7 Aralık 2017 Perşembe

SA5289/Sonsuz Ark-YD67: Eski CIA Ajanı Bruce Riedel: "Suudi Arabistan'ın Politika Değişimi Düpedüz Tehlikeli"

Sonsuz Ark'ı Notu:
Aşağıda çevirisini yayınladığımız metin, etkin eski bir CIA ajanı olan Bruce Riedel'e aittir. Trump'ın tüm emirlerini eksiksiz bir şekilde uygulayan Suudi Hanedanı'nın ABD'nin kontrolü dışına çıkmasını engelleyecek önerilerde bulunmaktadır. Saddam Hüseyin'in Kuveyt'e saldırmak için ABD ajanlarınca kışkırtılması ve Kuveyt'in Irak ordusunca işgali sonrası, ABD'nin bu işgali bahane ederek 1991 ve 2003'te Irak'ı bugünkü iç savaşa ve parçalanmaya götüren sürece, yani Körfez Savaşı'nı başlatmasına tıpatıp benzeyen bir süreç izliyoruz. Yemen'e saldıran bir Suud Krallığı ve yıllardır her geçen gün kötüye giden, Suudi ekonomisini mahveden Yemen'le savaş sonrası hanedanın bütün zenginliğini eriten, hanedan içi hesaplaşmalara neden olan bir süreç. Net bir şekilde görülen gerçek şudur: ABD hemen her ülkede- ABD'de bile- benzer paket programlar uygulayarak dünyanın bütün ülkelerine Kaos ihraç etmektedir.
Seçkin Deniz, 07.12.2017



Saudi Arabia Shifts Policy From Risk Averse to Downright Dangerous

Sunum


Suudi Arabistan mutlak monarşi ve Birleşik Devletler demokratik cumhuriyet olarak siyasi yönetişim ve kültür açısından kutupsal karşıtlıklardır. Ancak iki ülke, pragmatik liderlerin ortak güvenlik endişelerine odaklandığı 1943'ten beri yakın bağlar kurdular. Yetmiş yılı aşkın bir süre sonra ilişki daha az pragmatik olmasına rağmen güçlü görünüyor. İç bölünmeler ve uzun vadeli ekonomik zorluklarla dolu her Ortadoğu ülkesi aşırı ve sürdürülemez politikalar benimseyen otoriter liderler tarafından yönetilmektedir. Hâlâ rollerinde yeni deneyimsiz olan liderler, kendi yaptıkları ürettikleri sorunlardan dolayı suçlamakta hızlıdırlar. 


Yazar hakkında

Bruce Riedel, "Suudi dış politikası, temkinli ve riskten kaçınarak, bazen de pervasız, agresif ve tehlikeli hale geldi," diyor. Bruce Riedel, Brookings İstihbarat Projesi kıdemli üyesi ve müdürüdür; Orta Doğu Politikası Merkezi kıdemli üyesi olmadan önce ABD Merkez İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığına (CIA)  hizmet etti. Ayrıca son kitabı Kings and Presidents (Krallar ve Başkanlar)'ın yazarlarındandır. Suudi krallığı, Yemen'le yapılan uzun ve pahalı savaş ve Katar'ı ablukayı da içeren komşularıyla gereksiz çatışmalar üreterek kendi geleceğini tehdit ediyor. İran'la olan çatışmayı genişletmek son yangın olabilir. 

ABD Kongresi Ortadoğu'daki ortağı için askeri desteği yavaşlatabilir ve bölgenin daha uçucu olmasını önleyebilir. 


Suudi görüş birliği ve aile birleşimi sistemi bozuldu ve Birleşik Devletler'in askeri desteğiyle bu bozulma daha da güçlendi.



(Solda)Genç ve gösterişli: Başkan Donald Trump, Suudi Arabistan Kral Vekili Muhammed bin Selman'la bir araya geldi; (Sağda) Prens Alwaleed bin Talal, Suudi Arabistan'da yolsuzluk suçlamasıyla tutulan milyarder prenslerden biri.



Analiz

Suudi Arabistan Krallığı çevresinde mükemmel bir fırtına toplanıyor. Ekonomik sıkıntılar, dış politikadaki belirsizlikler ve kraliyet ailesindeki politik çatışma Ortadoğu'da Amerika'nın en eski müttefikini istikrarsızlaştırmakla tehdit ediyor. Krallıktaki hareketlililiğin bölgede dalgalı bir etkisi olacaktır.

Suudi Arabistan ile ABD arasındaki özel ilişkilerin geçmişi gelecek yıl 75 yıla yaklaşacak. 1943'te Başkan Franklin Delano Roosevelt, Kral Abdül Aziz El Saud'u İkinci Dünya Savaşı'nın ortasında Washington'a temsilci göndermeye davet etti. İbn-i Saud oğulları  gelecekteki iki kral Prens Faysal ve Prens Halid'i gönderdi. ABD başkanının resmi misafirhanesi Blair House'da kaldılar ve Oval Ofis'te FDR (Roosevelt ile bir araya geldiler. Bir resmî yemeği, Kongre toplantıları ve Texas'tan California'ya ve Doğu Sahili'ne yapılan çapraz ülke turu izledi. Başkan, Suudileri Amerika'nın gücüyle etkilemek istedi. İki yıl sonra FDR ve kral, Mısır'daki Büyük Bitter Gölü'nde, bir kruvazör olan USS Quincy'de yüz yüze görüştü.


İlişki o zamandan beri bazen düşük bazen yüksek boyutlarıyla fırtınalı hale geldi. Sovyetler Birliği'nin Afganistan'da ve Irak'ın Kuveyt'teki yenilgisinde yüksekti; 1973 petrol ambargosu ve 2001'de Newyork ve Washington 9/11 saldırıları sırasında en düşük seviyedeydi.


Bugün ilişki yüzeysel olarak her zamankinden daha iyi. Donald Trump, ilk yurtdışı gezisini Riyad'a yaptı; Kral Selman ve oğlu Veliaht Prens Muhammed bin Selman'ın son dönemde Kraliyet Ailesi'nin tasfiyesi dahil olmak üzere birçok uygulamasını onayladı. Başkan ve kral, İran'a karşı güçlü bir muhalefet duygusunu da paylaşıyor.

Ama sorun, yüzeyin altında derinleşti. Geçtiğimiz yılki  Terörizm Sponsorlarına Karşı Adalet Yasası eski Başkan Barack Obama'nın vetosunu geçersiz kılmak için 98-0 oyla kabul edildi ve Suudi Arabistan'ın mahkemelerde 9/11 saldırıları için suçlanmasının yolunu açtı. Kongrede Yemen'deki savaş nedeniyle krallığa yapılan silah satışlarına karşı tutum artmaktadır. Suudi'ye yapılan son ABD silah satışı Senato'dan zor geçti.


Krallık bir kavşağa varmış durumda. Düşük petrol fiyatları, 2016 yılında durgunlaşan ekonomiyi tahrip etti ve bu yıl durgunluğa soktu. Selman'ın  üç yıl önce tahte geçmesinden bu yana ülkenin dış rezervlerinin üçte biri eridi. Suudilerin "beşikten mezara kadar refah devleti" sürdürülemez durumda.


İyi haber, kral ve veliaht prensinin derin değişimlere duyulan ihtiyacın farkına varması, toplumun açılması ve petrole bağımlılığın azaltılması için yenilikçi fikirler de dahil olmak üzere 2030 Suudi Vizyonu olarak adlandırılan yeni bir ekonomik strateji önermesi. Örneğin, Suudi kadınlara sürücü belgesi vermek, yarım milyon yabancı şoför ihtiyacını azaltacaktır. Suudi ulusal petrol şirketi ARAMCO'nun dış yatırımcılara açılması, daha fazla yabancı yatırım teşvik edecektir.


Fakat Vizyon 2030'un uygulanması zayıflamıştır. Kamu maaşlarında ve sübvansiyonlarda yapılan kesintiler hızla tersine çevrildi. Aile üyelerinin temizlenmesi için, yolsuzlukla mücadele kampanyası yapıldığı iddia ediliyor; korkan yatırımcıların sermaye dönüşüne yol açıyor.


Dış politika hataları ekonomik yükü arttırıyor. Yemen'deki 30 aylık savaş pahalı bir çöküntü üretti. MBS olarak bilinen Veliaht Prens ve Savunma Bakanı Muhammed bin Selman tarafından Kesin Fırtına olarak fatura edilen şey bir çıkmaz haline geldi. İran ve Hizbullah'ın ılımlı yardımı ile isyancılar  Riyad'ı hedef alan füze üretiyor ve Birleşik Arap Emirlikleri üyesi Abu Dhabi bir sonraki hedef olabilir. 


Suudi Krallığını neredeyse 80 füze vurdu. Suudiler Yemen'de bir servet harcarken, Husi destekçisi Tahran Yemen'e karşı savaşıyor.  Dünyanın en büyük insani felaketinde yaşayan Yemenli insanlar en büyük kaybeden oluyorlar. Suudiler, Yemen'in yüzde 85'inin elinde olduğunu iddia ediyor, ancak nüfusun büyük bir çoğunluğu kıtlığın en keskin olduğu asilerin kontrolündeki kuzeydedir.

Katar ablukası, veliaht prensin başarısız bir macerası. Katarlılar emirlerini desteklediler ve Suudi Arabistan'ın muhalifleri teşvik çabaları işe yaramadı.


İran krizden yararlandı. Daha geniş anlamıyla İran, bölgede Suudilerin önüne geçiyor. İran'ın etkisi Suriye ve Irak'ta ön plana çıkıyor ve muhtemelen buralarda daha da güçlenecek. Lübnan Hizbullah'ın piyonudur ve Riyad gezisinde başbakanlıktan istifa eden (ve daha sonra istifasını geri alan) Saad Hariri'ye yönelik Suudi manevraları onların zayıf yönlerini göstermeye neden olmaktadır.

Suudi dış politikası, temkinli ve riskten kaçınırken, şimdi pervasız, agresif ve tehlikeli hale geldi. Başarısızlıklarının ana mimarı olarak Muhammed bin Selman sonuçlara katlanmalıdır, sorun onun hatalarından ders alıp almamasıdır.


Selman tahta mirasçı bulma konusundaki en büyük amacına ulaştı, sevdiği oğlu korumayı sağladığı için bu zor değildi. Bu süreçte kraliyet ailesinin önemli üyeleri yabancılaştırılmıştı. Eski Veliaht Prens Muhammed bin Nayef görünüşe göre ev hapsinde ve Suudi Arabistan Ulusal Muhafız eski başkanı  Prens Mutaib bir otelde hapsedildi. Ülkenin büyük güvenlik hizmetleri artık amatörler tarafından yönetiliyor.

En önemlisi, kıdemli prenslere ait kuruluşlardan 100 milyar dolar kadar ceza kesildiğine dair raporlar, ülke çapında ürpertici bir etki yarattı. Fikir birliğine ve aile bütünlüğüne dayanan Suudi sisteminin kuralları bozuldu. Çıplak bir güç ele geçirmek için gelenekler terk edildi.


Şimdilik veliaht prens riskle karşı karşıya değildir, ancak çoğu kişi babasının yerine geçtikten sonra MBS'nin savunmasız olabileceğinden şüphelenmektedir. Bir Arap büyükelçisi, genç adamın suikaste kurban gitmesini beklediğini söyledi.


Suudi Arabistan'ın geleceğinin ve Suudi politikasının son yarım yüzyıldan çok daha az öngörülebilir ve daha az istikrarlı olacağı kesin. Krallığın sakin akışı yerine hareketlilik getirildi.  Hareketliliğin yayılması zaten bölgeyi sarsmakta ve şaşkınlık yaratmaktadır.


Washington, Riyad'a boş onay vermek yerine, daha muhafazakar bir yaklaşım çağrısında bulunmalıdır. Özel görüşmelerde mesajı sert olmalı, çünkü Amerika'nın çıkarları tehlikede ve Katar anlaşmazlığı gibi talihsizlikler yüzünden zarar görüyor. 


Washington, acilen hem hayat kurtarmak hem de Yemen'deki felaketin artmasını önlemek için çalışmalıdır. Washington, İran'la olan savaşın - kasıtlı ya da yanlışlıkla - Amerikan çıkarlarına uymadığını açıkça belirtmelidir ve Birleşik Devletler kendisini kraliyet ailesi politikasına enjekte etmekten çekinmelidir.

ABD, Suudi Arabistan'ın Amerikan askeri desteğine ve yedek parçalara bağımlığını bir kaldıraç olarak kurdu. Kullanmanın zamanı geldi.



Bruce Riedel, eski CIA Ajanı, 28 Kasım 2017,  Yale Global


(Bruce Riedel, Brookings 21st Century Güvenlik ve İstihbarat Merkezi'nin bir parçası olan  Brookings İstihbarat Projesi'nin kıdemli bir üyesidir; Riedel Orta Doğu Politikası Merkezi'nde üst düzey bir görev yapmaktadır 2006 yılında, Central Intelligence Agency'de(CIA) 30 yıllık hizmetten sonra, yurtdışı kayıtlar da dahil olmak üzere emekliye ayrıldı. Beyaz Saray'daki Ulusal Güvenlik Konseyi'nde ABD'nin son dört cumhurbaşkanına Güney Asya ve Orta Doğu'da kıdemli danışmanlık yaptı. 2017'de yayınlanan "Krallar ve Başkanlar- Suudi Arabistan ve Birleşik Devletler", kitabının yazarı)




Seçkin Deniz, 07.12.2017, Sonsuz Ark, Yayın Dünyası'ndan, Özel Dosyalar, Çeviri
Seçkin Deniz Yazıları



Not: Google Translate'den yararlanılmıştır.


Sonsuz Ark'tan
  1. Sonsuz Ark'ta yayınlanan yazılardan yazarları sorumludur. 
  2. Sonsuz Ark linki verilerek kısmen alıntı yapılabilir.
  3. Sonsuz Ark yayınları Sonsuz Ark Manifestosu'na aykırı yayın yapan sitelerde yayınlanamaz
Yorum Gönder

Seçkin Deniz Twitter Akışı