı gelmedikçe, üreticilerin değişime yönelik pek bir teşviki olmayabilir.
Çocuk Giysilerindeki Gizli Riskler Hakkında Farkındalık Yaratmak
Araştırmacılar, nihayetinde birçok ailenin dikkate almadığı potansiyel bir kurşun maruziyeti kaynağı hakkında farkındalığı artırmayı hedefliyor. Bu bilgiyi paylaşarak, tüketicilerin çocuk giysileri konusunda daha bilinçli kararlar verebileceklerini umuyorlar.
Avello sözlerini şöyle tamamlıyor: "Yaptığımız her şey ancak hakkında konuşursak önemli ve faydalı olur."
Araştırma, Marian Üniversitesi ve Sigma Zeta'nın iç kaynaklarından sağlanan hibelerle finanse edilmiştir.
Amerikan Kimya Derneği, 5 Nisan 2026, SciTechDaily
Mustafa Tamer, 13.05.2026, Sonsuz Ark, Çeviri, Bilim ve Teknoloji, Aklın Merdivenleri
Referans: Toplantı: ACS Bahar 2026
- Sonsuz Ark'ta yayınlanan yazılardan yazarları sorumludur.
- Sonsuz Ark linki verilerek kısmen alıntı yapılabilir.
- Sonsuz Ark yayınları Sonsuz Ark manifestosuna aykırı yayın yapan sitelerde yayınlanamaz.
- Sonsuz Ark Yayınlarının Kullanımına İlişkin Önemli Duyuru için lütfen tıklayınız.