11 Mayıs 2021 Salı

SA9188/SD2056: Rusya’nın Ayı Ekonomisi- Russia’s Bear Economy-

 Sonsuz Ark/ Evrensel Çerçeveye Yolculuk

Sonsuz Ark'ın Notu:
Çevirisini yayınladığımız analiz, Washington Atlantik Konseyi kıdemli araştırmacısı Anders Åslund'a aittir ve Devlet Başkanı Putin liderliğindeki Rus Ekonomisindeki küçülmeye odaklanmaktadır. Tipik sömürgeci Amerikan liberalizminin dilini kullanan analistin, kendilerinin neden oldukları ekonomik ve siyasi çöküşlerin sonuçlarının hesabını yerel siyasetçilere kesmesi, kendilerini değil yerel kukla siyasetçiler ve finans kurumları-bankalar aracılığı ile saldırdıkları ülkelerin liderlerini ve yönetişim biçimini yargılaması dikkat çekicidir. Batı'nın finans çetelerinin sömürü sistemlerini bozan Putin ve Putin'e benzer kanlı emperyal hedefleri olmayan Erdoğan gibi liderleri başarısız olarak gösterme çabaları tiksinti verecek kadar yanlı ve saldırgandır. Analist kendisi gibi düşünmeye IMF'i eleştirmesi de ilginçtir. Benzer eleştirilerin Erdoğan'a da yöneltildiği göz önünde tutularak okunması gereken bu analizin temel gerekçelerinin ne kadar zayıf olduğunu görmek gerekmektedir.
Seçkin Deniz, 11.05.2021


Russia’s Bear Economy
"Bugün Ruslar, Rumen ve Türklerden daha kötü durumda olduklarını öğrenince hayal kırıklığına uğradılar. Devlet Başkanı Vladimir Putin, vatandaşlarının düşen petrol fiyatları gibi "dış güçlerin" kurbanı olduğunu düşünmelerini istese de, hiç kimse yaşam standartlarına ondan daha fazla zarar vermedi."

Sadece birkaç yıl önce, yatırım bankacıları, değerinin düşük olduğunu ve yükselmeye mahkum gördükleri gelişmekte olan piyasalarda yükseliş bekliyorlardı. Buna karşılık, küçük bir toparlanma yaşadıktan sonra, Latin Amerika, eski Sovyetler Birliği, Orta Doğu ve Afrika'daki büyüme oranları, neredeyse durgunluğa geri dönüyor. Bu bağlamda Rusya, 2014 yılından bu yana gerçek bir büyüme kaydetmemiş olan bir öncüdür.

Eski bir Sovyet deyimine göre, tarım dört sorundan muzdariptir: ilkbahar, yaz, sonbahar ve kış. Aynı mantığı izleyen Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, sağlıksız ekonomik politikalar ve Batı yaptırımları kimsenin suçu olmamasına, kendi hatası olmasına rağmen, ülkesinin sıkıntılarından "dış güçleri" - en azından küresel petrol fiyatlarını değil - suçluyor.

Orta ve Doğu Avrupa'da ekonomik bir ayrışma olması tesadüf değil. Avrupa Birliği'ne katılan ülkeler ekonomi yönetimlerini geliştirdiler ve bu ülkelerde GSYİH Batı Avrupa ile yakınlaşmaya başladı. 2014 ve 2019 yılları arasında Macaristan, Polonya ve Romanya sırasıyla yıllık ortalama % 3,9, % 4,1 ve % 4,7 oranında büyümüştür.

Bu arada, Beyaz Rusya ve Ukrayna bu dönemde minimum büyüme yaşadı ve Rusya ekonomisi yıllık ortalama % 0,7 oranında büyüdü. Rusya, 2009 yılında Hırvatistan, Polonya, Romanya ve Türkiye'den daha yüksek kişi başına düşen GSYİH'ya (satın alma gücü paritesi açısından) sahip olsa da, tüm bu ülkeler o zamandan beri onu geride bıraktı. Bugün Ruslar, Rumen ve Türklerden daha kötü durumda olduklarını öğrenince şok yaşıyorlar. AB üye ülkeleri arasında sadece Bulgaristan hala Rusya'dan daha fakir.

AB tek pazarına olan yakınlığı ile Rusya, sağlam ekonomik politikalar izlemiş olsaydı daha yüksek büyüme elde edebilirdi. Bunun yerine Putin, yozlaşmış ahbaplık ve sistematik kurumsallaştırma yoluyla ülkenin bol insan sermayesini tamamen israf etti. Mahkemeleri ve kolluk kuvvetlerini siyasallaştırdı, özel yatırım ve iş geliştirme için bir ön koşul olan hukukun üstünlüğünün her türlü gerekçesini ortadan kaldırdı. Görünüşe göre Putin, ekonominin Boris Nemtsov ve Alexei Navalny (yakın zamanda hapishaneden hastaneye nakledildi, bildirildiğine göre ölüme yakın) gibi muhalifleri öldürme kabiliyetinden daha az önemli olduğuna inanıyor. 

Uluslararası Şeffaflık Örgütü'nün Yolsuzluk Algılama Endeksi, Putin'in kleptokrasisinin derinliğini gösteriyor. 2020'de Rusya 176 ülke arasında 129. sırada yer alırken, Polonya 45., Romanya ve Macaristan 69. sıradaydı. Elbette bu Orta Avrupa ülkelerinin hiçbiri temiz yönetişimin kalesi değildir; ancak fark, bir ülkenin mülkiyet haklarına saygı gösterip göstermemesinde yatmaktadır.

Güvenli mülkiyet haklarından yoksun ve Batı'nın yaptırımlarına tabi olan Rusya, yalnızca aptalları ve sahtekarları cezbedebilir. 2008-13 ve 2014-19 arasında, ortalama yıllık doğrudan yabancı yatırım girişleri GSYİH'nın % 3,1'inden % 1,4'üne düştü.

Putin, 21 Nisan'da Federal Meclis'e yaptığı yıllık hitabında, her zamanki gibi, “makroekonomik istikrarın ve enflasyonu kontrol altına almanın… kesinlikle sağlanacağına” söz verdi. Kuşkusuz, yatırım bankaları ve Uluslararası Para Fonu, Rusya’nın muhafazakar makroekonomik politikalarına sempati ile bakıyorlar. Ülkenin 573 milyar dolarlık uluslararası para rezervine, GSYİH'nın yalnızca % 18'i kadar federal hükümet borcuna ve istikrarlı bir cari hesap fazlasına sahip olması harika değil mi? Gerçekte, makroekonomik istikrar çok az şey ifade eder, çünkü bu yalnızca tutarlı büyümeyi sağlamanın bir yoludur; kendi başına bir son değildir. Herhangi bir hükümetin ekonomi politikasının amacı, vatandaşlarının refahını en üst düzeye çıkarmak olmalıdır. Ancak Putin'in açık amacı, sözde Rus egemenliğini, yani kendi diktatörlük gücünü en üst düzeye çıkarmaktır.

Yatırım bankacılarının pozisyonu, ilgilerinin Rus tahvillerini satmak yönünde olduğu düşünüldüğünde, biraz anlaşılabilir. Soru, IMF'nin neden aynı fikirde olacağıdır. Fon son zamanlarda dünya çapında daha fazla teşvik sağlamak için mali muhafazakarlıktan uzaklaşırken, Rus hükümeti bunun tersini yaptı. Açıkçası, IMF'nin gerçekte neyi temsil ettiğini kararlaştırması gerekiyor.

Batı yaptırımlarının tırmandırılması, Putin'in kendi ürettiği bir başka sorundur. Rusya'nın yabancı para Eurobond'larına 2019'da yaptırım uyguladıktan sonra, ABD hükümeti, 15 Nisan'da, yetki alanındaki finansal kuruluşların Rus rublesi cinsinden tahvilleri satın almasını yasakladı. Rusya Merkez Bankası, bu tahvil ihraçlarının 1,5 trilyon dolarlık bir ekonomide sadece 61 milyar $ civarında olduğu konusunda ısrar ediyor. Ancak bu, ABD politikasının sonuçlarını görmezden gelmek demek. Yatırım bankacıları hala ikincil piyasalarda Rus tahvilleri satın alabiliyor olsalar da, bir sonraki yaptırımların bu alımları hedef alması riskini göz önünde bulundurmaları gerekecektir.

Dahası, yükselen büyük bir ekonominin devlet tahvillerinde yüz milyarlarca ABD doları tutması normal olsa da, Rusya'nın bu seçeneği yok. ABD yaptırımlarının maliyeti bu yüzden göründüğünden daha fazla. Rusya’nın dolar ile başa çıkamaması, yatırım fırsatlarını ciddi şekilde kısıtlıyor ve büyümesini engelliyor. Bu arada Putin ve aşırı kemer sıkma politikaları sayesinde Rusya'nın yaşam standardı son yedi yılda% 11 düştü.

Böyle insanlık dışı politikaları biri nasıl övebilir? Ekonomistler genellikle reel (enflasyona göre ayarlanmış) ekonomik büyümeye odaklanırken, yabancı yatırımcılar için önemli olan ülkenin GSYİH'sinin ABD doları cinsinden değeridir. Rusya'nın durumunda bu, üçte birden fazla düşüş gösterdi; 2013'teki 2,3 trilyon ABD Doları'ndan (yaptırımlardan önce) 2020'de 1,5 trilyon ABD Doları'na. Mevcut ABD doları cinsinden Rusya borsası, Mayıs 2008'deki zirvesinin sadece % 53'ü seviyesinde. Bu kadar hızlı küçülen bir ekonomide hangi ciddi yatırımcı riske girerdi?

Rusya’nın 2014 yılından bu yana sergilediği düşük performansın ne kadarı petrol fiyatlarındaki düşüşten, ne kadarı Batı yaptırımlarından ve Kremlin’in kendi büyüme karşıtı politikalarından kaynaklanıyor? Önümüzdeki Atlantik Konseyi raporunda, Maria Snegovaya ve ben, Rusya'nın 2014'ten bu yana potansiyel büyümesinin yılda % 5 olması gerektiğini ve bunun kabaca yarısının - yıllık GSYİH'nın% 2,5-3'ü - Batı yaptırımlarıyla ortadan kaldırıldığını savunuyoruz.

Doğru, bugünlerde mücadele eden tek yükselen ekonomi Rusya değil. Ancak hiçbiri mevcut sıkıntılarını benzer düzeyde kendine zarar vermeye borçlu değil.

Anders Åslund, Washington, DC, 22 Nisan 2021, Project Syndicate

(Anders Åslund, Washington’daki Atlantik Konseyi’nde kıdemli araştırmacıdır. En son kitabı: Russia’s Crony Capitalism: The Path from Market Economy to Kleptocracy..)


Seçkin Deniz, 11.05.2021, Sonsuz Ark, Çeviri, Çeviri ve Yansımalar



Sonsuz Ark'tan
  1. Sonsuz Ark'ta yayınlanan yazılardan yazarları sorumludur. 
  2. Sonsuz Ark linki verilerek kısmen alıntı yapılabilir.
  3. Sonsuz Ark yayınları Sonsuz Ark manifestosuna aykırı yayın yapan sitelerde yayınlanamaz.
  4. Sonsuz Ark Yayınlarının Kullanımına İlişkin Önemli Duyuru için lütfen tıklayınız.


Hiç yorum yok :

Seçkin Deniz Twitter Akışı