Sonsuz Ark/ Evrensel Çerçeveye Yolculuk
Cheers or tears? WHO playbook exposes alcohol’s true cost to health
Alkol tüketimi, DSÖ Avrupa Bölgesi'ndeki ekonomileri tüketiyor ve sağlık hizmetleri, erken ölümler, verimlilik kayıpları ve sosyal zararlar nedeniyle yıllık milyarlarca dolarlık maliyete yol açıyor. Alkolün zararları, hem alkol tüketen hem de tüketmeyen bireyleri etkileyerek tüm nüfusu etkiliyor. 2019 yılında, bölgedeki yaralanma kaynaklı ölümlerin neredeyse üçte birinden, tüm cinayetlerin %42'sinden, intiharların %37'sinden ve trafik kazalarındaki ölümlerin %35'inden alkol sorumluydu.
Bu muazzam sosyal ve mali yüke rağmen, alkolün gerçek maliyetleri genellikle kâr odaklı söylemlerle gizlenmektedir. Bugün, DSÖ/Avrupa, kamu sağlığını koruma amacıyla alkolün zararları ve alkol politikası etrafındaki sürekli mevcut tartışmalarda politika yapıcılara yol göstermek üzere tasarlanmış Alkol Politikası Rehberi'ni (Alcohol Policy Playbook) yayınlıyor.
Bölge, küresel ölçekte en yüksek alkol tüketim seviyelerine sahip olup, yetişkinler yılda ortalama 9,2 litre saf alkol tüketmektedir. Bu durum, çoğunlukla kardiyovasküler hastalıklar (%40) ve kanser (%15) gibi bulaşıcı olmayan hastalıklardan kaynaklanan yaklaşık 800.000 ölüme yol açmaktadır.
Alkol ayrıca düşmelere, boğulmalara, yanıklara, cinsel saldırılara, eşler arası şiddete ve intihara önemli ölçüde katkıda bulunur. 15-19 yaş arası gençler arasında alkol, ölümcül yaralanmalara büyük katkıda bulunur ve yaralanmaya bağlı ölümlerin 4'te 1'inden (%25,3) sorumludur.
Alkol Politikası Rehberi, alkol tüketiminin hiçbir düzeyinin güvenli olmadığını, alkolün nüfusun tüm kesimlerinde yaygın zararlara yol açtığını ve kamu politikalarının sağlık ve güvenliği korumada etkili olduğunu gösteren bilimsel araştırmalar sunarak sektörün anlatısına karşı çıkmaktadır.
Ekonomik maliyetler gelirlerden çok daha fazladır.
Bölgedeki ülkelerde alkol kullanımı, kanser ve kardiyovasküler hastalıklar gibi bulaşıcı olmayan hastalıkların önde gelen nedenlerinden biri olmaya devam ederken, alkol satışlarından elde ettikleri kazançtan daha fazlasını kaybediyorlar. Alkolle ilgili zararlar, dünya ekonomileri üzerinde önemli bir yük oluşturuyor; yüksek gelirli ülkelerde bu zararın maliyeti gayri safi yurtiçi hasılanın %2,6'sına denk geliyor.
Ancak, alkolün muazzam ekonomik ve sosyal maliyetlerine ilişkin tartışmalar, satışları artırmaya odaklanmış güçlü ticari çıkarlar tarafından sıklıkla bastırılmaktadır. Alkol endüstrisi, Bölge ekonomisine önemli bir katkı sağlayan bir sektör olarak kendini göstermektedir, ancak gerçek açıktır: alkolün sağlık ve sosyal maliyetleri, sağladığı finansal faydaların çok ötesindedir.
Dünya Sağlık Örgütü Avrupa Bölge Direktörü Dr. Hans Henri P. Kluge, “Avrupalıların alkol tüketimi için ödediği bedel çok yüksek. 2018 yılında Avrupa Birliği'nde sadece alkole bağlı kanserlerden kaynaklanan ölümlerin ekonomik maliyetinin yaklaşık 5 milyar avro olduğu ve bu rakamın bölgedeki toplam kanser ölümlerinin neredeyse %10'unu oluşturduğu tahmin ediliyor” diye vurguladı.
“Kanser söz konusu olduğunda, alkol tüketiminin güvenli bir miktarı olmadığını biliyoruz. Aynı zamanda, Avrupalıların %50'sinden azı alkol ve kanser arasındaki bağlantının farkında. Bunun başlıca nedeni, alkol endüstrisinin alkolün neden olduğu önemli halk sağlığı zararlarından dikkatleri dağıtan yanıltıcı anlatılar yaymasıdır.”
Mitlerle mücadele etmek, anlatıları yıkmak
Alkol Politikası Rehberi, alkol endüstrisinin en ısrarlı iddialarından birine doğrudan karşı çıkıyor: alkolle ilişkili sağlık risklerinin yalnızca küçük bir azınlıktaki sorunlu içicilerle sınırlı olduğu iddiasına.
Dünya Sağlık Örgütü/Avrupa'nın Bulaşıcı Olmayan Hastalıklar ve İnovasyon Özel Girişimi Başkanı ve Bölge Direktörünün Stratejik Danışmanı Dr. Gauden Galea, “Gerçek şu ki, 'ılımlı alkol tüketimi' bile kanser riskini ve kardiyovasküler hastalık riskini artırıyor” dedi. “Risksiz hiçbir alkol tüketimi şekli yoktur. Düşük düzeyde alkol tüketimi bile bazı riskler taşır ve zarara neden olabilir.”
Sektör genellikle alkolün zararlarını karmaşık bir sorun olarak ele alıyor, özel güvenli sürüş programları ve tekrarlayan alkollü araç kullanma suçluları için ateşleme kilitleme cihazlarının kullanımı gibi hedefli çözümleri savunuyor ve genel nüfusun minimum risk altında olduğunu öne sürüyor.
Dr. Galea, "Alkol Politikası Rehberi, hükümetlere ve halk sağlığı savunucularına alkolle ilgili kanıtları eleştirel bir şekilde değerlendirmek ve endüstri iddialarının ötesine geçmek için tasarlanmış, hayati önem taşıyan bir kaynak sunarak, bilinçli kararlar almalarını ve toplumun refahını endüstri kârlarının önüne koyan etkili, kanıta dayalı politikalar uygulamalarını sağlıyor," diyerek sözlerini tamamladı.
Tartışmanın yönünü değiştirmek ve harekete geçme çağrısında bulunmak
DSÖ/Avrupa Bölgesi Alkol, Yasadışı Uyuşturucu ve Cezaevi Sağlığı Danışmanı Dr. Carina Ferreira-Borges, şu açıklamayı yaptı: “Alkolle ilgili sorular, kamu yararı odaklı bir bakış açısıyla mı yoksa kâr odaklı bir bakış açısıyla mı ele alındığına bağlı olarak farklı şekilde yanıtlanıyor. Halk sağlığı topluluğu alkolle ilgili zararları önlemeyi amaçlarken, alkol endüstrisi kârı maksimize etmeye odaklanıyor.”
Dr. Ferreira-Borges sözlerine şöyle devam etti: "Alkollü içecek endüstrisinin politika üzerindeki etkisine son vererek, önlenebilir zararların tedavisine ayrılan kaynakları daha sağlıklı ve üretken toplumlara yatırım yapmaya yönlendirebiliriz."
Alkol Politikası Rehberi, Dünya Sağlık Örgütü'nün Avrupa Alkol Eylem Çerçevesi (2022–2025) ve Dünya Sağlık Örgütü Küresel Alkol Eylem Planı (2022–2030) hedeflerine ulaşmak ve kamu sağlığının ticari çıkarların önüne geçmesini sağlamak için önemli bir kaynaktır.
2030 son tarihinden önce Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerinin bulaşıcı olmayan hastalıklarla ilgili hedeflerine ulaşmak için eylemleri hızlandırma ve 2025'te yapılacak Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun Bulaşıcı Olmayan Hastalıkların Önlenmesi ve Kontrolü konulu 4. Yüksek Düzeyli Toplantısına hazırlık yapma konusunda artan bir aciliyet söz konusudur.
DSÖ/Avrupa, Bölgedeki hükümetleri ve halk sağlığı paydaşlarını, alkolle ilgili zararları etkili bir şekilde ele alan politikalar da dahil olmak üzere, mümkün olan en fazla sayıda hayatı kurtarma potansiyeline sahip politikaların uygulanmasını hızlandırmaya çağırıyor.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ-WHO), 8 Kasım 2024, Basın bülteni
Seçkin Deniz, 31.03.2026, Sonsuz Ark, Çeviri, Çeviri ve Yansımalar
Takip et: Next Sosyal @seckin_deniz
- Sonsuz Ark'ta yayınlanan yazılardan yazarları sorumludur.
- Sonsuz Ark linki verilerek kısmen alıntı yapılabilir.
- Sonsuz Ark yayınları Sonsuz Ark manifestosuna aykırı yayın yapan sitelerde yayınlanamaz.
- Sonsuz Ark Yayınlarının Kullanımına İlişkin Önemli Duyuru için lütfen tıklayınız.