20 Temmuz 2019 Cumartesi

SA7846/SD1431: Bir Zamanlar Japonya, Şimdi Çin

Sonsuz Ark'ın Notu:
Aşağıda çevirisini yayınladığımız analiz Morgan Stanley Asia'nın eski Başkanı ve şirketin baş ekonomisti, Yale Üniversitesi Jackson Uluslararası İlişkiler Enstitüsü ve Yale Üniversitesi İşletme Fakültesi kıdemli öğretim görevlisi Stephen S. Roach'a aittir. Analiz ABD-Çin Ticaret Savaşlarında  her iki dönemde de vergi indirimleri ile bütçe açıklarını arttıran, makroekonomik bütçe dengelerini ve dış ticaret açıklarını yönetemeyen asıl suçlunun ABD olduğunu, 1980'lerde Başkanlık yapan eski Hollywood film yıldızı Reagan'ın başarısız yönetiminin cezasını 30 yıldır ekonomisi durgunlaşan Japonya'ya ödettiğini, bugün de bir televizyon yıldızı olan Trump'ın aynı senaryoyu Çin'e uyguladığını, ancak bu kez aynı sonucu elde edemeyebileceğini iddia etmektedir. Yazar, aynı zamanda Modern Para Teorisi olarak ileri sürülen ve uygulanmak istenen yeni yaklaşıma göre FED'in bütçe açıklarını ve yatırımları finanse etmesini saçma buluyor ve kendisi ve benzerleri için önemli olan sorunların klasik neocon- neoliberal teorilerin uygulanmasıyla çözüleceğine inanıyor: "Amerika, GSYİH'sının % 18'ini yutan bir sağlık sistemi, dünyanın en büyük yedi askeri bütçesinin toplamını aşan savunma harcaması ve GSYİH'nın % 16,5'i ile federal hükümet gelirini son 50 yılın ortalaması olan % 17,4'ünün oldukça altına düşüren vergi indirimleri ile kek yemek istiyor." Batı'daki bu tartışmaların dünyanın şimdiki zamanını ve geleceğini etkilediğini görüyoruz. Egemen güçler arasında teori savaşlarının yaşandığını ya da egemen güçlerin neoliberal politikalarının halklara yaşattığı yoksulluğa, eşitsizliğe ve dev tröstlerin sömürüsüne karşı çıktığını iddia edenlerin hızla arttığını ve güçlendiğini, bunun küresel sistem için büyük bir tehdit olarak algılandığını anlayabiliyoruz. Şu anda da her iki grubun da küresel sistemin bir parçası olarak çalıştığını ve bir grubun yine insanları ve beklentilerini manipüle ederek 'İlerici Kapitalizm' adı altında egemenliklerini sürdürmeye çalıştığını düşünüyoruz.
Seçkin Deniz, 20.07.2019

Japan Then, China Now
"1980'lerde Japonya, ABD'ye en büyük ekonomik tehdit olarak gösterildi ve fikri mülkiyet hırsızlığı iddiaları Amerikalıların suçlamalarının sadece bir parçasıydı. Otuz yıl sonra, Amerikalılar Çin'i kötü adam haline getirdi, tıpkı otuz yıl önce aynen aynaya bakmaları gerektiği gibi."

“Hükümetler Amerikan ürünlerinin taklit edilmesine veya kopyalanmasına izin verdiğinde, geleceğimizi çalıyorlar ve artık bu serbest ticaret olmuyor.” dedi. ABD Başkanı Ronald Reagan, Plaza Anlaşması’nın Eylül 1985’te sona ermesinden sonra Japonya’ya yönelik eleştirilerinde. Bugün, birçok açıdan, bu gün yaşananlar 1980'lerdeki filmin bir versiyonunu andırıyor, ancak başkanlık rolündeki bir Hollywood film yıldızı yerine bir televizyon yıldızı ve Japonya'nın yerine yeni bir kötü adamla oynanıyor.
1980'lerde Japonya, yalnızca fikri mülkiyet hırsızlığı iddiaları nedeniyle değil aynı zamanda para manipülasyonu, devlet destekli sanayi politikası, ABD'deki üretimden kurtulma ve büyük boyutta bir ikili ticaret açığı ilgili endişeler nedeniyle Amerika'ya karşı en büyük ekonomik tehdit olarak gösterildi. ABD ile ilişkileri sonunda Japonya boyun eğdi, ancak bunu yaptığı için büyük bir bedel ödedi; neredeyse otuz "kayıp" yıl süren ekonomik durgunluk ve deflasyonla boğuştu. Bugün, aynı entrikanın özellikleri Çin'e uygulanıyor.

Her iki ülkenin de sakıncalı tüccarlığına rağmen, Japonya ve Çin'in ortak bir özellikleri vardı: Amerika'nın başkalarını kendi ekonomik sorunları için  talihsiz günah keçisi yapma alışkanlığının kurbanı oldular. 1980'lerde Japonya'nın çöküşünde olduğu gibi, Çin'in bugünkü çöküşü, Amerika’nın giderek sinsileşen makroekonomik dengesizliklerinin artmasının sonucudur. Her iki durumda da, ABD'nin yurt içi tasarruflarındaki dramatik düşüş, Asya’nın iki ekonomik deviyle 30 yıl arayla savaş sahnesi kurulmasına neden olan büyük cari hesap ve ticaret açığı yarattı.

Reagan Ocak 1981'de göreve geldiğinde, net yurtiçi tasarruf oranı milli gelirin % 7,8'ini oluşturuyordu ve cari hesap temel olarak dengelenmişti. İki buçuk yıl içinde, Reagan'ın son derece popüler olan vergi indirimleri nedeniyle, yurt içi tasarruf oranı % 3,7'ye düşmüş ve cari hesap ile ticari mal ticaret bakiyeleri kalıcı açık vermiştir. Bu önemli açıdan, Amerika'nın sözde ticaret sorunu, kendi yaptıklarının büyük bir kısmını oluşturuyordu.

Oysa Reagan yönetiminin yaptıkları inkar edildi. Tasarruf ve ticaret dengesizlikleri arasındaki bağlantıya dair çok az vurgu yapıldı veya bu tamamen görmezden gelindi. Bunun yerine, 1980'lerin ilk yarısında ABD mal ticaret açığının % 42'sini oluşturan ticaretle Japonya suçlandı. Japonya'nın batması daha sonra haksız ve yasadışı ticaret uygulamalarına ilişkin geniş bir yelpazedeki şikâyetlerle kendi başına bir yaşam sürdü. Ticaret açığını geri yönlendirmek için Robert Lighthizer adlı genç bir ABD Ticaret Temsilcisi görevlendirildi.

Bazı şeyler 30 yıl ileri sarıldı ve benzerlikler çekilen acıları belirginleştiriyor. Reagan'ın aksine, Başkan Donald Trump, ABD ekonomisini, büyük miktarda tasarruf rezerviyle miras almadı. Trump Ocak 2017'de göreve başladığında, net yurtiçi tasarruf oranı Reagan döneminin başlangıcındaki oranın yarısının altında, sadece% 3 idi. Ancak, selefinde olduğu gibi, güzel bir şekilde “Amerika'da sabah” lafını dolduran Trump, aynı zamanda büyük vergi indirimlerini de seçti; bu kez “tekrar Amerika'yı harika yapmak” için.

Sonuç, normalde olgunlaşan bir ekonomik genişlemeye eşlik eden özel tasarruftaki döngüsel dalgalanmayı telafi etmekten daha fazlası olan federal bütçe açığının tahmin edilebilir bir şekilde genişlemesiydi.  Sonuç olarak, net iç tasarruf oranı, 2018 yılının sonunda milli gelirin % 2,8'ine inerek Amerika’nın uluslararası dengelerini kırmızıya boyadı; cari işlemler açığı GSYİH'nın % 2,6'sı ve mal ticareti 2018 yılının sonlarında % 4,5 olarak gerçekleşti.

Çin’in de, 1980’lerde Japonya’nın oynadığı rolü üstlendiği yer burasıdır. Yüzeyde, tehdit daha korkunç görünüyor. Ne de olsa, Çin, 2018’de ABD’nin ticari açığının % 48’ini, 1980’lerin ilk yarısında ise Japonya % 42’sini oluşturuyordu. Ancak karşılaştırma, 1980'lerde temelde bulunmayan küresel tedarik zincirleri tarafından bozuluyor. OECD ve Dünya Ticaret Örgütü'nden elde edilen veriler, ABD-Çin ticaret açığının yaklaşık % 35-40'ının Çin dışından elde edilen ancak Çin’den ABD ticaretinde ABD’ye gönderilen girdileri yansıttığını gösteriyor. Bu, bugün ABD’nin dış ticaret açığının Çin’e ait kısmının, aslında Japonya’nın 1980’li payından daha küçük olduğu anlamına geliyor.

1980'lerin Japonya'ya atılan dayak gibi, günümüzün Çin'in pataklanması Amerika'nın geniş makroekonomik bağlamından ustalıkla çıkarıldı. Bu ciddi bir hata. Ulusal tasarrufları artırmadan - mevcut ABD bütçe yörüngesinde bu çok düşük olasılık - yapılan ticaret sadece Çin'den Amerika'nın diğer ticaret ortaklarına kayacak. Dünya çapındaki daha yüksek platformlara taşınması muhtemel olan bu ticaret dalgalanmasıyla Amerikalı tüketiciler, vergi zammının işlevsel eşdeğeri ile vurulacak.

İronik olarak, Trump, 1980'lerin Japonya ticaret savaşlarında ustalaşan Robert Lighthizer'ı Çin'i suçlamak için çağırdı. Ne yazık ki, Lighthizer, o günlerde olduğu gibi bugünkü makro tartışma hakkında ipucu görüyor gibi görünüyor.

Her iki bölümde de ABD gerçeği inkar edildi ve sanrı yanıltıcıydı. Test edilmemiş arz yönlü ekonominin sıcak ışıltısına dayanarak - özellikle vergi indirimlerinin kendi kendini finanse edeceği teorisi - Reagan yönetimi, bütçe montajı ile ticaret açığı arasındaki bağlantıları takdir edemedi. Bugün, düşük faiz oranlarının baştan çıkarıcı gücü, son voodoo ekonomisinin- Modern Para Teorisi-  zorlamasıyla birleştiğinde, Trump yönetimi ve ABD Kongresi’nde Çin taraftarlarının iki taraflı bir fikir birliği için eşit derecede çekici.

Tasarrufu azalmış bir ABD ekonomisinin karşı karşıya kaldığı sert makroekonomik kısıtlamalar, iyi bir nedenden ötürü göz ardı edilmektedir: ABD'nin bütçe açıklarını azaltarak ve dolayısıyla yurt içi tasarrufları artırarak ticaret açığını azaltmak için siyasi bir seçim yapılmadığı görülmektedir. Amerika, GSYİH'sının % 18'ini yutan bir sağlık sistemi, dünyanın en büyük yedi askeri bütçesinin toplamını aşan savunma harcaması ve GSYİH'nın % 16,5'i ile federal hükümet gelirini son 50 yılın ortalaması olan % 17,4'ünün oldukça altına düşüren vergi indirimleri ile kek yemek istiyor.

Kısaca söylemek gerekirse eski bir filmin yeniden yaratılması rahatsız edici. ABD, bir kez daha, başkalarını - Önce Japonya’yı, şimdi Çin’i - dövmenin kendi gerçekleriyle yaşamaktan çok daha kolay olduğunu buldu. Ancak bu sefer, filmin çok farklı bir sonu olabilir.


Stephen S. Roach, 27 Mayıs 2019, New Haven, Project Syndicate


(Morgan Stanley Asia'nın eski Başkanı ve şirketin baş ekonomisti Stephen S. Roach, Yale Üniversitesi Jackson Uluslararası İlişkiler Enstitüsü ve Yale Üniversitesi İşletme Fakültesi kıdemli öğretim görevlisidir.)



Seçkin Deniz, 20
.07.2019, Sonsuz Ark, Çeviri, Çeviri ve Yansımalar
Takip et: @Seckin_Deniz


Not: Çeviri programları kullanılarak İngilizce'den çevrilmiştir.



Sonsuz Ark'tan
  1. Sonsuz Ark'ta yayınlanan yazılardan yazarları sorumludur. 
  2. Sonsuz Ark linki verilerek kısmen alıntı yapılabilir.
  3. Sonsuz Ark yayınları Sonsuz Ark Manifestosu'na aykırı yayın yapan sitelerde yayınlanamaz.

Hiç yorum yok :

Seçkin Deniz Twitter Akışı