12 Kasım 2019 Salı

SA8125/SD1536: Sri Lanka Demokrasisinin Sonu mu?

Sonsuz Ark'ın Notu:
Aşağıda çevirisini yayınladığımız analiz, Yeni Delhi merkezli Politika Araştırma Merkezi Stratejik Araştırmalar Profesörü ve Berlin Robert Bosch Akademisi üyesi Brahma Chellaney'e aittir ve bir parçası olduğu liberal sistemin bakış açısı ile Sri Lanka'yı değerlendirmektedir. Nisan 2019'da Sri Lanka'da patlayan bombaları, Hindu Tamil azınlıkla Budist Sinhalese çoğunluk arasındaki çeyrek asırlık iç savaşın sona ermesinden sonra, azınlık durumundaki müslümanlara yıkmaya çalışan bir yaklaşımın sakladığı şey gerçekte analizde açıkça beyan edilmiştir: "Sri Lanka, Çin ve Hint-Pasifik demokratik güçleri (Hindistan, Amerika Birleşik Devletleri, Japonya ve Avustralya) arasındaki denizcilik önceliği mücadelesinde önemli bir rol oynayabilir. Çin'in “inci dizisi” stratejisi, başlıca Hint Okyanusu nakliye şeritleri boyunca stratejik askeri ve ticari tesisleri güvence altına alarak Hindistan'ın etrafını sarmaktadır." Stratfor-CIA-ABD'nin, Çin yayılmacılığına karşı Hindistan yayılmacılığını kışkırtmaya ve muhtemel bir Çin-Hint savaşının coğrafi altyapısını hazırlamaya çalıştığı artık bir sır değil. Modi ve Xi'nin de dahil olduğu Küresel Satanist Çete, kışkırttığı Hindu Tamiller'e yönelik baskıcı tutumu yüzünden Hindistan'la sorunları olan Sri Lanka'yı 21. yüzyılda tek güç merkezi olması istenmeyen (Birinci ve ikinci dünya savaşları sonrası bahse konu satanist güç merkezi ABD, AB, Rusya merkezli olarak konumlandırılmış ve adına Yeni Dünya Düzeni denmişti) Çin yerine Japonya'ya entegre etmek istiyor; ancak bunun için bütün halkların savaş, terör ve istikrarsızlıklarla yoksullaştırılması, korku içinde bırakılarak etkisizleştirilmesi amaçlanıyor. Bütün oyuncular aynı şeytanî gücün birer piyonu olarak insanlıkla oynamaya devam ediyorlar. (Sri Lanka'da 16 Kasım 2019'da yapılacak seçimlerle ilgili bilgi için aşağıdaki iki habere bakınız.)
Seçkin Deniz, 12.11.2019


The End of Sri Lankan Democracy?
"Çin Kemer ve Yol Girişimi'ne yönelik uluslararası bir şüphecilik büyürken, Rajapaksa ailesinin iktidara gelme potansiyeli, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping'e hoş geldiniz haberidir. Ama hemen hemen herkes için kötü bir haber."

Asya'nın en eski demokrasilerinden biri tehlikede olabilir. Sri Lanka'nın önümüzdeki ay yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimlerinde, otoriterlik, şiddet ve yolsuzlukla ilgisi iyi bilinen Rajapaksa ailesinin bir üyesini iktidara getirmesi bekleniyor. Sri Lanka'nın demokrasisi son testte hayatta kalırken -bir yıl önce Cumhurbaşkanı Maithripala Sirisena'nın yaptığı anayasal darbe- bir Gotabaya Rajapaksa başkanlığında hayatta kalamayabilir.


Gotabaya Rajapaksa, eski bir subay.

Popüler olarak bilindiği gibi Gotabaya, şimdi şansı en yüksek olan adaydır ve daha önce Sirisena'nın (Seçkin Deniz'in Notu: Pallewatte Gamaralalage Maithripala Yapa Sirisena, Sri Lanka'nın 7. devlet başkanıdır.) selefi olan ağabeyi Mahinda Rajapaksa yönetiminde Sri Lanka'nın savunma şefi olarak görev yapmıştır. Mahinda'nın 2015 yılında sona eren on yıllık görev süresi, birçok devlet bakanlığını ve toplam kamu harcamalarının yaklaşık % 80'ini kontrol eden dört kardeşiyle, (nepotizm) kayırmacılıkla karakterize edildi. Mahinda, cumhurbaşkanlığı yetkilerini istikrarlı bir şekilde genişleterek, insan hakları ihlalleriyle tanınan ve savaş suçlarıyla itham edilen bir yarı-diktatörlük yarattı.

Ayrıca, Mahinda Rajapaksa'nın Çin yanlısı dış politikası, Sri Lanka’da Çin etkisinin hızlı bir şekilde genişlemesine ve Sri Lanka’nın Çin’e borcunun hızlı bir şekilde büyümesine olanak sağlamıştır. 2017 yılında Sirisena'yı, Çin Okyanusu'nun en stratejik limanı Hambantota ile birlikte 6.070 hektarlık (15.000 dönümlük) bir kira sözleşmesiyle Çin'e imza atmaya zorlayan etken Mahinda Rajapaksa'nın cumhurbaşkanlığı döneminde ortaya çıkan borç oldu. Bu Hong Kong tarzı imtiyaz, İngiltere’nin Çin’e on dokuzuncu yüzyıl sömürge dayatmasına benzer şekilde modellenmiştir. (Seçkin Deniz'in Notu: Daha detaylı bilgi için SA8063/TG268: Çin Yumuşak Gücü'nün Yükselişi ve Hindistan'ın Hegemonya ile Mücadelesi' başlıklı çevirimize bakabilirsiniz.)


Gotabaya'nın kardeşinin aşındırıcı mirasını canlandıracağından şüphe etmek için çok az neden var. Basitçe cumhurbaşkanı olarak, ABD federal mahkemesinde bekleyen ve Sri Lanka'nın savunma şefi olarak suçlandığı savaş suçları nedeniyle iki davadan dokunulmazlık kazandı. (Parlamentonun  Mahinda’nın tekrar seçilmesini engelleyen düzenlemesinden sonra Gotabaya, seçime katılmaya hak kazanmak için ABD vatandaşlığından vazgeçti.)


Mahinda, 2009 yılında Sri Lanka’da 25 yıldır süren acımasız iç savaşın sona ermesini sağlayan süreci yönetti. Savaşın son yıllarında, yardım görevlilerinden ve Tamilli sivillerden Rajapaksa ailesinin siyasi muhaliflerine kadar binlerce insan ortadan kayboldu ya da işkence gördü. Ve Birleşmiş Milletler’e göre, Tamil Kaplanları olarak bilinen isyancılara karşı yapılan son askeri saldırı,, 40.000 kadar sivilin öldürüldüğü “uluslararası hukuku ihlal eden ağır bir saldırı” idi. Savaş ordusu komutanı Sarath Fonseka'ya göre Gotabaya, teslim olan isyancı liderlerin seri olarak idam edilmelerini emretti.


Sri Lanka'da çoğunlukla Hindu Tamil azınlığa yaşattıkları korkulara rağmen, Rajapaksa kardeşler ülkenin büyük nüfusunu oluşturan Budist Sinhalese için birer kahraman oldular. Bu Mahinda'nın çok ırklı bir ülkede mono-etnik bir kimlik oluşturma çabalarını hızlandırmasına güç veriyordu. 


Gotabaya'nın yapacağı gibi, bu yaklaşımı yenilemek, Sinhalese ve Sri Lanka Müslümanları arasında daha yeni gerilimler olsa bile, iç savaşı tetikleyen mezhepsel bölünmeyi zorlaştıracak. Bu gerilimler, Nisan ayında, İslamcı militanların Paskalya Pazarında 253 kişiyi öldüren ve yüzlerce kişiyi daha yaralayan bir dizi bombalama eylemi gerçekleştirmesiyle sert bir şekilde arttı. (Seçkin Deniz'in Notu: 24 Nisan 2019 tarihli 'CIA-Stratfor ve Terör; ABD Sri Lanka'dan Ne İstiyor?' başlıklı analizimiz için lütfen tıklayınız.)


Bu sadece tarihteki en ölümcül terörist saldırılardan biri değildi; Müslümanların nüfusun onda birini oluşturduğu Sri Lanka'nın yaşadığı ilk büyük İslamcı militan saldırı oldu. Ancak bu öngörülemez olduğu anlamına gelmiyordu.

Gerçekte, Cumhurbaşkanı Sirisena, savunma ve polis yetkililerinin bir saldırı yapılacağını ve saldırıyı planlayanların kimliklerinin tesbit edildiği konusunda uyarıda bulunan bir Hint istihbarat raporu aldığını, ancak o raporu görmediğini itiraf etti. Başbakan Ranil Wickremesinghe de - Sirisena'nın geçtiğimiz Ekim ayında yaptığı anayasal darbe girişiminin hedefindeki isim - uyarı almadı.(Cumhurbaşkanı Sirisena, aniden Başbakan  Wickremesinghe'yi görevden aldı ve parlamentoyu dağıtmadan önce Mahinda Rajapaksa'dan başka hiç kimseye güvenmedi. Yüksek Mahkeme bu eylemlerin anayasaya aykırı olduğuna karar verince de Başbakan Ranil Wickremesinghe görevine döndü.)


Gotabaya Rajapaksas, Budist Sinhalese'lerde milliyetçilik ateşini körüklemek için İslamcı saldırıları kullandı. Ve destekçilerine, seçilirse, İslamcı aşırılıkçılığı ezmek için istihbarat servislerini güçlendireceğine ve vatandaşların güvenliğini yeniden sağlayacağına söz verdi. Savaş suçlusu olmakla itham edilen birinin hâlâ yargı dışı yöntemlerle cumhurbaşkanı olma olasılığı haklı olarak azınlık gruplarının, medyanın ve sivil özgürlük savunucularının korkmasına neden oluyor.


Ancak daha da endişe verici haberler var. Gotayaba tarafı, cumhurbaşkanı olarak Çin ile “ilişkileri yeniden kurmayı” planladığını da doğruladı. Sri Lanka'nın dünyanın en işlek deniz yolları yakınındaki stratejik konumu göz önüne alındığında, bu sözün etkileri adanın da ötesine uzanıyor. 


Gerçekte, Sri Lanka, Çin ve Hint-Pasifik demokratik güçleri (Hindistan, Amerika Birleşik Devletleri, Japonya ve Avustralya) arasındaki denizcilik önceliği mücadelesinde önemli bir rol oynayabilir. Çin'in “inci dizisi” stratejisi, başlıca Hint Okyanusu nakliye şeritleri boyunca stratejik askeri ve ticari tesisleri güvence altına alarak Hindistan'ın etrafını sarmaktadır. Çin Devlet Başkanı Xi Jinping'in Denizcilik İpek Yolu projesinin merkezi olarak tanımladığı Hambantota limanı, özellikle değerli bir inci.


Xi'nin Kemer ve Yol İnisiyatifine yönelik uluslararası bir şüphe büyürken, Rajapaksa ailesinin Sri Lanka'da iktidara gelme potansiyeli, ülkeyi askeri bir karakola dönüştürmeyi ümit eden Çin için hoş geldiniz haberidir. Ama bu hemen hemen herkes için kötü bir haberdir. 


Bir Gotabaya cumhurbaşkanlığı, kardeşinin sorumlu olduğu rejimin kurbanları için ertelenen adaleti engelleyecek, etnik ve dini fay hatlarını derinleştirecek ve Çin'in Hint-Pasifik'te stratejik üstünlük kazanmasına yardımcı olacaktır. Sri Lanka demokrasisi her zamankinden daha savunmasız görünüyor.


Brahma Chellaney, Colombo, 17 Ekim 2019, Project Syndicate


Yeni Delhi merkezli Politika Araştırma Merkezi'nde Stratejik Araştırmalar Profesörü ve Berlin'deki Robert Bosch Akademisi Üyesi olan Brahma Chellaney, Asya Juggernaut, Su: Asya'nın Yeni Savaş Alanı ve Su, Barış ve Savaş: Küresel Su Kriziyle Yüzleşmek. kitaplarının yazarıdır.)



Seçkin Deniz, 12
.11.2019, Sonsuz Ark, Çeviri, Çeviri ve Yansımalar
Takip et: @Seckin_Deniz


Not: Çeviri programları kullanılarak İngilizce'den çevrilmiştir.


Haber 1: Sri Lanka'da devlet başkanı seçimi için 35 aday yarışacak, 07 Ekim 2019, NTV, Anadolu Ajansı

Güney Asya ülkelerinden Sri Lanka'da kasımda yapılacak devlet başkanı seçimi için 35 adayın başvuruda bulunduğu belirtildi. Seçim Komisyonu Başkanı Mahinda Deshapriya, komisyona 35 başvurunun yapıldığını ifade ederek başvuruların hepsinin kabul edildiğini söyledi.

Deshapriya, 35 adayın destekçilerinin seçim sürecinde seçim yasasına göre hareket etmesi gerektiğini belirtti. Sri Lanka'da devlet başkanı seçimi 16 Kasım'da yapılacak. Yaklaşık 21 milyon nüfuslu ülkede 15,9 milyon seçmen bulunuyor.

Başbakan Mahinda Rajapaksa'nın, atanmasına ilişkin siyasi krize son vermek amacıyla 15 Aralık 2018'de istifa ettiğini açıklamasının ardından Devlet Başkanı Maithripala Sirisena, görevden aldığı Ranil Wickremesinghe'yi 16 Aralık'ta başbakanlık görevine yeniden atamıştı. Parlamentoda Sirisena'nın ekimde görevden aldığı eski Başbakan Wickremesinghe'nin yeniden başbakan olması için verilen önerge oy çokluğuyla kabul edilmişti.

Sirisena, anlaşmazlık yaşadığı Başbakan Wickremesinghe'yi 26 Ekim'de görevden alarak yerine eski Devlet Başkanı Mahinda Rajapaksa'yı getirmişti. Mahinda Rajapaksa liderliğindeki hükümet, Ekim 2018'de parlamentoda yapılan oylamada güvenoyu alamamıştı.

Parlamentoda çoğunluğun desteğine sahip Wickremesinghe, başbakanlık görevinden alınmasının hükümsüz olduğunu savunuyordu.

Haber 2: Sri Lanka'da başkan adayları farklı vaatlerle seçmen karşısında, 08.11.2019, Timeturk, Anadolu Ajansı

Ada ülkesinde 16 milyon seçmen 16 Kasım'da 35 adayın yarıştığı devlet başkanlığı seçimleri için sandık başına gidecek- Seçimin en iddialı iki adayından Gotabaya Rajapaksa ulusal güvenliği, Sajith Premadasa ise ekonomik refahı ve toplumsal uyumu odağa alan vaatleri öne çıkarıyor - Adayların farklı gündemleri, ülkenin ekonomik sorunlar ile Paskalya terör saldırılarının yarattığı güvenlik kaygıları

Asya ülkesi Sri Lanka'da 16 Kasım'da yapılacak devlet başkanlığı seçimleri öncesinde adaylar, ulusal güvenlik, ekonomi ve toplumsal uyumu sağlamaya yönelik vaatleriyle seçmenlerin gönülünü kazanmaya çalışıyor.

Sri Lanka Halk Cephesi (SLPP) adayı, eski Savunma Bakanı Gotabaya Rajapaksa ve Ulusal Birlik Partisi (UNP) adayı, Bayındırlık, İskan Bakanı Sajith Premadasa, 35 adayın yarıştığı seçimlerde en iddialı iki aday olarak öne çıkıyor.

Gotabaya ve Sajith'in seçim kampanyalarının tamamen farklı konulara odaklanması, ekonomik sorunlar ve 21 Nisan'da Paskalya Günü'nde meydana gelen terör saldırılarının yarattığı güvenlik kaygıları arasındaki bölünmüş ruh halini ortaya koyuyor.

Tamil ayrılıkçılarıyla mücadelede önemli görevler üstlenmiş emekli asker Gotabaya ulusal güvenlik konusunu kampanyasının merkezine yerleştirirken, Sajith ise ekonomik sorunlar ve toplumsal refahın ve uyumun geliştirilmesine vurgu yapıyor.

Ülkedeki yoksulluğa son vermeyi hedefleyen 52 yaşındaki Sajith, insan haklarını ve Müslüman, Hristiyan ve Tamil azınlıkların haklarını korumayı vaat ediyor.

Paskalya terör saldırılarındaki istihbarat ihmalleri nedeniyle hükümeti suçlayan 70 yaşındaki Gotabaya ise ulusal güvenliği birinci öncelik olarak gören güçlü liderlik vaadini öne çıkarıyor.

Gotabaya'nın sözcüsü Keheliya Rambukwella, AA muhabirine yaptığı açıklamada, mevcut hükümetin ulusal güvenliği göz ardı etmesinin büyük hata olduğunu belirterek, "Ulusal güvenlik tüm ülkelerin önceliğidir. Ulusal güvenliği sağlamadan toplumsal uzlaşmadan söz etmenin anlamı yok." dedi.

Rambukwella, Sri Lanka İç Savaşı'nın bitmesi ve Tamil ayrılıkçılarının yenilgiye uğratılmasının ardından güvenlik konularının geri plana itildiğini, bunun da ülkedeki her şeyin kötüye gitmesine yol açtığını savundu.

Sajith'in destekçileri ise Gotabaya'nın ulusal güvenliği seçim malzemesi olarak kullanmasından duydukları rahatsızlığı dile getiriyor.

Sajith'in seçilmesi için kampanya yürüten kabine üyelerinden, Telekomünikasyon ve Dijital Altyapı Bakanı Harin Fernando, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Sajith'in babası, eski Devlet Başkanı Ranasinghe Premadasa'nın 1993'te Tamil ayrılıkçısı terör örgütü LTTE'nin düzenlediği terör saldırısında hayatını kaybettiğini hatırlatarak, "Ulusal güvenlik bizim için de önemli. Hiçbir noktada bundan taviz vermeyeceğiz." ifadelerini kullandı.

Fernando, Paskalya terör saldırılarıyla Gotabaya'nın devlet başkanlığı arasında bağlantı olabileceğini savundu.

Saldırıların arkasında siyasi menfaat elde etmek isteyen bazı çevrelerin olabileceğini ileri süren Fernando, "Saldırılar 21 Nisan'da yapıldı, Gotabaya adaylığını 27 Nisan'da açıkladı. Burada noktaları birleştirirsek büyük soru işaretleri ortaya çıkıyor." değerlendirmesinde bulundu.

Sri Lanka'da 21 Nisan'da Hristiyanlar için kutsal Paskalya ayini sırasında Kochchikade'deki St. Anthony's, Katana'daki St. Sebastian ve Batticaloa'daki Meryem Ana kiliseleri ile başkent Kolombo'daki beş yıldızlı Shangri-La, Cinnamon Grand ve Kingsbury otellerine bombalı saldırılar düzenlenmişti.

Bu saldırıların ardından başkent Kolombo'nun banliyösü Dehiwala'daki konukevi yakınında ve Dematogoda'da üst geçit yakınında patlamalar olmuştu. Yetkililer, saldırılarda 250'den fazla kişinin hayatını kaybettiğini, 500'den fazla kişinin yaralandığını açıklamıştı.

Bombalı saldırıları, terör örgütü DEAŞ üstlenmişti.

Saldırıların ardından ülkedeki Müslüman azınlık mensupları nefret saldırılarının hedef olmuştu. Müslümanlara ait çok sayıda ev ve iş yeri ateşe verilmiş, Müslümanlar toplum içinde taciz edilmiş ve nefret söylemlerinin hedefi olmuştu.





Sonsuz Ark'tan
  1. Sonsuz Ark'ta yayınlanan yazılardan yazarları sorumludur. 
  2. Sonsuz Ark linki verilerek kısmen alıntı yapılabilir.
  3. Sonsuz Ark yayınları Sonsuz Ark Manifestosu'na aykırı yayın yapan sitelerde yayınlanamaz.

Hiç yorum yok :

Seçkin Deniz Twitter Akışı