Sonsuz Ark/ Evrensel Çerçeveye Yolculuk
Amerikan MAGA sağının bazı kesimleri, çeşitli Avrupa aşırı sağ partileri ve motivasyonları ne olursa olsun giderek Moskova'ya yaranmayı tercih eden görüşler arasında çok gerçek ve giderek daha gürültülü hale gelen bir buluşma noktası var.
Şaşırtıcı bir şekilde, bu durum tam da, Putin'in danışmanları tarafından yanıltıldığını açıkça düşünen bir veya iki mevcut ve eski ABD yetkilisine göre, CIA Başkanı John Ratcliffe'in Rusya'ya Ukrayna ile çok geç olmadan bir anlaşma yapması gerektiğini söylemek için Moskova'ya gittiği bir zamana denk geliyor. En azından, bildirilen görüşlerden biri buydu.
Rusya yanlısı olmak ile Rusya'yı memnun etmeye istekli olmak arasında önemli bir fark olduğunu kabul ediyorum ve Trump ile Vance, tam anlamıyla Kremlin'in müttefikleri değiller. Yönetimleri zaman zaman Rusya'nın hoşlanmadığı önlemler aldı.
Ancak daha büyük bir şey değişti. Batı sağının bazı kesimleri Rusya'yı geleneksel düşman olarak değil, iş yapabileceklerine inandıkları muhafazakâr, milliyetçi bir güç olarak görüyor; liberal Avrupa ise giderek daha sakıncalı bir konumda gösteriliyor. Daha iyi ilişkiler kesinlikle bir öncelik, ama hangi şartlarda?
Bunun bedelini en çok ödeyecek olanlar, ülkeleri Rusya tarafından işgal edilmiş ve topraklarının bir kısmında Rusya'nın yasadışı olarak konuşlanmaya devam ettiği Ukraynalılar. Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi, işgalden bu yana yaklaşık iki milyon askerin öldürüldüğünü, yaralandığını veya kaybolduğunu, bunların 1,4 milyonunun Rus olduğunu tahmin ediyor. Bu konuda her yazdığınızda, sayıları önemli ölçüde artırmak zorundasınız.
Daha önce de yazdığım gibi, Trump'ın 2025 başlarında Ukrayna'ya yönelik önceki ABD politikasından dramatik bir şekilde ayrılması büyük önem taşıyor. 2025 başlarında Trump, Zelenskiy'e açıkça saldırdı, Ukrayna veya Avrupalılar başlangıçta masada olmadan Moskova ile müzakerelere başladı ve Ukrayna ile Amerikan askeri yardımını ve istihbarat paylaşımını geçici olarak askıya aldı.
Son zamanlarda durum daha da karmaşıklaştı. Temmuz 2026 NATO zirvesinde Trump, ABD'nin Ukrayna'ya Patriot füze savunma sistemleri üretme lisansı vereceğini açıkladı; bu potansiyel olarak büyük bir tavizdi ve Trump'ın Putin'in adamı olduğu iddiasını daha da karmaşık hale getirdi.
Ancak Ukrayna'nın şu anda füze önleme sistemlerine ihtiyacı var, sadece daha sonraki bir tarihte bunları üretme kapasitesine değil. Bu kış önlenen bir füze ile çok uzak bir gelecekte teorik bir noktada önlenen bir füze arasındaki fark, hava saldırısı sirenlerinin çığlıkları altında o kadar da akademik bir mesele değil.
Rusya'nın yeni ve ucuz Banderol seyir füzesini Odessa limanlarına karşı giderek daha fazla kullanmasıyla bu sorun kesinlikle daha da kötüleşiyor. Ukraynalı yetkililer, bu silahın bölgedeki liman altyapısına yönelik son saldırıların yaklaşık %80'inde kullanıldığını söylüyor. Ukrayna'nın önleme dronları için zorlu bir hedef olacak kadar hızlı, ancak kıt konvansiyonel hava savunma füzeleriyle düşürülmesi son derece zor bir hesaplama gerektirecek kadar ucuz. Kiev'deki sivillerin her gece yaşadığı cehennemden bahsetmiyorum bile.
Doğrusunu söylemek gerekirse, Trump'ın pozisyonunu basitçe "Rus yanlısı" olarak tanımlamak doğru olmaz. Belki de daha iyi anlaşılması gereken nokta, Rusya'nın Avrupa'daki saldırganlığını kontrol altında tutmanın Amerika'nın hayati bir çıkarı olduğu yönündeki geleneksel Amerikan varsayımının dramatik bir şekilde zayıflamasıdır.
Bu ayrım önemli görünüyor.
Birçok Avrupalı, JD Vance'in Münih'teki olağanüstü konuşmasını unutmadı. Rusya'nın Avrupa'da büyük bir savaş yürüttüğü 2025 Münih Güvenlik Konferansı'nda Vance, kürsüye çıkarak Avrupalılara kendisini en çok endişelendiren tehdidin Rusya veya Çin değil, Avrupa'nın "iç tehdidi" olduğunu söyledi. Birçoğu için bu oldukça sıra dışıydı. Rusya'nın seçimlere müdahalesinin önemini küçümsedi ve Avrupa hükümetlerini göç ve ifade özgürlüğüne getirilen kısıtlamalar konusunda eleştirdi.
Bu bireysel argümanlar hakkında ne düşünülürse düşünülsün, tehditlerin sıralaması dikkat çekiciydi. Kıdemli bir Amerikalı muhafazakâr, bir Avrupa ülkesinin diğer bir Avrupa ülkesi tarafından işgal edildiği bir dönemde, dondurucu soğukta gerçekleşen bir Avrupa güvenlik konferansına kadar gelmiş ve komşusunun işgalinden ziyade, Avrupa'nın demokratik ve liberal özgürlüklerden içsel olarak geri çekilmesini kendisini en çok endişelendiren tehlike olarak tanımlamıştı. İnanılmazdı.
Sonra da, bazılarına hâlâ açıklanamayan Trump-Vance ilişkisi var; bu ilişki Almanya'nın aşırı sağcı ve Rusya yanlısı AfD partisiyle bağlantılı. Vance, aynı Münih konferansında AfD lideri Alice Weidel ile görüştü ve AfD'yi ana akım partilerle iş birliğinden dışlayan Alman siyasi "güvenlik duvarını" eleştirdi. Elon Musk ise çok daha ileri giderek Almanlara açıkça AfD'ye oy vermelerini söyledi ve bir AfD kampanya mitinginde dev bir ekranda Büyük Birader tarzında göründü, daha sonra Londra'nın merkezindeki bir Tommy Robinson etkinliğinde dijital olarak ortaya çıktı.
AfD'nin kendisinde oldukça belirgin bir Rus etkisi var. Almanya'nın Ukrayna'yı silahlandırmayı bırakmasını istiyor, Batı yaptırımlarına karşı çıkıyor ve işgale rağmen Rusya ile gerçekten samimi ilişkiler sürdüren politikacıları bünyesinde barındırıyor.
Reuters, 4 Haziran'da AfD'nin parlamento dış politika sözcüsü Markus Frohnmaier'in St. Petersburg ekonomi konferansına katıldığını, Gazprom CEO'su Alexei Miller ve Putin'in yatırım temsilcisi Kirill Dmitriev ile görüştüğünü ve Rusya ile enerji bağlantılarının yeniden kurulmasına ve Nord Stream'in yeniden açılmasına inandığını bildirdi.
Özetle, Alice Weidel, AfD hükümetinin sadece Moskova ile ilişkileri kurtarmakla kalmayıp, Rus petrol ve doğalgaz ithalatını da yeniden başlatacağını söyledi.
Sanırım Berlin'in güvenli ortamından Rus gazının cazibesini yeniden keşfetmek oldukça kolay, ancak Rusya'ya bakış açısının, Rus sınırına sadece 40 kilometre uzaklıktaki Kharkiv gibi bir yerden farklı olduğunu tahmin ediyorum.
Bu durum, AfD'nin sadece gürültücü bir marjinal grup olarak görülebildiği zamanlara kıyasla çok daha önemli. Artık Almanya'nın en büyük muhalefet partisi. Son ulusal anketler, partinin yaklaşık %27 oranında oy aldığını, CDU/CSU'nun önünde olduğunu gösterirken, Saksonya-Anhalt'ta %40'ın üzerinde oy alıyor. Bu rakamlar şaşırtıcı ve 6 Eylül'deki eyalet seçimlerinden hemen önce geliyor.
Ukrayna sorunu, Almanya'nın aşırı sağ ve popülist sol kesimlerini bile garip bir şekilde bir araya getirdi. Birbirinden neredeyse tamamen ayrı hareket eden bu gruplar, Kiev'i silahlandırmaya karşı çıkmakta ortak bir zemin buluyor.
AfD'nin seçim zaferi ihtimali o kadar ciddi ki, Almanya'daki polis sendikaları şimdiden AfD hükümetinin polis memurlarının anayasal görevleri açısından ne anlama geleceğini tartışıyor. Sonuçta, onların yemini hükümete değil, anayasayadır ve yasadışı emirleri reddetmekle yükümlüdürler.
Avusturya'nın FPÖ partisi de özellikle açık bir örnek teşkil ediyor. Avusturya hükümeti olmasa da (parti, Mart 2025'te kurulan mevcut üç partili hükümetten dışlanmıştı), Ukrayna'ya AB yardımına ve Rusya'ya uygulanan yaptırımlara şiddetle karşı çıktı, Rus doğalgaz ithalatının devam etmesini savundu ve tıpkı iyi beslenmiş bir bando gibi Trump'ın Moskova'ya yönelik girişimlerini memnuniyetle karşıladı.
Bazıları, Orbán'ın Macaristan'daki yenilgisinin, Putin'in AB içindeki en önemli dostlarından birini hükümetten uzaklaştırdığını söylüyor. Péter Magyar, AB ve NATO yanlısı olsa da, Rusya ve Ukrayna'ya yönelik politikası bu tanımlamadan daha karmaşık. Moskova ile duygusallıktan uzak ilişkileri tercih ediyor ve Druzhba boru hattı üzerinden Rus petrol tedariki konusunda Ukrayna'ya baskı yapıyor. Bununla birlikte hükümeti, hem Brüksel hem de Kiev ile bozulan Macaristan ilişkilerini onarmak için adımlar attı.
İtalya özellikle ilgi çekici. Giorgia Meloni kendisi de radikal sağ geleneğinden geliyor, ancak hükümeti Ukrayna'ya askeri yardımı ısrarla sürdürdü. Tusk yönetimindeki Polonya, Rusya'yı açıkça stratejik bir tehdit olarak görüyor. İngiltere, Fransa ve Almanya, Ukrayna konusunda Avrupa diplomasisinin büyük bir bölümüne öncülük ediyor. Aslında, yukarıdakilerin tümüne karşı yürütülen "hibrit operasyonlara" dair son kanıtlar, sadece istikrarsızlıktan çok daha endişe verici bir şeye işaret ediyor.
İskandinav ülkeleri birlik içindeler. Bunu iyi yapıyorlar. Danimarka, Haziran ayında Ukrayna için otuzuncu askeri destek paketini açıkladı. Norveç, 2026'daki destek seviyesini koruyarak 2027 için 9,2 milyar dolar daha taahhüt etti; İskandinav ve Baltık liderleri ise geçen hafta Kiev'de bir araya geldi. Bu arada Finlandiya ve Ukrayna, insansız hava araçları ve insansız deniz araçları konusunda sağlam bir iş birliği konusunda anlaştılar.
Nitekim Norveç, Rusya sınırındaki askeri gücünü de artırıyor ve savunma harcamalarını 2014'te GSYİH'nin %1,5'inden 2026'da tahmini %3,17'ye çıkardı.
Ancak Batı sağında tarihsel olarak tuhaf bir şey oluyor. Önemli olan, tutarlı bir Rusya-Trump-Avrupa aşırı sağ faşist ittifakı değil. Daha ziyade, bazı milliyetçi hareketlerle karışık ama giderek büyüyen bir ideolojik yakınlık söz konusu ve bu da dost ve düşman algısını değiştiriyor.
Geleneksel Atlantikçi muhafazakâr için, durum oldukça basitti. Rusya, yurtdışındaki başlıca düşmandı. Amerika ve NATO dosttu. İçerideki rakip ise siyasi soldu.
Günümüzde o mobilyaların bazıları sadece yer değiştirmekle kalmadı, yakacak odun olarak da kullanıldı.
Günümüz popülist sağının bazı kesimleri için liberalizm, göç, Avrupa Birliği ve "küreselleşme" Rusya'dan çok daha tehdit edici görünebilir. Bu nedenle Putin, hoş olmayan ama anlaşılabilir - hatta bazen hayranlık uyandırıcı- bir figür olarak görülebilirken, yurtdışındaki milliyetçi ve popülist hareketler aynı siyasi ailenin üyeleriymiş gibi ele alınabilir.
Ayrım çizgisi Batı ile Rusya arasındaki çatışmadan milliyetçiler ile liberal uluslararasıcılar arasındaki çatışmaya doğru kaymaya başlıyor.
Egemenlik, giderek daha fazla pazarlık konusu haline geliyor gibi görünüyor. Ukrayna, sınırlarının başkasının barış anlaşmasına tabi olduğunu keşfedebilir.
Son raporlar doğruysa, Britanya artık Falkland Adaları konusundaki pozisyonunun Amerika tarafından tanınmasının, savunma bütçesi üzerinde bir baskı aracı olarak değerlendirilebileceğini görüyor. Bu durumlar ahlaki veya stratejik olarak eşdeğer değil. Ortak noktaları ise, altlarında yatan ittifak anlayışının giderek daha çok ticari bir nitelik kazanmasıdır.
Burada, eğer öyle adlandırabilirsem, müthiş bir çelişki var. Milliyetçiler, kısmen uluslararası işbirliğini ortadan kaldırmaya adanmış uluslararası bir siyasi hareket inşa ediyorlar.
Geçtiğimiz hafta, İngiliz sağcı provokatör Milo Yiannopoulos'un vizesinin süresini aşması nedeniyle Louisiana'da ICE tarafından gözaltına alınması, bu paradoksun neredeyse kusursuz bir örneğini oluşturdu.
Yıllarca Amerikan sağcı siyasetine kendini adamış ve son derece agresif göçmenlik uygulamalarını savunmuş olan Yiannopoulos, şu anda hakkında kesin sınır dışı kararı verilmiş durumda ve İngiltere'ye sınır dışı edilmeyi bekliyor.
Uluslararası milliyetçiliğin sınırlarının bundan daha iyi bir göstergesi az bulunur. Aynı siyasi gruba mensup olabilirsiniz, ama sonunda birileri pasaportunuzu görmek isteyecektir.
Weidel Almanya'nın çıkarlarını ön planda tutuyor. Trump Amerika'nın çıkarlarını ön planda tutuyor. FPÖ Avusturya'nın çıkarlarını ön planda tutuyor. Putin ise kesinlikle Rusya'nın çıkarlarını ön planda tutuyor.
Ben, ben, ben, ben.
Nelerden hoşlanmadıkları konusunda harika bir şekilde hemfikir olabilirler. Ancak Baltık Denizi'ni kimin kontrol edeceği, hangi sanayinin korunacağı, savunma için kimin para ödeyeceği, kimin ucuz enerji alacağı, hangi sınırların önemli olduğu ve nihayetinde hangi ulusun diğerine boyun eğmesi gerektiği konularında hemfikir olma olasılıkları çok daha düşüktür.
Belki de Rusya'nın İngiltere veya Fransa ile savaşmak için Avrupa aşırı sağına ihtiyacı yoktur. Milliyetçi partilerin Avrupa'nın Rusya'ya karşı topluca hareket etmesini engellemesi bile Rusya için yeterince faydalıdır. İşte burada bazıları milliyetçi sağın ateşle oynadığını söylüyor. Kumar, Rusya'nın uzlaşmacı bir tavırla ve ticaretle geçinebileceği, hatta güvenli bir mesafeden hayranlıkla izlenebileceği, sonuçların ise oldukça uygun bir şekilde daha doğuda kalacağı yönündedir.
Ama her zaman daha doğuda yaşayan biri vardır.
Savaş devam ediyor; uluslararası düzen üzerine bir tartışma olarak değil, kan, yıkıntı ve eskiden evleri olan yerlerden kaçan insanlar arasında.
Ukrayna istihbaratı, Rusya'nın 2026'da 300.000 ve 2027'de de 300.000 kişiyi hedef alan ek bir seferberlik dalgası hazırladığını söylüyor.
'Putin'in Adamları' kitabının yazarı Catherine Belton, Putin'in şu anki odağının Noel öncesinde askeri gücünü yeniden inşa ederek Ukrayna toprakları üzerindeki Rus kontrolünü artırmak olduğunu söylüyor.
Sonuç olarak, Zelenskiy hâlâ hava savunma önleme uçaklarından son derece yoksun ve insanlar, seçmedikleri bir işgal nedeniyle öldürülmeye ve yerlerinden edilmeye devam ediyor.
Ve belki de Batı sağının bu garip yeniden yapılanmasının en kötü yanı da bu.
Amerika'nın Avrupa'yı savunmak için ne kadar harcama yapması gerektiği, Avrupa'nın kendi savunma harcamalarının bazı kısımlarında ayak sürümesi, göç, AB, ifade özgürlüğü ve liberal hükümetlerin başarısızlıkları hakkında tamamen meşru tartışmalar mevcuttur.
Ancak bu argümanların hiçbiri, NATO meselesi ne kadar abartılmış olursa olsun, Rusya'nın Ukrayna'yı işgal etmediğini iddia etmeyi veya işgal edilmiş bir ülkenin hayatta kalmasını, başkasının korkunç kültür savaşında rahatsız edici bir ikincil mesele olarak ele almayı gerektirmez.
En büyük hayal kırıklığı, sürekli uluslardan bahseden, egemenlik, sınırlar ve ulusal kendi kaderini tayin etme konularından durmaksızın söz eden bir hareketin, bir dakika bekleyin, bu ilkelerin, bunları talep eden ulus Ukrayna olduğunda çok daha az önem taşıdığını keşfetmesi olurdu.
Peter Bach, 1 Eylül 2026, CounterPunch
(Peter Bach Londra'da yaşıyor.)
Eyüp Kaan, 14.09.2026, Sonsuz Ark, Çevirmen Yazar, Sonsuz Ark Çevirileri
- Sonsuz Ark'ta yayınlanan yazılardan yazarları sorumludur.
- Sonsuz Ark linki verilerek kısmen alıntı yapılabilir.
- Sonsuz Ark yayınları Sonsuz Ark manifestosuna aykırı yayın yapan sitelerde yayınlanamaz.
- Sonsuz Ark Yayınlarının Kullanımına İlişkin Önemli Duyuru için lütfen tıklayınız.
