23 Temmuz 2019 Salı

SA7852/SD1434: Modern Parasal Saçmalık

Sonsuz Ark'ın Notu:
Aşağıda çevirisini yayınladığımız analiz, 2001-2003 yılları arasında Uluslararası Para Fonu (IMF)'nun baş ekonomisti olarak çalışan, Harvard Üniversitesi İktisat ve Kamu Politikası Profesörü Kenneth Rogoff'a aittir ve Amerikan kamuoyunda, özellikle Demokrat partili kongre üyesi Alexandria Ocasio-Cortez tarafından öne sürülerek tartışılan, geniş kapsamlı yeni hükümet programlarını finanse etmek için Federal Reserve (FED)'in bilançosunu kullanmayı savunan Modern Para Teorisi'ne dair karşıt fikirleri savunmaktadır. Kenneth Rogoff, üstlendiği görevler dolayısıyla 1945 sonrası kurulan siyonist-satanist Yeni Dünya Düzeni'nin bir temsilcisi sıfatını da taşıdığından 'ilerici' diyerek aşağılamaya çalıştığı yeni yaklaşımlara karşı eski geleneksel sömürü merkezli politikaları savunmaya devam etmektedir. Cumhuriyetçi Başkan Trump'ın merkez bankasına yönelik müdahaleci, baskıcı yaklaşımını eleştiren ve aslında, "Yaygın görüşün aksine, ABD merkez bankası bağımsız bir finansal varlık değildir: hükümet kilitlemesine, borç stokuna ve yumuşak karna sahiptir." diyen yazarın en önemli kaygısı 2020 seçimlerinde Demokrat Partili bir adayın seçimleri kazanması ve Modern Para Teorisi'nin uygulanması. TCMB'nin bağımsızlığına yönelik eleştiriler dolayısıyla Erdoğan'a da saldıran uluslararası paranın patronları, aynı eleştiriyi Trump'a yöneltirken herhangi bir şekilde tarafsız ve nesnel davranmıyorlar.  Oysa sorulacak temel soru şudur; "Ülkenin ekonomisi ile ilgili hesap vermesi gerektiğinde bir devletin kasası nasıl devlet başkanından bağımsız olabilir?" Analizin farklı bakış açılarını görmek ve gerçeği olduğu yerden izlemek adına faydalı olacağını düşünüyoruz.
Seçkin Deniz, 23.07.2019

Modern Monetary Nonsense
"ABD’nin önde gelen ilerici politikacıları, geniş kapsamlı yeni hükümet programlarını finanse etmek için Federal Reserve (FED)'in bilançosunu kullanmayı savunuyorlar. Her ne kadar argümanları belli bir doğruluk payı içerse de, bazı temel kavram yanılgılarına da dayanıyor ve bu argümanların öngörülemeyen, potansiyel olarak ciddi sonuçları olabilir."

 ABD Federal Rezervinin, Başkan Donald Trump'ın sık sık tekrarlanan azarlayıcı tweetleri ile dayak yemesinden anlaşıldığı gibi, bir sonraki merkez bankasının bağımsızlığı mücadelesi şimdiden ortaya çıkıyor. Ve bu, tüm küresel finansal sistemini potansiyel olarak dengesizleştirebilir.


Asya'nın anlık bir görüntüsünü aldığımızda, bu görüntü, istikrarlı toplumlar, büyüyen ekonomiler ve sağlam ittifaklar ile barış içinde bir bölge gösterecektir. Ancak, tarihi hareketli bir resim olarak görürsek, bu anı, aynı zamanda dünyanın ekonomik olarak en başarılı olan kısmının dağılmaya başladığı zaman olarak tekrar görebiliriz.

2020 seçimlerinden sonra iktidarda olabilecek bir dizi önde gelen ABD ilericileri, özellikle mevcut düşük enflasyon ve faiz oranları ışığında, geniş kapsamlı yeni sosyal programları finanse etmek için Fed'in bilançosunu nakit sağlayabilecek bir inek olarak kullanmayı savunuyor. Genellikle “Modern Para Teorisi” (veya MMT) olarak adlandırılan bu fikrin önde gelen destekçisi Demokrat Partinin en parlak yeni yıldızlarından biri, kongre üyesi Alexandria Ocasio-Cortez. Argümanlarının bir doğruluk derecesi olmasına rağmen, aynı zamanda bu argümanlar bazı temel yanlış düşüncelere dayanıyorlar.


Bu yeni ilerici dogma hakkında yorum yapması istendiğinde, Fed Başkanı Jerome Powell kendini zar zor tutabiliyordu. Powell geçen ay ABD Senatosu'nda verdiği ifadesinde:“'Açıklar, kendi para birimi cinsinden borç alabilen ülkeler için önemli değil' düşüncesinin yanlış olduğunu düşünüyorum.demişti. ABD borçlarının GSYH'ye oranla zaten çok yüksek olduğunu ve daha da kötüsü, olması gerekenden çok daha hızlı arttığını sözlerine eklemişti.


Powell kesinlikle çılgınca olan bu açık fikir konusunda kesinlikle haklı. ABD dolar cinsinden borç verebileceği için şanslı, ancak matbaa derde deva değil. Yatırımcılar bir ülkenin borcunu almak konusunda daha isteksiz hale gelirse, muhtemelen para birimini elinde bulundurmaktan da heyecanlanmayacaklardır. Eğer bu ülke piyasaya çok fazla para pompalamaya çalışırsa enflasyon ortaya çıkacak. Merkezi olarak planlanmış bir ekonomiye (belki de bazı MMT destekçilerinin hedefi) geçmek bile bu sorunu çözmez.


Powell'ın işaret ettiği ikinci noktaya göre, ABD borcu zaten yüksek ve çok hızlı artıyor, tartışılacak daha çok şey var. Doğru, borç sonsuza dek GSYİH'dan daha hızlı yükselemez, ancak bunu bir süre yapabilir. Bugün ABD'nin uzun vadeli enflasyona göre düzeltilmiş faiz oranları 2010 seviyelerinin yaklaşık yarısında, piyasaların o zaman tahmin ettiği seviyelerin ve Fed ve Uluslararası Para Fonu tahminlerinin çok altında. Aynı zamanda, enflasyon ABD’nin şu anki güçlü büyümesi ve çok düşük işsizlik oranı göz önüne alındığında, neredeyse her ekonomik modelin tahmin edebileceğinden daha uzun bir süredir daha düşük gerçekleşiyor.


Dahası, küresel finansal krizin merkez üssünde olmasına rağmen, ABD doları küresel ticaret ve finansta giderek daha baskın hale geldi. Şu an için, dünya oldukça düşük faiz oranları ile daha fazla dolar borcunu satın almaktan oldukça memnundur. Bu artan ABD borçlanma kapasitesinden nasıl yararlanılacağı, sonuçta siyasi bir karardır.


Bununla birlikte, mevcut uygun koşulların sonsuza dek süreceğini varsaymak ya da borcu yüksek olan ülkelerin karşılaştığı gerçek riskleri göz ardı etmek aptalca olacaktır. Bunlar arasında, bir finansal krizle mücadele etmek, büyük ölçekli bir doğal afete veya salgına müdahale etmek veya fiziksel bir çatışma veya siber savaş için harekete geçmek için mali politika kullanımında potansiyel olarak daha zor risk-getiri değişimleri bulunmaktadır. Çok sayıda ampirik kanıtın gösterdiği gibi, bir krizde finansal olarak sıkıntıya düşmek gibi bir ülkenin uzun vadeli eğilim büyümesine ağırlık verilmez.


Riski ve ödülü dengeleme konusunda doğru yaklaşım, hükümetin borcunun vade yapısını uzatması ve kısa vade yerine uzun vadede borç almasıdır. Bu, eğer faiz oranları yükselirse borç servis maliyetlerinin dengelenmesine yardımcı olur. İşler gerçekten zorlaşırsa, uzun vadeli borcun (fiyatlara endekslenmemiş olması koşuluyla) sabit tutulması, hükümetin sürekli olarak yeniden finanse etmesi gereken kısa vadeli borcu şişirmekten çok daha kolaydır.


Doğru, politika yapıcılar yeniden finansal baskıya başvurabilir ve vatandaşları borç yükünü azaltmanın alternatif bir yolu olarak devlet borçlarını piyasa altında faiz oranlarında tutmaya zorlayabilirler. Ancak bu, çoğu borcunu yurtiçinden yapan Japonya için, büyük ölçüde yabancı alıcılara bağlı olan ABD'den daha iyi bir seçenektir.


Fed'in uzun vadeli devlet borcu alabilmesi için kısa vadeli borçlar vermesi, politikayı 180 derece yanlış yöne çevirmektedir, çünkü özel veya yabancı hükümetler tarafından satın alınan ABD devlet borçlarının vadesini kısaltır. Yaygın görüşün aksine, ABD merkez bankası bağımsız bir finansal varlık değildir: hükümet kilitlemesine, borç stokuna ve yumuşak karna sahiptir.


Ne yazık ki, Fed'in kendisi bilanço kullanımını çevreleyen karmaşanın büyük bir kısmından sorumludur. 2008 mali krizini takip eden yıllarda, Fed, büyük “niceliksel gevşetme” (QE) yapmıştır; bu sayede banka rezervleri karşılığında çok uzun vadeli devlet borçları satın almıştır ve Amerikan halkını bunun ekonomiyi sihirli bir şekilde teşvik ettiği konusunda ikna etmeye çalışmıştır.. QE, basitçe devlet tahvili almaktan ibaret olduğunda, duman ve aynalardır. Fed'in ana şirketi olan ABD Hazine Müsteşarlığı, bir haftalık borç ihraç ederek aynı şeyi başarabilirdi ve Fed'in müdahale etmesi gerekmeyebilirdi.


Belki de MMT ile ilgili tüm saçmalıklar ortadan kaybolacak. Fakat insanların Ronald Reagan'ın 1980 ABD başkanlık kampanyasında arz yanlı ekonomisinin aşırı versiyonları hakkında söyledikleri de buydu. Yanlış yönlendirilen fikirler, ABD merkez bankası bağımsızlığı sorununu, öngörülemeyen ve potansiyel olarak ciddi sonuçlarla birlikte merkez aşamasına sürükleyebilir. İstihdam artışı ve son on yılın düşük enflasyonundan sıkılanlar için işler yakında daha heyecanlı hale gelebilir.



Kenneth Rogoff, 4 Mart 2019, Cambridge, Project Syndicate


(Harvard Üniversitesi İktisat ve Kamu Politikası Profesörü olan 2011 Deutsche Bank Finansal İktisat Ödülü'nü alan Kenneth Rogoff, 2001 - 2003 yılları arasında Uluslararası Para Fonu(IMF)'nun baş ekonomisti olarak çalıştı.)



Seçkin Deniz, 23.
07.2019, Sonsuz Ark, Çeviri, Çeviri ve Yansımalar
Takip et: @Seckin_Deniz


Not: Çeviri programları kullanılarak İngilizce'den çevrilmiştir.



Sonsuz Ark'tan
  1. Sonsuz Ark'ta yayınlanan yazılardan yazarları sorumludur. 
  2. Sonsuz Ark linki verilerek kısmen alıntı yapılabilir.
  3. Sonsuz Ark yayınları Sonsuz Ark Manifestosu'na aykırı yayın yapan sitelerde yayınlanamaz.

Hiç yorum yok :

Seçkin Deniz Twitter Akışı