Sonsuz Ark/ Evrensel Çerçeveye Yolculuk
"Koreli bilim insanları, genç yetişkinlerde yaygın ve agresif bir beyin tümörünün, tıbbi taramalarda görünür hale gelmesinden yıllar önce gelişmeye başlayabileceğine dair kanıtlar ortaya çıkardı. Normal beyin dokusuna gömülü gizli mutant hücreleri belirleyerek, çalışma, beyin tümörlerinin ne zaman ve nerede ortaya çıktığına dair uzun süredir devam eden varsayımlara meydan okuyor."
Scientists Discover Brain Cancer Begins in “Normal” Cells Long Before Tumors Appear
Yeni araştırmalar, bazı beyin tümörlerinin, tümör oluşmadan çok önce normal beyin hücreleri içinde sessizce ortaya çıkabileceğini ortaya koyuyor.
3D İnsan Kafası. Beyin Kanseri .Tümörü Kan Damarları. (Görsel: Shutterstock)
IDH mutasyonlu gliom, tek bir gendeki (IDH) değişikliklerle bağlantılı kötü huylu bir beyin kanseridir ve 50 yaşın altındaki yetişkinlerde en sık görülen kötü huylu beyin tümörüdür. Tedaviden sonra tekrarlama olasılığı yüksek olduğu için doktorlar genellikle kontrol altına almakta zorlanırlar. Yıllardır tedavi, tespit edilebilen tümör kitlesinin çıkarılmasına odaklanmıştır.
Koreli bir araştırma ekibi, bu tabloda önemli bir değişime işaret ediyor. Ekip, ilk IDH mutasyonunun henüz normal görünen beyin hücrelerinde ortaya çıkabileceğini ve bu değişime uğramış hücrelerin, tümör görünür hale gelmeden ve ek kanser mutasyonları birikmeden çok önce korteks boyunca yayılabileceğini buldu. Bu bulgu, hastalığı daha erken tespit etme ve tekrarlama riskini azaltmayı amaçlayan yaklaşımlar geliştirme konusunda yeni fırsatlar sunuyor.
Araştırmaya göre, normal beyin hücreleri başlangıçta IDH mutasyonunu edinebilir ve bu mutasyon yavaşça serebral korteks boyunca yayılabilir. Ancak daha sonra bu hücreler, tespit edilebilir bir tümör kitlesinin oluşmasına yol açan kanserle ilgili ek mutasyonları biriktirir. Bu keşif, hastalığın daha erken teşhis edilmesi ve tekrarlanmasını önlemeyi amaçlayan tedavilerin geliştirilmesi için yeni fırsatlar sunmaktadır.
Kore İleri Bilim ve Teknoloji Enstitüsü, Yonsei Üniversitesi Severance Hastanesi Tıp Bilimleri ve Mühendisliği Yüksek Lisans Okulu'ndan Profesör Jeong Ho Lee ve Nöroşirürji Bölümü'nden Profesör Seok-Gu Kang liderliğindeki ortak bir araştırma ekibinin, IDH mutasyonlu gliomaların hücresel kökenini belirlediğini duyurdu. Ekip, bu tümörlerin, normal beyin dokusu içinde zaten var olan Glial Progenitör Hücrelerden (GPC'ler) kaynaklandığını buldu.
GPC'ler, sağlıklı beyinde bulunan ve genetik mutasyonlar meydana geldiğinde kötü huylu beyin tümörlerine yol açabilen bir hücre türüdür.
Normal Görünümlü Beyin Dokusunda Gizlenmiş Mutasyonlar
Araştırmacılar, kapsamlı rezeksiyon ameliyatı sırasında toplanan tümör örneklerini ve normal beyin korteksinden alınan yakındaki dokuları yakından inceleyerek, çıplak gözle normal görünen bölgelerde IDH mutasyonunu taşıyan "köken hücreleri" tespit ettiler.
Bu, kötü huylu beyin tümörlerinin tek bir anda ortaya çıkan ani olaylar olmadığına dair ilk kanıtı sunmaktadır. Bunun yerine, normal bir beyin içinde başlayıp uzun bir süre boyunca kademeli olarak gelişebilirler.
Bu erken mutasyona uğramış hücrelerin kimliğini ve yerini doğrulamak için ekip, hangi genlerin aktif olduğunu ve dokuda nerede bulunduğunu ortaya koyan bir teknoloji olan "uzamsal transkriptomik" kullandı. Analiz, mutasyon taşıyan köken hücrelerinin serebral kortekste bulunan Glial Progenitör Hücreler (GPC'ler) olduğunu gösterdi.
Araştırmacılar ayrıca bu erken hastalık sürecini bir hayvan modelinde yeniden oluşturdular. Hastalarda görülen aynı genetik "tetikleyici mutasyonu" farelerin GPC'lerine aktararak, beyin tümörü gelişimindeki kilit adımları yeniden üretebildiler.
Farklı Beyin Tümörü Tiplerinin Farklı Kökenleri
Bu çalışma, IDH wildtype malign beyin tümörlerinin "kökenini" belirleyen önceki araştırmaların önemli bir genişletmesidir. 2018'de, ortak araştırma ekibi, temsili bir malign beyin tümörü olan IDH wildtype glioblastomanın, tümörün kendisinden değil, yetişkin beyindeki yeni beyin hücrelerinin kaynağı olan subventriküler bölgedeki nöral kök hücrelerden kaynaklandığını ortaya koyarak beyin tümörü araştırmalarında bir paradigma değişimine öncülük etti (Lee vd., Nature, 2018).
Bu çalışma, "IDH vahşi tip glioblastoma" ve "IDH mutant glioma"nın her ikisinin de beyin kanseri türü olmasına rağmen, başlangıç hücrelerinin ve köken noktalarının tamamen farklı olduğunu ve farklı beyin tümörü türlerinin temelde farklı gelişim süreçlerine sahip olduğunu açıklığa kavuşturmaktadır.
Profesör Seok-Gu Kang (Ortak Sorumlu Yazar) şunları belirtti: “Beyin tümörleri, tümör kitlesinin görüldüğü yerde tam olarak başlamayabilir. Beyin tümörü alt tipine göre köken hücrelerine ve köken bölgesine odaklanan hedefli bir yaklaşım, erken teşhis ve tekrarlama baskılama tedavisi paradigmasını değiştirmek için çok önemli bir ipucu olacaktır.”
Bu araştırma sonuçlarına dayanarak, KAIST'ten bir öğretim üyesi girişimi olan Sovagen Co., Ltd , IDH mutasyonlu kötü huylu beyin tümörlerinin evrimini ve tekrarlamasını baskılamak için yenilikçi bir RNA tabanlı ilaç geliştiriyor. Ek olarak, Severance Hastanesi, Kore-ABD Yenilikçi Sonuç Yaratma Ar-Ge projesi aracılığıyla, dirençli beyin tümörlerinde erken mutasyonlu hücreleri tespit etme ve kontrol etme teknolojilerinin geliştirilmesini hedefliyor.
KAIST Tıp Bilimleri ve Mühendisliği Yüksek Lisans Okulu'nda doktora sonrası araştırmacı olan ve çalışmanın tek baş yazarı olan beyin cerrahı Dr. Jung Won Park, “Bu başarı, KAIST'in dünya standartlarındaki temel bilim araştırma yeteneklerinin Yonsei Severance Hastanesi'nin klinik uzmanlığıyla birleştirilmesiyle mümkün oldu. Hastaları tedavi ederken sürekli sorduğum soru—'Bu tümör nereden kaynaklanıyor?'—bu araştırmanın başlangıç noktası oldu.” dedi.
Bu araştırma, Suh Kyung-bae Bilim Vakfı, Kore Ulusal Araştırma Vakfı, Bilim ve Bilgi Teknolojileri Bakanlığı, Sağlık ve Sosyal Refah Bakanlığı ve Kore Sağlık Endüstrisi Geliştirme Enstitüsü (Hekim-Bilim İnsanı Eğitim Programı) desteğiyle yürütülmüştür.
Kore İleri Bilim ve Teknoloji Enstitüsü (KAIST), 19 Ocak 2026, SciTechDaily
Mustafa Tamer, 25.02.2026, Sonsuz Ark, Çeviri, Bilim ve Teknoloji, Aklın Merdivenleri
Referans: Jung Won Park, Jiehoon Kwak, Keon-Woo Kim, Saehoon Jung, Chang Hyun Nam, Hyun Jung Kim, Sang Mee Lee, Chanho Choi, Yongjin Ahn, Ji-Hyung Park, Jihwan Yoo, Jin-Kyoung Shim, Hye Joung Cho, Eui-Hyun Kim, "IDH-mutant gliomalar, ilk sürücü mutasyonunu barındıran glial progenitör hücrelerden kaynaklanır", Chungyeul Kim, Sangjeong Ahn, Stefan Pusch, Andreas von Deimling, Jong Hee Chang, Se Hoon Kim, Hoon Kim, Young Seok Ju, Seok-Gu Kang ve Jeong Ho Lee, 8 Ocak 2026, Bilim. DOI: 10.1126/science.adt0559
- Sonsuz Ark'ta yayınlanan yazılardan yazarları sorumludur.
- Sonsuz Ark linki verilerek kısmen alıntı yapılabilir.
- Sonsuz Ark yayınları Sonsuz Ark manifestosuna aykırı yayın yapan sitelerde yayınlanamaz.
- Sonsuz Ark Yayınlarının Kullanımına İlişkin Önemli Duyuru için lütfen tıklayınız.