24 Şubat 2021 Çarşamba

SA9091/SD1978: Teksas ve Kaliforniya Kesintileri: Buz ve Ateşin Şarkısı

Sonsuz Ark/ Evrensel Çerçeveye Yolculuk

 Sonsuz Ark'ın Notu:
Çevirisini yayınladığımız analiz, Wall Street Journal'ın Heard on the Street sütununun eski editörü, Financial Times'ın Lex köşesinin eski yazarı, yatırım bankacısı, enerji, madencilik ve emtiaları kapsayan bir Bloomberg Opinion köşe yazarı Liam Denning'e aittir ve 15-21 Şubat 2021 haftasında ABD-Teksas'ta yaşanan büyük elektrik kesintilerine  (ve yaşanan donmalara) odaklanmaktadır. Yazarın, "İnşa ettiğimiz şeyin nesiller boyunca iyi çalıştığını ancak şimdiki zamanlar için yapılmadığını kabul etmek daha zor. Yine de, giderek daha çok görüldüğü gibi, bulunduğumuz yer burasıdır." şeklindeki cümlesi liberal ve neoliberal kapitalizmin beslediği Amerikan hayat biçiminin artık sona erdiğini ve 21. yüzyıl için çözümler sunmadığını göstermektedir.
Seçkin Deniz, 24.02.2021

Texas and California Blackouts: A Song of Ice and Fire

"Her iki acil durumun da, ucuz veya kolay çözümlerin bulunmaması gibi ortak noktaları vardır."

Teksas'ın en iyi zamanlarda bile duymak isteyeceği son şey - ve şunlar bunlar değil - Kaliforniya ile ortak bir şeyi paylaşmasıdır.

Uzun hafta sonunda yaşanan kutup patlaması (aşırı soğuklar) sırasında Teksas elektrik sisteminde yaşanan muazzam arızanın nedenleri, şebekenin kendisi gibi, karmaşık ve geniş kapsamlı olmaya mahkumdur. Belki de rüzgar filosunun yarısı dönmeyi bıraktığı için, rüzgar enerjisine karşı bir dizi jeremiad (Jeremiad; Adını İncil'deki peygamber Yeremya'dan alan, genellikle düzyazı, ancak bazen şiir şeklinde, yazarın ciddi bir süreklilikle toplumun durumundan ve ahlaki değerlerinden tahkir tonunda acı bir şekilde yakındığı ve her zaman toplumun yakında çökeceği ile ilgili kehanetleri içeren uzun bir edebi eserdir.) bekleyebiliriz. 

Ancak, belki de 30 gigawatt'tan fazla termal üretim kapasitesi çevrimdışı olarak devreye giriyor ve rüzgar enerjisi planlanandan yaklaşık beş gigawatt daha az enerji üretiyor, bu felaket, Teksas'ın şebeke operatörünün  dediği gibi "yakıt türleri arasında" açıkça görünür hale geliyor.

Bu sürpriz olmamalı. Teksas daha önce de buradaydı. Teksas Elektrik Güvenilirlik Konseyi (ERCOT) bölgesindeki kapasitenin neredeyse beşte biri Şubat 2011'de beklenmedik bir şekilde şiddetli geçen kış mevsiminde kullanılamadı. Nükleer santraller dışında bütün enerji türleri kullanılamaz hale geldi. Rüzgar o zaman enerji karışımının içinde çok fazla paya sahip değildi. Bu, 1989 Noelinde yaşanan donmadan bu yana eyaletin  yaşadığı en soğuk kış havasıydı; tarihte ilk kez ERCOT enerji kriziyle başa çıkmak için kapatmalar uyguladı. Rüzgar türbinleri, o zamanlar mutlak yoklukları ile göze çarpıyordu.

Yine de son 30 yıldaki bu kesintileri birbirine bağlayan ortak bir tema var: hazırlıksız bir eyalette yaşanan sert hava.

Buz kesinlikle rüzgar türbinlerindeki kanatlara zarar verebilir. Ayrıca, termik santralleri tahrip edebilir, kömür yığınlarını dondurabilir ve gaz kaynaklarını dondurucu gaz kuyularından elektrik kesintilerine, kompresörlere ve en önemlisi yakıtı üretim tesislerinden ev ısıtmaya yönlendirmeye kadar çeşitli şekillerde kesintiye uğratabilir.

Bu etkileri hafifletmek mümkündür. Kışa hazırlık paketleri rüzgar türbinlerini çalışır durumda tutar ve ısı izleyiciler, örneğin termik santrallerde sıvı hatlarının ve göstergelerin çalışmasını sağlar. Gaz tesisleri ayrıca, kendilerine bir öncelik veren taahhütlü veya “kesin” tedarik için ekstra ödeme yapabilir.

Bu tür sigorta türleri, güç sistemlerinde bulunur. Aslında, iyi işleyen bir ızgara, fazlalık konusunda büyük bir alıştırmadır. Isıtma ekipmanı ve yakıt tedarik sözleşmelerinin yanı sıra, talepteki ani artışları yumuşatmak için yılın büyük bölümlerinde boşta kalan üretim kapasitesi oluşturulabilir. Fabrikalar ve ofis blokları gibi büyük güç kullanıcılarını, tedarik yetersiz olduğunda ışıkları kısmaya veya kapatmaya teşvik edici kurallarımız var. Ve sigorta, her zaman olduğu gibi, prim ödemeyi gerektirir.

Bu nedenle, şu anki gibi bir felaketi şu ya da bu tür bir elektrik santralini suçlama niyeti ve arzusu basittir ve asıl meseleden uzaklaştırır.

Teksas, aynı zamanda elektrik kesintilerinden muzdarip olan Midwest'in (OrtaBatı) büyük bir bölümünde olduğu gibi "benzeri görülmemiş" koşullar yaşıyor. Daha önce de, Ocak 2014'te orta Atlantik eyaletlerindeki PJM ızgarasına çarpan kutupsal girdap koşullarını tanımlamak için aynı isimlendirme kullanıldı. Benzer şekilde, Kaliforniya geçen Ağustos ayında yaşanan sıcak dalgası sırasında elektrik kesintileri ve son yıllarda özellikle de eyaletin kuzeyindeki PG&E Corp. elektrik şebekeleriyle bağlantılı çok sayıda orman yangını yaşadı. Bunların hepsinin, farklı teknolojileri ve piyasa yapılarını kullanan çok farklı güç sistemleri olduğu vurgulanmalıdır.

Bu olaylardaki aksamalar veya doğrudan felaketler, genellikle altyapımızı baskılayan "mükemmel fırtınalar" olarak nitelendirilir. Teksas'ın durumunda, ERCOT yaklaşık 58 gigawatt'lık en yüksek kış talebine karşılık neredeyse 83 gigawatt'lık kullanılabilir kapasite planlamıştı. Olağanüstü bir senaryoda, talebin 67 gigawatt'ta zirveye çıkmasını ve belki de 14 gigawatt'lık yedek kapasitesinin çevrimdışı olmasını bekliyordu. O zaman bile, ızgara teoride sadece bir gigawatt'ın biraz üzerinde bir marjla çalışacaktı.

Açıktır ki, talep arttı ve kesintiler çok daha yaygın hale geldi ve bu da güç arzında toptan bir çöküşe yol açtı. Ancak kaçınılmaz sonuç, öncelikle yaz mevsiminde klima çalıştırma talebini karşılamak için inşa edilen ve işletilen bir şebekenin bir kış fırtınası karşısında başarısız olduğu gerçeğidir.

Bu sadece türbinlerdeki bileşenlerin - ister rüzgar ister gazla çalışıyor olsun - yeterince ısıtıldığından veya uygun antifriz yağlayıcılara sahip olduğundan emin olmaktan ibaret değildir. Sorun bunun çok ötesine uzanıyor.

2011'de yaşanan donmanın ardından Teksas, daha fazla üretimin inşa edilmesini sağlamak için toptan elektrik fiyatlarındaki sınırı yükseltti. Bu rakamın şimdi yükseltilmesi gerekiyor mu? Veya Teksas'ın  tam bir kapasite piyasası kurulmasına ihtiyacı mı var? Devlet ada statüsünü yeniden düşünmeli ve komşu şebekelerle daha fazla bağlantı kurmalı mı? Benzer şekilde, birçok Teksaslının evi, ısıyı korumaktan ziyade dağıtma fikri ile inşa edilmiştir. Bunun şimdi değişmesi gerekiyor mu?

Kolay cevaplar yok çünkü her birinin değişik durumları var. Kuzey Kaliforniya'daki orman yangınlarının eyalet şebekesi üzerindeki etkileri hakkında yazdığımda, ortaya çıkan soru "kim neyi ödüyor?" oldu. Enerji şebekeleri, özellikle de güç ağı, sosyalleştirilmiş maliyetler için alıştırmalardır; o şehrin apartmanlarında yaşayan fatura mükellefi, örneğin 200 mil ötedeki çiftliğe giden ekonomik olmayan hattı sübvanse ediyor. Amerika'yı heyecanlandıran kompakt budur.

Şimdi, iklim değişikliğine bağlı olarak sıklığı ve şiddeti artacak aşırı hava olayları ve doğal afetler şeklinde bir durumla karşı karşıyayız. Bu, öncelikle koruma yerine genişleme hedefi ile - fiyat teşvikleriyle desteklenen - inşa edilen 20. yüzyıl altyapımızı test edecek.

Kaliforniya’nın orman yangınları doğal olarak kabloların yeraltına alınması ve elektrik hatları için ahşap direklerin çelik direklerle değiştirilmesi hakkında soruları gündeme getirdi. Bunlar zaten maliyetli cevapları olan karmaşık sorulardır. Ancak değişen bir iklimin sonuçları daha da çetrefilli soruları arttırıyor. Izgaraları bölmeli miyiz yoksa kümelemeli miyiz? Yangın bölgelerindeki evleri kim sigortalayacak? İnsanlar, yangına daha az eğilimli alanlarda yüksek konut maliyetleri ve kısıtlayıcı planlamanın olduğu bir eyalette nerede yaşamalı? Daha güvenli bölgelerde yaşayan insanlar, yüzlerce mil ötedeki küçük çadırlarda barındırılanların riski sübvanse etmeli mi?

Bunlar, Teksas'ın şu anda karşı karşıya olduğu türden sorular. Yenilenebilir enerjinin maliyetleri düşse bile, şimdilik pahalı kalan ve bu felaketin de gösterdiği gibi, kış için ekstra yatırım gerektiren enerji depolama sistemlerine ihtiyaç duyuyorlar. Termal üretim daha güvenilir olabilir, ancak mevcut konfigürasyonunda yeterince güvenilir olmayabilir; ve unutmayalım ki, çoğu iklim değişikliğine katkıda bulunuyor ve bu benzeri görülmemiş olayları emsal haline getirir.

Nükleer enerji alternatif bir çözüm sunar, ancak sermaye piyasaları açısından çok maliyetli ve yüksek riskli bir çözümdür. Daha ileriye baktığımızda, Teksas'ın karlı yollarında park etmiş her birinde 70 kilowatt saatlik bataryaya sahip bir milyon elektrikli araca sahip olmak, acil bir durumda yararlanmak için büyük bir kaynak sağlayabilir; ancak sadece doğru fiyat teşvikleri ve teknoloji ile.

İster eyalet çapında bir elektrik şebekesi olsun, ister dün çalışan ancak bugün aniden çalışmayan bir banyo musluğu olsun, bir sistem arızalandığında, basit bir çözüm bulmak için can atıyoruz. Bu gevşek vida veya sıkılırsa veya değiştirilirse her şeyi yeniden düzeltecek bir bileşen. İnşa ettiğimiz şeyin nesiller boyunca iyi çalıştığını ancak şimdiki zamanlar için yapılmadığını kabul etmek daha zor. Yine de, giderek daha çok görüldüğü gibi, bulunduğumuz yer burasıdır.

Liam Dennin, 16 Şubat 2021, Bloomberg

(Liam Denning, enerji, madencilik ve emtiaları kapsayan bir Bloomberg Opinion köşe yazarıdır. Daha önce Wall Street Journal'ın Heard on the Street sütununun editörüydü ve Financial Times'ın Lex köşesi için yazdı. Aynı zamanda bir yatırım bankacısıydı.)


Seçkin Deniz, 24.02.2021, Sonsuz Ark, Çeviri, Çeviri ve Yansımalar

Sonsuz Ark'tan
  1. Sonsuz Ark'ta yayınlanan yazılardan yazarları sorumludur. 
  2. Sonsuz Ark linki verilerek kısmen alıntı yapılabilir.
  3. Sonsuz Ark yayınları Sonsuz Ark manifestosuna aykırı yayın yapan sitelerde yayınlanamaz.
  4. Sonsuz Ark Yayınlarının Kullanımına İlişkin Önemli Duyuru için lütfen tıklayınız.

Hiç yorum yok :

Seçkin Deniz Twitter Akışı