Sonsuz Ark/ Evrensel Çerçeveye Yolculuk
Scientists Find a Troubling Effect of Sitting That Exercise Couldn’t Prevent
Fiziksel kondisyondaki iyileşme, uzun süre oturmanın bacaklardaki kan damarlarının işlevini bozmasını engellemedi.
Görsel: Shutterstock
Uzun saatler boyunca oturmanın, iyi bir egzersizle telafi edilebilecek bir şey olduğu sıklıkla düşünülür. Ancak Dalhousie Üniversitesi'nden yapılan yeni bir araştırma, uzun süreli hareketsizliğin kardiyovasküler etkilerinin geri alınmasının daha zor olabileceğini öne sürüyor.
Avrupa Uygulamalı Fizyoloji Dergisi'nde yayınlanan çalışma, 12 haftalık yüksek yoğunluklu aralıklı antrenmanın, bacaklardaki kan damarlarını iki saatlik kesintisiz oturmanın etkilerine karşı daha dirençli hale getirip getiremeyeceğini inceledi. Katılımcılar aerobik olarak daha formda hale gelseler bile, araştırmacılar yalnızca formda olmanın yeterli koruma sağlayıp sağlamadığını sorgulamak için nedenler buldular.
Temel bulgular
- Eğitim programı, sağlıklı genç yetişkinlerde aerobik kondisyonu artırdı. Bununla birlikte, katılımcılar kondisyonlarını geliştirdikten sonra bile, uzun süre oturmak dizin arkasındaki ve alt bacağı besleyen kan damarı olan popliteal arterdeki sağlık göstergelerine zarar vermeye devam etti. Arterin gevşeme ve genişleme yeteneği, eğitim döneminden öncekiyle aynı derecede etkilendi.
- Oturmaya bağlı aynı bozulma, ek fitness antrenmanı yapmayan kontrol grubunda da görüldü.
Çalışmanın işleyiş şekli
Çalışmada 21 sağlıklı genç yetişkin takip edildi. Katılımcılardan on biri 12 haftalık yüksek yoğunluklu aralıklı antrenman programını tamamlarken, on tanesi normal fiziksel aktivite seviyelerini korudu.
Katılımcılar, aerobik kondisyondaki değişiklikleri ölçebilmek için antrenman döneminden önce ve sonra bisiklet testi yaptılar. Araştırmacılar ayrıca, her katılımcının yaklaşık iki saat boyunca sürekli oturmasından önce ve sonra popliteal arterin sağlığını değerlendirmek için ultrason kullandılar.
Neden önemli?
Birçok insan, ve geçmiş araştırmalar da bunu destekliyor, düzenli egzersizin uzun süre oturmanın etkilerini ortadan kaldırabileceğine inanıyor. Bu çalışma ise ilişkinin daha karmaşık olabileceğini gösteriyor.
Egzersiz kardiyovasküler sağlık için hâlâ çok önemli, ancak bulgular, uzun süre oturmanın, egzersiz yapan kişilerde bile bacaklardaki kan damarı fonksiyonunu etkilemeye devam edebileceğini gösteriyor.
Dalhousie Üniversitesi Sağlık ve İnsan Performansı Okulu'nda Kinesiyoloji Profesörü ve çalışmanın kıdemli yazarı Dr. Derek Kimmerly, "Birçok insan egzersizin oturarak geçirilen bir günü telafi edebileceğini varsayıyor" diyor. "Ancak bulgularımız, yalnızca gelişmiş aerobik kondisyonun kan damarlarını koruyamayabileceğini gösteriyor. Egzersiz önemli, ancak uzun süre masa başında oturmayı hareket ederek bölmeniz de gerekiyor."
Andrew Riley, Dalhousie Üniversitesi, 29 Ağustos 2026, SciTechDaily
Mustafa Tamer, 28.10.2026, Sonsuz Ark, Çeviri, Bilim ve Teknoloji, Aklın Merdivenleri
Referans: “12 haftalık yüksek yoğunluklu aralıklı antrenman programının uzun süreli oturmaya bağlı popliteal vasküler yanıtlar üzerindeki etkisi” başlıklı makale, Haoxuan Liu, Sophie E. Rayner, Beverly D. Schwartz, Yanlin Wu, Jennifer L. Petterson, Myles W. O'Brien ve Derek Stephen Kimmerly tarafından 29 Mayıs 2026 tarihinde European Journal of Applied Physiology'de yayınlanmıştır. DOI: 10.1007/s00421-026-06282-x
- Sonsuz Ark'ta yayınlanan yazılardan yazarları sorumludur.
- Sonsuz Ark linki verilerek kısmen alıntı yapılabilir.
- Sonsuz Ark yayınları Sonsuz Ark manifestosuna aykırı yayın yapan sitelerde yayınlanamaz.
- Sonsuz Ark Yayınlarının Kullanımına İlişkin Önemli Duyuru için lütfen tıklayınız.