Sonsuz Ark/ Evrensel Çerçeveye Yolculuk
The Top 10 Global Risks for 2026
2026, bir dönüm noktası yılı.
Bu, iki büyük güç olan ABD ve Çin arasında yakın zamanda bir çatışma beklememiz gerektiği anlamına gelmiyor. ABD ve Rusya arasındaki gerilimlerin de bu yıl kontrolden çıkması olası değil. Bunun yerine, 2026'nın büyük bir jeopolitik belirsizlik dönemi olacağı öngörülüyor, çünkü ABD kendi küresel düzenini çözüyor.
ABD Başkanı Donald Trump, 19 Aralık 2025'te Kuzey Carolina, Rocky Mount'taki Rocky Mount Etkinlik Merkezi'nde düzenlenen bir mitingde konuşma yapıyor. Tasos Katopodis—Getty Images
1. ABD siyasi devrimi
Taktiksel norm ihlali olarak başlayan şey, sistem düzeyinde bir dönüşüme dönüştü: Başkan Donald Trump'ın, gücünü sınırlayan denetimleri sistematik olarak ortadan kaldırma , hükümet mekanizmasını ele geçirme ve onu iç düşmanlarına karşı silahlandırma girişimi. Trump'ın ilk döneminde ayakta kalan birçok güvenlik önlemi artık çökmekte olduğundan , bu devrim sona erdiğinde ABD'nin ne tür bir siyasi sistem olacağını artık güvenle söyleyemeyiz. Sonuç olarak, devrimin başarılı olmasından çok başarısız olması muhtemeldir, ancak statükoya geri dönüş olmayacaktır. ABD, bu yıl küresel riskin başlıca kaynağı olacaktır.
2. Aşırı Güçlü
21. yüzyılın belirleyici teknolojileri elektronlarla çalışıyor: Elektrikli araçlar, dronlar, robotlar, bataryalar, yapay zeka. Hepsi "elektrik yığını" gerektiriyor. Çin bunu mükemmel bir şekilde başardı ve ilk "elektrodevlet" oldu. ABD ise bunu Çin'e bırakarak, dünyanın en büyük petrol devleti statüsünü pekiştiriyor . 2026'da bu farklılaşma göz ardı edilemez hale gelecek. Washington ülkelerden 20. yüzyıl enerjisi satın almalarını isterken, Pekin 21. yüzyıl altyapısını çok düşük fiyatlarla sunuyor. Gelişmekte olan piyasalar giderek Çin'in sunduğu çözümlere yönelecek. Kümülatif etki jeopolitik bir dönüm noktası: Dünyanın enerji, mobilite ve endüstriyel sistemlerinin giderek artan bir kısmı Çin temelleri üzerine kurulacak ve bu da Pekin'e yalnızca yumuşak güçle asla elde edemeyeceği ticari faydalar ve etki sağlayacak. Yapay zeka yarışı riskleri artırıyor; ABD en iyi modelleri üretebilir, ancak Çin, yapay zekayı büyük ölçekte çalıştırıp kullanıma sunabilirse pazarı kazanabilir .
3. Donroe Doktrini
Başkan Trump, Batı Yarımküre üzerindeki ABD üstünlüğünü tesis etme çabasıyla Monroe Doktrini'nin mantığını yeniden canlandırıyor ve yeniden yorumluyor . Bu yılın en önemli haberi ise Venezuela ; burada Washington'ın tırmandırdığı rejim değişikliği kampanyası, Nicolás Maduro ile Trump için manşetlere taşınan bir zaferle sonuçlandı. Maduro'nun devrilmesi ve ABD'deki yargılanması kolaydı; istikrarlı, ABD dostu, demokratik olmasa da bir hükümete geçiş daha zorlu olacak. Bölge genelinde, sert Amerikan taktikleri, tepkilere ve istenmeyen sonuçlara yol açma riski taşıyor.
4. Kuşatma Altındaki Avrupa
Fransa, Almanya ve İngiltere, her biri popülist sağ, popülist sol ve Trump yönetiminin kuşatması altında olan zayıf ve sevilmeyen hükümetlerle yıla giriyor. Her üçü de en iyi ihtimalle felç, en kötü ihtimalle istikrarsızlık riskiyle karşı karşıya ve en az bir lider düşebilir. Avrupa'nın ekonomik sıkıntılarını giderme , Amerika'nın çekilmesinin yarattığı güvenlik boşluğunu doldurma ve Ukrayna'ya 2026 sonrasında da desteğini sürdürme yeteneği zarar görecektir. Washington'ın Avrupa seçimlerine açıkça müdahale etmesi veya Grönland'ı ilhak etme gibi dramatik bir adım atması durumunda , zaten gergin olan savaş sonrası ittifak çerçevesi parçalanabilir.
5. Rusya'nın ikinci cephesi
Bu yıl Avrupa'daki en tehlikeli cephe, Donetsk'teki siperlerden Rusya ve NATO arasındaki hibrit savaşa kayacak; Vladimir Putin, ekonomik baskının sıcak savaşı yürütme kabiliyetini zayıflatmadan önce Ukrayna'ya Avrupa desteğini aşındırmaya çalışacak. Yıllarca cezayı göğüsleyen NATO, ilk kez Rusya'nın gri bölge operasyonlarına karşı koyacak . İttifak , insansız hava araçlarını düşürecek , Rus sınırına yakın bölgelerde tatbikatlar yapacak ve daha sert siber saldırı eylemleri gerçekleştirecek. Bu kombinasyon, Avrupa'nın kalbinde daha sık ve tehlikeli çatışmalara yol açacak. Tüm taraflar riski daha fazla kabul ettikçe, hata payı daralacak.
6. Amerikan özelliklerine sahip devlet kapitalizmi
Yeni Düzen'den bu yana en müdahaleci ekonomik yönetim, 2026'da daha da kökleşecek. Trump'ın devlet kapitalizmi kişisel ve işlemseldir: Onunla aynı çizgide olan işletmeler olumlu muamele görürken, olmayanlar dezavantajlı duruma düşme riskiyle karşı karşıya kalır. Araç seti geniştir ve gümrük vergileri, hisse senedi payları , gelir paylaşımı anlaşmaları , düzenleyici kaldıraç, pazar erişimi karşılığında yatırım anlaşmaları içerir . İşlemsel mantık yabancı hükümetlere de uzanır. Ara seçimler yaklaşırken ve ekonomik hoşnutsuzluk artarken, Trump geri adım atmak yerine müdahaleciliği ikiye katlayacaktır. Gümrük vergileri bu yıl kısıtlamalarla karşılaşacak, bu nedenle Yönetim diğer araçlara güvenecek ve modern ABD tarihinde görülmemiş bir ölçekte kazananları ve kaybedenleri belirleyecektir. Bu emsal, gelecek yönetimler için de geçerli olacaktır.
7. Çin'in deflasyon tuzağı
Çin'in deflasyon sarmalı derinleşecek ve Pekin bunu durdurmak için hiçbir şey yapmayacak. 2027'de yapılacak 21. Parti Kongresi yaklaşırken, Xi Jinping, döngüyü kırabilecek ve Japonya tarzı bir "kayıp on yılı" önleyebilecek tüketim teşvikinden ziyade siyasi kontrolü ve teknolojik üstünlüğü önceliklendirecek. Acı en çok, "Çin Rüyası"ndan giderek vazgeçen gençleri etkileyecek. Pekin, küresel pazarları ihracatla doldurmaya çalışmaya devam edecek; bu yaklaşım çoğu ticaret ortağı tarafından bu yıl kabul edilebilir, ancak sonsuza dek hoş görülmeyecektir.
8. Yapay zeka kullanıcılarını yiyor
Yapay zekâ devrim niteliğinde bir teknoloji, ancak henüz yatırımcı beklentilerini karşılayamıyor. Yüksek değerlemeleri haklı çıkarmak için artan baskı altında ve herhangi bir güvenlik önlemiyle sınırlandırılmamış olan bir dizi önde gelen yapay zekâ şirketi, sosyal ve siyasi istikrarı tehdit eden (geleneksel aramadan farklı olarak, tarafsız bilgiyi ücretli etkiden ayırt etmenin hiçbir yolu olmadığı konuşmalara yerleştirilmiş reklamlarla denemeler yapmak gibi) sömürücü iş modelleri benimseyecek; tıpkı sosyal medya gibi, ama daha da kötü. Sosyal medya dikkat çekiyor; yapay zekâ ise davranışları programlıyor, düşünceleri şekillendiriyor ve gerçekliği düzenliyor. Kısa vadeli tehdit, insanüstü makineler değil, düşünen, hisseden ve sosyal olan insanların gerilemesidir.
9. Zombi USMCA
Kuzey Amerika ticareti bu yıl belirsizlik içinde kalacak. USMCA uzatılmayacak, güncellenmeyecek veya iptal edilmeyecek; bir zombi gibi varlığını sürdürecek ve işletmeleri ve hükümetleri tahmin yürütmeye zorlayacak. Trump yeni bir üçlü anlaşma istemiyor; zombi anlaşması, Meksika ve Kanada'dan ikili tavizler koparmaya devam etmesine olanak tanıyor. Uygun mallar için gümrük vergisi muafiyetleri devam edecek, ancak ABD'nin yeniden ülke içine çekmek istediği sektörler (otomobil, çelik, alüminyum) için serbest ve öngörülebilir Kuzey Amerika ticaretinin günleri sona erdi.
10. Su silahı
Su, gezegendeki en çok tartışılan ortak kaynaklardan biri olmakla birlikte, giderek daha da tehlikeli bir silaha dönüşüyor. İnsanlığın yarısı zaten su kıtlığı altında yaşıyor ve bunu yönetecek bir mimari yok. 2026'da yönetim boşluğu daha da derinleşecek: İndus Suları Anlaşması askıya alınacak , Etiyopya'nın Nil barajı bağlayıcı bir anlaşma olmadan faaliyete geçecek , Çin dünyanın en büyük barajını aşağı havza anlaşması olmadan inşa edecek . Afrika'da aşırılıkçılar, kontrolsüz su kıtlığını kullanarak nüfusları kendi saflarına katıyor ve kontrol ediyor. Güney Asya'da nükleer silahlı rakipler nehirleri birer koz olarak kullanıyor. Bu yıl tek bir kriz patlak vermeyebilir. Ancak silahlar dolu, güvenlik önlemleri kaldırılmış durumda ve bir sonraki şok geldiğinde su durumu daha da kötüleştirecek.
Yanıltıcı ipuçları; abartılan riskler
"Tarife adamı" serbest kaldı.
Trump'ın tek taraflılık içgüdüleri hâlâ yerinde, ancak ticaret üzerindeki gücü ilerleyen dönemde daha kısıtlı olacak. Çin'in nadir toprak elementleri konusundaki gücü onu kazanamayacağı bir kavgadan ziyade bir anlaşmaya itti . Ekonomik düzen giderek çok kutuplu hale geliyor ve diğer ülkelerin de seçenekleri var. Ara seçimler yaklaşırken, Trump'ın fiyatları yükselten gümrük vergileri için daha az alanı olacak.
Küreselleşmeden uzaklaşma
Ticaret büyümesindeki durgunluğa ve yüksek gümrük vergilerine rağmen küreselleşme devam ediyor. Gümrük vergilerinin zirve yaptığı dönem geride kaldı ve ABD dışındaki ülkeler sistemi korumak ve riskten korunmak istiyor. Gümrük vergileri manşetlerde yer alırken bile yeni ticaret anlaşmaları yapılmaya devam ediyor ve tedarik zincirleri hâlâ yapışkanlığını koruyor. Riski azaltmak, küreselleşmeyi ortadan kaldırmak anlamına gelmiyor.
Etki alanları
ABD stratejisinde Batı Yarımküre'nin ön plana çıkarılması, Xi ile yapılan anlaşmalar, Rusya'nın kazanımlarının kabulü; 19. yüzyıldaki bir paylaşım oyununa benziyor. Ancak ABD, küresel emelleri olan küresel bir güç olmaya devam ediyor, sadece daha çok ticari bir yaklaşımla ilerliyor. Orman kanunu geri döndü. Etki alanları ise yok; dünya hem paylaşılamayacak kadar birbirine bağlı hem de bir arada tutulamayacak kadar parçalanmış durumda.
Amerika'yı Satmak
"Kurtuluş Günü"nden sonra uzmanlar Amerikan istisnacılığının öldüğünü ilan ettiler. Ancak dolar hala güvenli liman olmaya devam ediyor ve ABD en çok yatırım yapılabilecek büyük ekonomi olmaya devam ediyor. Bunun nedeni: TINA (alternatif yok). ABD çok büyük, çok yenilikçi ve yerine başka bir şey koymak çok zor.
Ian Bremmer, 06.01.2026, Time
(Ian Bremmer, TIME dergisinde dış ilişkiler köşe yazarı ve kıdemli editör olarak görev yapmaktadır.)
Seçkin Deniz, 20.01.2026, Sonsuz Ark, Çeviri, Çeviri ve Yansımalar
Takip et: Next Sosyal @seckin_deniz
- Sonsuz Ark'ta yayınlanan yazılardan yazarları sorumludur.
- Sonsuz Ark linki verilerek kısmen alıntı yapılabilir.
- Sonsuz Ark yayınları Sonsuz Ark manifestosuna aykırı yayın yapan sitelerde yayınlanamaz.
- Sonsuz Ark Yayınlarının Kullanımına İlişkin Önemli Duyuru için lütfen tıklayınız.