19 Ağustos 2014 Salı

SA844/TG43: İrlandalılar: İngilizlerin Unutulmuş Beyaz Köleleri

“1656’da Oliver Cromwell tarafından 2000 İrlandalı çocuğun Jamaika’ya götürülerek İngiliz yerleşimcilere köle olarak satılması emri verilmiştir.”


Amerika anakarasına gerçekleştirilmiş olan Afrikalı köle ticaretinin tarihi oldukça iyi bir şekilde belgelenmiş ve bugün de yaygın bir şekilde Amerikan okullarında öğretilmektedir. Bununla birlikte Montreal merkezli Araştırma ve Küreselleşme Merkezi’nde çalışan John Martin tarafından kaleme alınan “İrlandalı Köle Ticareti-Unutulmuş ’Beyaz’ Köleler” makalesinde işaret edildiği gibi köle olarak ticareti yapılanlar sadece Afrikalılar değildi.

Gerçekten köle olarak ticareti yapılan İrlandalılar, dehşet verici bir tarihe sahiptir ve çağdaşları olan Afrikalı köleler ile benzer ve bazen daha kötü uygulamalara maruz kamışlardır.

Ne gariptir ki; şu anki Amerikan eğitim müfredatında İrlandalılar ve beyaz kölelik tarihi büyük ölçüde görmezden gelinmektedir.

John Martin makalesinde: “ İrlandalı köle ticareti, James II’nin 30.000 İrlandalı mahkûmu Yeni Dünya’ya köle olarak satmasıyla başlamıştır. 1625’te yayınlanan Beyanname’ye göre İrlandalı politik mahkûmların denizaşırı sürgüne gönderilerek Batı Hint Adaları’nda bulunan İngiliz yerleşimcilere satılması gerekiyordu.

1600’lerin ortalarında Antigua ve Montserrat’a satılan kölelerin büyük çoğunluğunu İrlandalılar oluşturuyordu. Bu sırada toplam Montserrat nüfusunun %70’ini İrlandalı köleler oluşturmaktaydı” diyor. 

“İrlanda, hızlı bir şekilde İngiliz tüccarlar için en büyük insani mal kaynağı haline gelmiştir. Yeni Dünya’ya gönderilen erken dönem kölelerin büyük çoğunluğu gerçekte beyazdı.”

Martin, İngilizlerin marifetiyle 17.yy’da gerçekleştirilen köle ticareti sebebiyle İrlanda nüfusunun nasıl azaldığını anlatıyor.

“1650’lerde 10 ve 14 yaşlar arasındaki 100.000 İrlandalı çocuk ailelerinden alınarak Batı Hint Adaları, Virjinya ve Yeni İngiltere’de köle olarak satılmıştır. Bu on yıllık dönem içerisinde 52.000 İrlandalı (çoğunluğu kadın ve çocuk) Barbados ve Virjinya’ya satılmıştır. 30.000 kişiden oluşan diğer bir grup İrlandalı erkek ve kadın götürülerek en fazla teklif edene satılmıştır. 1656’da Oliver Cromwell tarafından 2000 İrlandalı çocuğun Jamaika’ya götürülerek İngiliz yerleşimcilere köle olarak satılması emri verilmiştir.”

Martin devamla sıklıkla İrlandalı kölelerin bir sebeple “çırak hizmetçiler” olarak hatırlandığını belirtiyor. Bununla birlikte 17. Ve 18 yy’larda çoğu durumda onlara bakış açısı “insansı hayvan” dan daha fazlası değildi.

“…Afrikalı köle ticareti bu dönemin sadece başlangıcını oluşturur. Nefret edilen Katolik teoloji lekesi bulaşmamış ve alış bakımından daha pahalı olan Afrikalı kölelere çağdaşı olan İrlandalı kölelerden daha iyi davranılıyordu.”

Martin 1600’lerin sonlarında Afrikalı kölelerin İrlandalı kölelerden çok daha pahalı olduğunu belirtiyor. Afrikalı köleler 50 sterline satılırken İrlandalılar çoğunlukla 5 sterlinden daha fazla etmiyordu.

İrlandalılar üzerindeki sömürü, İngilizler İrlandalı kadınları veya bazen 12 kadar küçük yaşta olabilen kızları Afrikalı erkeklerle “çiftleştirmek” için kullanmaya başladığında daha da arttı.

“Bu yeni “melez” köleler İrlandalı kölelerden daha fazla para ederken yerleşimcileri yeni Afrikalı köleler satın almaktan kurtararak onların tasarruf etmesini sağlıyordu. Bu dişi İrlandalı köleler ile Afrikalı erkeklerin çiftleştirilmesi uygulamasına uzun süre devam edildi ve o kadar yaygın bir hale geldi ki 1681’de, “İrlandalı köle kadınlar ile Afrikalı köle erkeklerin satılmak üzere yeni köle üretimi amacıyla çiftleştirilmesi uygulaması” çıkarılan bir kanunla yasaklandı. Aslında yasaklanma sebebi bu uygulamanın büyük ölçekte köle taşıması yapan bir şirketin menfaatlerine dokunmasıydı.



Martin makalesinin sonunda şöyle diyor: “İngiltere 1839’da en sonunda şeytanla yol arkadaşlığına son verme kararı alarak köle nakletme işine son verdi. Bu karar korsanları istedikleri şeyi yapmaktan alıkoymasa da yeni kanun İrlanda tarihindeki kâbus gibi ızdırap dolu bu dönemi yavaş bir şekilde sona erdirdi.”



Tamer Güner, 19.08.2014, Sonsuz Ark, Çevirmen Yazar, Çeviri




Hiç yorum yok :

Seçkin Deniz Twitter Akışı