28 Eylül 2021 Salı

SA9381/TG352: 6. Nesil Savaş Uçaklarını Tanımlayacak Olan Teknoloji Bu mu?

  Sonsuz Ark/ Evrensel Çerçeveye Yolculuk

Sonsuz Ark'ın Notu:
Aşağıda çevirisini yayınladığımız analiz, dış politika ve savunma teknolojisi analizi konusunda uzmanlaşmış denizci bir yazar olan Alex Hollings'e aittir ve Pentagon'a bağlı olarak çalışan DARPA'nın askeri uçaklara Aktif Akış Kontrolünü dahil etme çabası sonucu ortaya çıkacak olan 6. Nesil Savaş Uçakları'na odaklanmaktadır. Türkiye'nin DARPA teknolojisi ile yarışacak düzeye gelebilmesi için mümkün olan en iyi stratejinin belirlenmesi gerektiği çağdayız. Milli Savunma Bakanlığı bünyesinde 'Türkiye İleri Araştırma Projeleri Ajansı' (TİAPA) kurulmalıdır.
Seçkin Deniz, 28.09.2021


IS THIS THE TECHNOLOGY THAT WILL DEFINE 6TH GENERATION FIGHTERS?

DARPA'nın askeri uçaklara Aktif Akış Kontrolünü dahil etme çabası uçuş kontrol yüzeylerini hareket ettirme ihtiyacını ortadan kaldırabilir ve bu kulağa çığır açan bir teknoloji gibi gelmese de, yarım yüzyıldan fazla bir süre önce gerçekleşen gizliliğin (Çev: hayalet hava araçları) başlangıcından bu yana uçak tasarımındaki en büyük değişim olabilir.


Aktif Akış Kontrolünü (BAE) test etmek için tasarlanmış BAE Systems “MAGMA” drone

Yeni Efektörler ile Devrimci Uçağın Kontrolü (CRANE) programı uzun ve zararsız bir isim taşıyabilir, ancak bu çaba, şimdiye kadar yapılmış en zor tespit edilen hayalet avcı uçaklarının ve bombardıman uçaklarının ortaya çıkmasını sağlamıştır. Aslında, harici kontrol yüzeyleri olmayan bir jeti sahaya sürmek, mevcut savaş uçağı tasarımından o kadar radikal bir şekilde ayrılır ki, neredeyse kesinlikle yeni nesil bir takma adı garanti ederek - böyle bir varsayımsal uçağı, ilk 6. nesil savaş uçağı geliştirme yarışında daha mantıklı bir tercih haline getirir. .



Ortak uçuş kontrol yüzeyleri iş başında

5. nesil savaşçılar ve gizlilik

Tyndall Hava Kuvvetleri Üssü, Florida; 95. Avcı Filosundan altı F-22 Raptor, Meksika Körfezi üzerinde uçuyor. (ABD Hava Kuvvetleri fotoğrafı, Tech. Sgt. Burt Traynor)

2005 yılında Amerika Birleşik Devletleri, Lockheed Martin F-22 Raptor ile operasyonel bir 5. nesil avcı uçağını sahaya çıkaran dünyadaki ilk ülke oldu. 4. nesil öncüllerine kıyasla F-22'ye baktığınızda, uçak açıkça göze çarpıyor… ancak onu , mevcut savaşçı nesline daha gelişmiş bir yaklaşımdan ziyade, yeni neslin ilki yapan şey tam olarak neydi ?

Nesil adlandırmaları genellikle (veya en azından  eskiden öyleydi) havacılık topluluğunun kendisinden kaynaklanır. Her nesil, daha önce belirli bir uçakta mevcut olabilecek, ancak yeni neslin savaşçıları için genel bir gereksinim haline gelen, biraz öznel bir yetenek listesiyle birlikte gelir.

Savaşçı nesilleri oldukça özneldir, bu yüzden Hava Kuvvetleri, hangi yeni yeteneklerin yeni bir nesil atamasına yol açtığını şöyle açıklıyor:


F-15 Eagle, F/A-22 Raptor ve P-51 Mustang eğitim uçuşunda. (ABD Hava Kuvvetleri fotoğrafı Tech. Sgt. Ben Bloker)

  1. Nesil: Jet tahriki
  2. Nesil: Süpürme kanatlar, menzil bulma radarı ve kızılötesi güdümlü füzeler
  3. Nesil: Süpersonik uçuş, darbe radarı ve görüş mesafesinin ötesindeki rakipleri hedef alabilen füzeler
  4. Nesil ve ötesi: Yüksek düzeyde çeviklik, bir dereceye kadar sensör füzyonu, darbeli doppler radarı, azaltılmış radar imzası, Fly By Wire (uçuş kumandalarını elektronik bir arayüz ile değiştiren ve gelişmiş teknolojiye sahip kumanda sistemi), look down/shoot down füzeleri (Çev: Bir radar sistemi, bir silahı algılayabiliyorsa, takip edebiliyorsa ve yere karşı siluet oluşturan bir hava hedefine yönlendirebiliyorsa, look down/shoot down yeteneğine sahiptir) ve daha fazlası.

İlk  5. nesil avcı uçağı olan F-22 Raptor'u 4. nesil muadillerinden ayıran en önemli şey, gizliliğin uçak tasarımının ayrılmaz bir parçası olmasıydı. Önce aerodinamik ve performans için bir savaşçı tasarlamak ve ardından radar izini azaltmanın yollarını aramak yerine, F-22 geliştirmesi ilk günden itibaren gizliliğe öncelik verdi.

Tabii ki, F-22'yi özel yapan tek şey bu değildi ve aslında  gezegendeki ilk gerçek hayalet avcı uçağı olmasına rağmen, aynı zamanda diğer bazı temel 5. nesil özelliklere de sahipti. F-22, diğer ağ bağlantılı varlıklarla iletişim kurabilen yüksek düzeyde entegre bilgisayar sistemleriyle geldi. F-22 çoklu rol kapasitesinde hizmet verebilen yüksek performanslı bir uçak gövdesine sahiptir. Sonuç olarak, eski platformlarda bulunabilecek olandan daha yüksek derecede durumsal farkındalık sağlar ve çok çeşitli görev setlerinde hizmet verebilir. F-35, daha gelişmiş sensör füzyonu ve yerleşik bilgi işlem gücü sayesinde, tarihteki tüm savaş uçaklarından daha fazla durumsal farkındalık sunarak bu konsepti daha da geliştirmiştir.


 ABD Hava Kuvvetleri'ne ait bir fotoğraf Sgt. Daryn Murphy 

Bugün, bu yetenekler, Amerika'nın F-35 Lightning II'si , Rusya'nın Sukhoi Su-57 Felon'u ve Çin'in Chengdu J-20 Mighty Dragon'u da dahil olmak üzere, takip eden savaşçı nesli boyunca oldukça standart olarak bilinir hale geldi. Ayrıca bu yeteneklerin, Çin'in J-31'i gibi hala geliştirilmekte olan 5. nesil avcı uçaklarında da bulunması bekleniyor. Rusya'nın yeni “Checkmate” avcı uçağı, 5. nesil unvanının gerisinde kalabilir ve potansiyel olarak hala gizli (hayalet) bir tasarıma sahip olan daha bütçe dostu uçakların “5. nesil (-)” kategorisine girebilir.

Aktif Akış Kontrolü

Açıkçası, insanlar (ve hükümetler) öyle düşünüyor olsalar bile, sadece yeni bir tasarıma sahip olmak, tamamen yeni nesil bir savaşçı oluşturmak için yeterli değildir. Yeni nesildeki ilk uçak olmak için savaşçının, teknolojik entegrasyon ve operasyonel yetenekler açısından öncekilerden çok çok daha iyi olması gereklidir.

İşte burada DARPA'nın CRANE programı ve bir demonstrator uçakta Aktif Akış Kontrolü (AFC) yöntemi uygulama çabaları devreye giriyor. AFC'nin arkasındaki öncül, aynı işi onlarsız yapmak için tasarlanmış bir veya daha fazla sistem lehine bir jet üzerindeki hava akışının yönünü (ve dolayısıyla uçtuğu yönü) yönetmek için kullandığımız uçuş kontrol yüzeylerine olan bağımlılığı ortadan kaldırmaktadır.

İşte burası işlerin karmaşık hale geldiği nokta. Modern uçaklarda bulunanlar gibi geleneksel kontrol yüzeyleri ile bağlantılı olarak yerine kullanılabilecek sistemler için bir dizi olasılık bulunuyor.

American Institute of Aeronautics and Astronautics akademik dergisinde tartışılan bir yaklaşım, uçağın uçuş sırasındaki güzergahını değiştirmek için jet motorlarından kaynaklanan hava üflemelerini uçağın gövdesindeki belirli deliklerden yönlendirmektir. Temel olarak bu, bir uzay aracının yörüngede konumlandırılma ayarı olarak görebileceğiniz son derece gelişmiş ve yüksek hızlı bir yaklaşımdır. Yine de bu teknolojinin bir uçakta kullanımı, çok daha kusursuz ve güçlü bir işletim gerektirecektir.

Journal of Applied Physics'te yayınlanan bir başka yaklaşım, uçak gövdesi ve kanatlarının yüzeyi üzerinde bir dizi elektrot kullanılmasını gerektirmektedir Bu elektrotlar, yakındaki havayı hızlı bir şekilde ısıtmak için belirli aralıklar ve konumlarda elektrik boşalması üretecek, havanın yoğunluğunu değiştirecek ve buna karşılık; üzerinden, altından veya içinden geçerken uçağın uçuşunu nasıl etkileyeceğini belirleyecektir.

Bazı AFC kavramları kelimenin tam anlamıyla on yıllardır var ancak yakın zamana kadar teknolojinin, bir uçağın birincil tahrik araçlarından çok fazla güç çekmeden bu yaklaşımı uygulanabilir kılması mümkün olmamıştı.

Kullanılan yöntem veya yöntemlerden bağımsız olarak, sonuç; kanatlarının, kuyruğunun ve hatta potansiyel olarak dikey dengeleyicilerinin arka kenarlarındaki hareketli parçaları ortadan kaldırabilecek bir uçak olacaktır. Bu tür değişikliklerin bir taktik uçak için geniş kapsamlı etkileri olacaktır.

AFC ve 6. nesil savaşçılar

Aktif Akış Kontrolünün 6. nesil avcı uçaklarında etkin bir şekilde kullanılması, büyük ölçüde hareketli parçaların azaltılması ve bazı durumlarda uçuşun ortasında rotayı ayarlamak için gereken aerodinamik sürtünmenin azaltılması nedeniyle hem yetenek hem de beka kabiliyetinde büyük bir sıçrama anlamına gelebilir.

DARPA tarafından yakın zamanda AFC çalışmalarına devam etmesi için bir sözleşme imzaladığı BAE Systems’e göre: 

“Aktif akış kontrol teknolojileri, bir uçağın uçuş rejiminin çeşitli noktalarındaki performansını iyileştirmek için geleneksel hareketli kontrol yüzeylerini tamamlayabilir veya değiştirebilir ve ayrıca, daha fazla taşıma yükü ve daha fazla esneklik sağlamak için geleneksel kontrollere sahip uçaklara kıyasla kütle ve hacmi azaltabilir." 


Aktif Akış Kontrolünü (BAE) test etmek için tasarlanmış BAE Systems “MAGMA” drone

Ama daha büyük (belki de tespit edilmesi daha zor) görmezden gelinen aşikar bir gerçek var: Hayalet özelliği . Radar yoluyla algılamayı sınırlamaya çalışan uçak tasarımcıları için uçuş kontrol yüzeylerine “gerekli bir kötülük” demek doğru olabilir. Bu menteşeli yüzeyler, pilotun uçağı kontrol etmesine izin verir; ancak buna karşılık, genellikle savaş uçağını tespit etmeyi çok daha kolay hale getirebilecek eklemleri, bağlantı yerlerini veya boşlukları ortaya çıkarır.

6. nesil avcı uçaklarında bu kontrol yüzeylerini ortadan kaldırmak, radar tarafından tespit edilebilirliklerini önemli ölçüde azaltmak anlamına gelir. Bu sistemleri ortadan kaldıran azaltılmış ağırlık, aksi takdirde elde edilebilecek olandan daha fazla hız, menzil veya yük kapasitesi sağlar. Ve elbette, bu kontrol yüzeylerinin yerine kullanılan sisteme bağlı olarak, daha az hareketli parça, daha az bakım gereksinimi anlamına gelir, bu da daha yüksek hazırlık oranları ve daha düşük toplam maliyet anlamına gelecektir.

Başka bir deyişle, AFC teknolojisinden yararlanan 6. nesil avcı uçakları daha hızlı şekilde, daha uzağa ve daha fazla mühimmatla uçabilir ve bunların tespit edilmesi günümüzün en gizli 5. nesil avcı uçaklarından bile daha zordur . 6. nesil avcı uçakları zamanla üretim maliyetlerinin bile düşmesini sağlayarak, gizli unsurların komuta ve kontrol ve yakıt ikmal uçakları gibi diğer savunmasız ancak temel savaş platformlarına dahil edilmesini kolaylaştırabilir.

Manevra kabiliyeti yüksek hava üstünlüğüne sahip savaş uçaklarında olduğu gibi, bazı durumlarda hem geleneksel hem de AFC uçuş kontrol yaklaşımlarının bir kombinasyonunu görebiliriz. Bir savaş pilotu, çekişmeli hava sahasında uçarken uçağın geniş kontrolü için AFC'den yararlanabilir, ancak akrobatik performans olduğunda geleneksel uçuş kontrol yüzeylerini kullanmaya geçiş (örneğin, kendilerini bir it dalaşında buldularsa), yaşam ve ölüm arasındaki fark anlamına gelebilir.


Hava Kuvvetleri sanatçısının NGAD avcı uçağı üzerindeki çizimi

AFC, 6. nesil bir avcı uçağının gerekli unsurları listesine pekâlâ girebilir; ancak, Amerika'nın bir sonraki nesil üst düzey jetlerine giren veya onlarla ağ kurma yolunu bulan tek yeni teknoloji olmayacaktır. Birçok insan, yeni nesil savaşçıların belirleyici özelliğinin, Hava Kuvvetleri'nin Skyborg projesi gibi bir sistemden yararlanan XQ-58 Kratos Valkyrie gibi ağ bağlantılı bir destek uçağı takımyıldızı olacağına inanmaktadır.

Alex Hollings | 16 Eylül 2021, Sandboxx

(Alex Hollings, dış politika ve savunma teknolojisi analizi konusunda uzmanlaşmış bir yazar, baba ve denizcidir. Southern New Hampshire Üniversitesi'nden İletişim alanında yüksek lisans derecesine ve Framingham State Üniversitesi'nden Kurumsal ve Örgütsel İletişim alanında lisans derecesine sahiptir.)


Tamer Güner, 28.09.2021, Sonsuz Ark, Stratejik Araştırma, Çeviri




Sonsuz Ark'tan
  1. Sonsuz Ark'ta yayınlanan yazılardan yazarları sorumludur. 
  2. Sonsuz Ark linki verilerek kısmen alıntı yapılabilir.
  3. Sonsuz Ark yayınları Sonsuz Ark manifestosuna aykırı yayın yapan sitelerde yayınlanamaz.
  4. Sonsuz Ark Yayınlarının Kullanımına İlişkin Önemli Duyuru için lütfen tıklayınız.


Hiç yorum yok :

Seçkin Deniz Twitter Akışı