Sonsuz Ark/ Evrensel Çerçeveye Yolculuk
The U.S. Military Can’t Do Everything at Once
"Dünya genelindeki sıcak noktalar, herhangi bir misillemenin başarılı olma riskini artırıyor."
Yaklaşık 1 trilyon dolarlık bütçeye rağmen, ABD ordusunun yapabilecekleri sınırlı. Pentagon yetkilileri, ABD'nin Venezuela rejimini tehdit etmesi, İran hükümetini devirmek isteyen protestocuları desteklemesi ve Asya-Pasifik'teki çıkarlarını korumasının, aşırı yüklenmeden mümkün olmayabileceği konusunda özel olarak uyarıda bulunuyor. Bu çelişkili talepler, Başkan Trump'ın saldırı kararı alması durumunda İran'dan gelebilecek herhangi bir misillemenin hedefinde olacak Ortadoğu'daki kara kuvvetleri için riski artırabilir.
9 Eylül 2017'de Afganistan'ın Kandahar kentindeki bir pistte ABD Hava Kuvvetleri mensubu bir asker nöbet tutuyor. Andrew Renneisen / Getty
ABD askeri komutanları, savaş yürütmek için ihtiyaç duydukları varlıkların çoğuna sahip olmaya alışkındır. Afganistan'daki yirmi yıllık savaşın maliyeti 2 trilyon doları aşarken, Irak ve daha yakın zamanda Yemen, İran ve Somali'deki harcamaları saymıyoruz bile. Ancak ordu alışılmadık bir sorunla karşı karşıya: Orta Doğu'daki ABD güçlerini koruyan ancak şimdi Karayipler'de bulunan gemileri, mühimmatı ve uçakları Orta Doğu'ya nasıl geri getirecekler? Cevap muhtemelen, istedikleri her şeye istedikleri her yerde sahip olamayacaklarıdır.
ABD'nin Venezuela lideri Nicolás Maduro'yu yakalamasına kadar geçen haftalar süren süreçte, ABD, Küba füze krizinden bu yana bölgedeki en büyük ABD askeri varlığını oluşturarak Venezuela yakınlarına yaklaşık 11 gemi ve denizaltı gönderdi. Başlangıçta, güçler uyuşturucu kaçakçılığı şüphesi olan teknelere saldırdı, daha sonra yaptırım uygulanan petrol tankerlerini durdurdu ve nihayetinde Maduro'yu Caracas'ta uyurken Delta Kuvvetleri'nin yakalamasının ardından gözaltına aldı. Askeri varlıkların çoğu Orta Doğu'dan geldi ve henüz Batı Yarımküre'den ayrılmadı.
Geçen sonbahara kadar, Orta Doğu'daki komutanlar, ya Basra Körfezi'nde bulunan ya da oraya hızla ulaşabilecek bir uçak gemisi saldırı grubunun yakınlarda olacağına güvenebiliyorlardı. Savaş uçakları bir uçak gemisinden kalkıp ABD kara kuvvetlerini savunmak için saldırılar düzenleyebiliyordu. Uçak gemisine eşlik eden muhripler, ABD üslerine giden düşman füzelerini düşürebiliyordu. Bu sefer durum farklı. Orta Doğu'ya en yakın olan USS Gerald R. Ford, geçen sonbaharda ABD'nin Venezuela'ya yönelik baskı kampanyası için Avrupa kıyılarını terk etti. Ford'un Orta Doğu'ya tekrar yaklaşması en az iki hafta sürecek. Şimdi en yakın uçak gemisi olan USS Abraham Lincoln uçak gemisi saldırı grubu, batı Pasifik'te faaliyet gösteriyor ve muhtemelen biraz daha kısa sürede varacak. Trump'ın son açıklamalarına göre, ABD'nin İran'a yönelik saldırıları artık yakın görünmüyor. Ancak bunu tamamen de dışlamadı.
Savunma yetkilileri bana, insansız hava araçları, tankerler ve diğer hava araçlarının da Orta Doğu'dan Venezuela yakınlarındaki operasyonlar için sevk edildiğini söyledi. Pentagon'a göre Maduro'nun yakalanmasında 150'den fazla uçak ve insansız hava aracı kullanıldı. Savunma yetkilileri bana, yönetimin Venezuela'nın geçiş hükümetine ekonomik teşvikler sunarken, askeri güçlerini de yakınlarda tutmayı planladığını söyledi.
ABD'nin Ortadoğu'da İran güvenlik güçlerine veya hatta nükleer programına saldırı düzenlemek için yeterli askeri gücü bulunuyor. Ancak, saldırıya uğraması halinde yakındaki ABD varlıklarına ve bölgesel müttefiklerine misilleme yapacağına defalarca yemin eden bir rejime karşı ABD birliklerini savunmak için yeterli güç olmayabilir. İran'ın teokratik rejimi, son nefesini verdiğini hissederse, daha da fazla misilleme yapmaya meyilli olabilir. Bu sabah, ABD ordusu bazı personelin Katar'daki üslerini terk etmesini tavsiye etti ve bu hareketi bir önlem olarak nitelendirdi. İran, Haziran ayında ABD'nin İran nükleer tesislerine yönelik saldırılarının ardından bu üsse ateş açmıştı. ABD savunma yetkilileri bana, yakındaki diğer üslerin de benzer önleyici adımlar atmasının beklendiğini söyledi. Amerika'nın kendi birliklerini koruma yeteneği, askeri varlıklara yönelik ağır taleplerin devreye girebileceği noktadır.
Ortadoğu'da görev yapmış eski bir askeri komutan bana, "Endişelenmemiz gereken şey saldırının gerçekleştirilmesi değil, İran'ın vereceği yanıt," dedi.
Haziran ayındaki İran saldırıları sırasında, ABD ordusu yaklaşık 37 saat süren bir gidiş-dönüş görevi için bombardıman uçakları ve diğer hava araçlarını gönderdi. USS Carl Vinson uçak gemisi saldırı grubu yakınlarda faaliyet gösteriyordu ve bir diğer uçak gemisi olan USS Nimitz ve ona eşlik eden gemiler de o ay geldi. Her ikisi de şu anda ABD'deki ana limanlarında bulunuyor.
Trump, İran'ın beş gün önce sokaklara dökülen protestoculara karşı sert önlemler almasının ardından 2 Ocak'ta yeni bir ABD askeri müdahalesi tehdidinde bulunmaya başladı. Ancak Pentagon henüz Ortadoğu'ya savaş uçakları, bombardıman uçakları, tankerler ve insansız hava araçlarından oluşan bir sevkiyat gerçekleştirmedi.
ABD, bölgeye hızla uçak gönderirse, 16 saat gibi kısa bir sürede orada olabilirler. Trump, 2 Ocak'ta Truth Social'da İran'ın "barışçıl protestocuları şiddet kullanarak öldürmesi, ki bu onların alışkanlığıdır, Amerika Birleşik Devletleri'nin onların yardımına koşacağını" yazdı. "Hazırız, tetikteyiz" diye ekledi. Bu paylaşımın ardından en az 2.400 protestocunun öldürüldüğü ve 18.000 kadarının gözaltına alındığı yönünde haberler ortaya çıktı. Trump, dün gece CBS News ile yaptığı bir röportajda, İranlı yetkililerin bu hafta hükümet karşıtı protestocuları asmaya başlaması halinde "çok sert önlemler alacağını" söyleyerek çıtayı yükseltti. Bugün öğlen saatlerinde ise İran'ın infaz yapmayacağına dair "güvenilir kaynaklardan" bilgi aldığını söyledi.
Bir başkan askeri güç kullanımı konusunu tartışmaya başlar başlamaz, Pentagon planlamacıları başkanın talep etmesi halinde kullanılabilecek seçenekler geliştirmeye başlarlar. Bu yönetim altında, genellikle sosyal medya aracılığıyla yapılan bu tür tehditler o kadar sık geliyor ki, neredeyse her muharip komutan böyle bir plan hazırlamak zorunda kaldı. Trump yönetimi ayrıca Grönland'a saldırmayı, Rusya'nın anlaşmaya yanaşmaması durumunda Ukrayna'ya yardım etmeyi ve Çin'in saldırganlığı durumunda Tayvan'ı savunmaya hazırlanmayı da tartıştı. Pentagon'un önceliklerini belirlemesine yardımcı olan ABD Ulusal Savunma Stratejisi'nin şimdiye kadar yayınlanması gerekiyordu, ancak yayınlanmadı. Bu nedenle ordunun izleyeceği belirli bir doktrin yok.
"Bu, aynı anda çok sayıda harekat alanı anlamına geliyor ve biz bunu yapacak şekilde tasarlanmadık," diye açıkladı bana bir ABD savunma yetkilisi.
Ortadoğu'daki askeri operasyonlardan sorumlu ABD Merkez Komutanlığı, başkanın İran'da ABD askeri gücü kullanılmasıyla ilgili ilk açıklamalarından yaklaşık bir hafta sonra seçenekler sundu. Bu seçenekler arasında askeri saldırılar ve siber saldırılar da dahil olmak üzere askeri olmayan seçenekler yer alıyordu. Ancak Pentagon, yönetime herhangi bir askeri saldırı için ABD hedeflerini de belirtmesini istedi. Birçok ABD askeri yetkilisi, İranlıların en çok internet erişiminin yeniden sağlanmasına ihtiyaç duyduğuna inanıyor ve askeri saldırılar bunu sağlayamazdı. Savunma yetkililerinin bana verdiği bilgiye göre, başkanın İran'dan planlanan infazları iptal etmesini istemesi üzerine Merkez Komutanlığı bu haftanın başlarında seçeneklerini revize etti.
Bölgede ABD kuvvetleri için çeşitli koruma önlemleri mevcut, ancak ABD ordusunun istediği kadar çok değil. Savunma yetkililerinin bana verdiği bilgilere göre, bu önlemler arasında bölgedeki ABD askeri üslerini hedef alan füzeleri düşürebilen kara konuşlu füze önleyiciler ve konuşlandırılabilecek en az üç muhrip bulunuyor.
Yönetim, çeşitli nedenlerle müttefiklerinden saldırı düzenlememesi yönünde baskı görüyor. Türkiye kamuoyu önünde müzakere çağrısında bulundu. Wall Street Journal'ın bir haberine göre , İran'ın Arap rakipleri olan Suudi Arabistan, Umman ve Katar, rejimi devirme girişimlerinin petrol piyasalarını sarsabileceği ve küresel ekonomiyi bozabileceği korkusuyla itidal çağrısında bulunuyor.
Amerika Birleşik Devletleri'nin İran'a saldırı düzenleyip düzenlememesinden bağımsız olarak, Trump yönetiminin dünyanın birçok yerinde askeri müdahalede bulunma çabası, bu durumda Amerikan vergi mükellefleri üzerinde başka bir tür mali baskıya yol açabilir. Geçen hafta başkan, Kongre'den Pentagon için 1,5 trilyon dolarlık bir bütçe talep edeceğini açıkladı.
Nancy A. Youssef, 14 Ocak 2026, The Atlantic
Seçkin Deniz, 27.01.2026, Sonsuz Ark, Çeviri, Çeviri ve Yansımalar
Takip et: Next Sosyal @seckin_deniz
- Sonsuz Ark'ta yayınlanan yazılardan yazarları sorumludur.
- Sonsuz Ark linki verilerek kısmen alıntı yapılabilir.
- Sonsuz Ark yayınları Sonsuz Ark manifestosuna aykırı yayın yapan sitelerde yayınlanamaz.
- Sonsuz Ark Yayınlarının Kullanımına İlişkin Önemli Duyuru için lütfen tıklayınız.